Ιανουαρίου 17, 2018

Πορτραίτα

«Αν φοβάστε τη μοναξιά, μην παντρευτείτε».

Μία κάθε μέρα. Προσωπικότητες σπουδαίες, μιλάνε για τη ζωή τους και για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον κόσμο. Το www.tospirto.net ανθολογεί τα σπαράγματα του λόγου σημαντικών καλλιτεχνών, επιλέγοντας σκέψεις, τσιτάτα, ατάκες που μας αποκαλύπτουν τον άνθρωπο πίσω από τα είδωλα, αλλά και που μας σπρώχνουν να σκεφτούμε. Να προχωρήσουμε μπροστά με όχημα την πολύτιμη σκέψη εκείνων που σηκώθηκαν ψηλά, πάνω από πλήθος, και που μας έδειξαν το δρόμο της υπέρβασης.

Ο ρώσος θεατρικός δημιουργός Άντον Τσέχωφ, ως γιατρός και συγγραφέας που ήταν, γνώριζε από προσωπική εμπειρία τη στασιμότητα της ρωσικής επαρχίας, τη φθορά της ατάραχης καθημερινότητας και τις αδυναμίες της αστικής τάξης. Τα έργα του συχνά θεωρούνται «ακίνητα», στα οποία δεν συμβαίνει τίποτα σε επίπεδο δράσης, αφού συνήθως εξελίσσονται σε ένα εξοχικό κάποιας αστικής οικογένειας στην επαρχία, όπου οι χαρακτήρες του απλά συνομιλούν.

Ωστόσο ο ανατόμος της ανθρώπινης ψυχής, ο Τσέχωφ, χρησιμοποιούσε αυτή τη συνθήκη ώστε να διεισδύσει στις ανθρώπινες ιδιότητες, τις προσωπικές σχέσεις και τα συναισθήματα. Ανεκπλήρωτοι έρωτες, συμβιβασμοί και διαψεύσεις, είναι συχνά τα συναισθήματα των ηρώων του που στέκονται ψυχικά ανίκανοι να αλλάξουν τη ζωή τους. Έργα του όπως ο «Γλάρος», οι «Τρεις Αδελφές», ο «Βυσσινόκηπος» ή ο «Θείος Βάνιας» ανεβαίνουν διαρκώς στο θέατρο και θεωρούνται από τα πιο σημαντικά έργα του κλασσικού ρεπερτορίου.

1. «Η ιατρική είναι η νόμιμη σύζυγός μου και η λογοτεχνία, η ερωμένη μου. Όταν με κουράζει η μία, περνάω τη νύχτα μου με την άλλη».

2. «Αν φοβάστε τη μοναξιά, μην παντρευτείτε».

3. «Ο κόσμος δεν καταστρέφεται από τους ληστές και τις πυρκαγιές, αλλά από το μίσος, την εχθρότητα και όλες αυτές τις ασήμαντες διαφωνίες».

4. «Οι γιατροί είναι ακριβώς ίδιοι με τους δικηγόρους - η μόνη διαφορά είναι ότι οι δικηγόροι απλά σε ληστεύουν, ενώ οι γιατροί σε ληστεύουν και σε σκοτώνουν».

5. «Υπόσχομαι να είμαι ένας εξαιρετικός σύζυγος, μόνο δώστε μου μια γυναίκα που, όπως το φεγγάρι, δεν θα εμφανίζεται καθημερινά στον ουρανό μου».

6. «Η αγάπη, η φιλία και ο σεβασμός δεν ενώνουν τόσο τους ανθρώπους όσο το κοινό μίσος τους για κάτι».

7. «Δεν υπάρχει τίποτα νέο στην τέχνη εκτός από το ταλέντο».

8. «Η ζωή δεν συμφωνεί με τη φιλοσοφία - δεν υπάρχει ευτυχία που να μην είναι τεμπέλικη και άχρηστο πράγμα που να μην είναι ευχάριστο».

9. «Πόσο ανυπόφοροι είναι μερικές φορές οι άνθρωποι που είναι χαρούμενοι, οι άνθρωποι για τους οποίους τα πάντα λειτουργούν».

10. «Όσο πιο εκλεπτυσμένος είναι κανείς, τόσο πιο δυστυχισμένος γίνεται».

http://tospirto.net

Πορτραίτα

7 χρόνια σπουδές, 2 πτυχία, 19 εξεταστικές, 62 μαθήματα, δυο διπλωματικές, αμέτρητες εργασίες. Για την Τίνα όλα αυτά δεν ήταν αρκετά. Ούτε η Ελλάδα ήταν αρκετή. Και κάπως έτσι, πήρε τα διπλώματα και τα όνειρά της και μετακόμισε στη Δανία.

Το 2016, η έρευνα που πραγματοποίησε για τέταρτη χρονιά το Πανεπιστήμιο Columbia για λογαριασμό του ΟΗΕ, ανέδειξε τη Δανία ως την ευτυχέστερη χώρα στον κόσμο. Η Τίνα Κατίκα, μια πολιτικός μηχανικός που τα τελευταία χρόνια ζει και εργάζεται εκεί, διηγείται πως είναι πραγματικά η ζωή στην πρωτεύουσα της, την Κοπεγχάγη.

«Με λένε Τίνα. Είμαι δρομέας, υπέρμαχος των δικαιωμάτων των ζώων, παθιασμένη με τη διατροφή και τον υγιεινό τρόπο ζωής, επιστήμονας και ερευνήτρια και τις περισσότερες ώρες της ημέρας κρύβομαι πίσω από τα γυαλιά εικονικής πραγματικότητας στο πρόγραμμα όπου εργάζομαι στην Κοπεγχάγη. Δεν παύω ούτε για μια στιγμή όμως να σκέφτομαι τους φίλους και την οικογένεια μου.

Μεγάλωσα στην Ιτέα και από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου μού αρέσουν τα μαθηματικά και οι αριθμοί. Ναι είμαι από τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι τα πάντα στη ζωή μας κινούνται γύρω από τους αριθμούς.
Σπούδασα Πολιτικός Μηχανικός στην Πάτρα και, το 2010, αφού ορκίστηκα, ξεκίνησα το μεταπτυχιακό μου.

7 χρόνια σπουδές, 2 πτυχία, 19 εξεταστικές, 62 μαθήματα, δυο διπλωματικές, αμέτρητες εργασίες, δεν μου φαινόντουσαν αρκετά και ίσως δεν ήταν κιόλας αν όντως ήθελα ένα καλύτερο μέλλον. Και κάπως έτσι, δύο χρόνια αργότερα, έχοντας τελειώσει και με το μεταπτυχιακό, πήρα τη μεγάλη απόφαση: Να κάνω διδακτορικό, αλλά όχι στην Ελλάδα (εξάλλου η Ελλάδα δεν έχει χρήματα). Στο εξωτερικό.


Μετά από πολλές αιτήσεις, συνεντεύξεις και πήγαινε-έλα, πήρα την πολυπόθητη θετική απάντηση. Θα ξεκινούσα διδακτορικές σπουδές στο Λονδίνο (εκεί ζούσε ήδη και η αδερφή μου) σε ένα θέμα που δεν καταλάβαινα ούτε τον τίτλο! Ο supervisor είχε επιλέξει εμένα και τα greeklish αγγλικά μου για να συνεργαστούμε για τα επόμενα 4 χρόνια. Κι ενώ είχα ήδη αγχωθεί καθώς σκεφτόμουν τη ζωή σε μια μεγαλούπολη όπως το Λονδίνο με 11 γραμμές στο μετρό (όταν εγώ χάνομαι στο μετρό της Αθήνας κι ας έχει μόνο 3), μου ήρθε μέιλ από τη Δανία! Άλλη μια από τις αιτήσεις μου είχε γίνει δεκτή.

«Μας άρεσε η αίτηση σας και σας καλούμε για συνέντευξη στην Κοπεγχάγη», έγραφε το μέιλ που έλαβα. Αφού με διαβεβαίωσαν ότι θα μου πλήρωναν εισιτήρια και διαμονή, πήγα για τρεις ημέρες, αφενός για να τους ανακοινώσω ότι από 1η Σεπτέμβρη θα είμαι Λονδίνο, αφετέρου γιατί μετά από τόσες «ταλαιπωρίες» με τις αιτήσεις, ένιωσα ότι μου άξιζε ένα ταξίδι αναψυχής. Αυτό που δεν φανταζόμουν όταν πήγαινα, είναι ότι δε θα ξαναέφευγα ποτέ.

Ερωτεύτηκα τα πάντα σε αυτή την πόλη: Το πράσινο, τα ποδήλατα, τις λίμνες, τη θάλασσα, τα περίεργα σάντουιτς με μόνο μία φέτα ψωμί, τις παράξενες σος που βάζουν παντού, τη μικροσκοπική γοργόνα, τους ποδηλατόδρομους, το σαρκαστικό χιούμορ των Δανών που όλοι είναι πολύ πολύ ξανθοί, με γαλάζια μάτια και μιλούν μια γλώσσα πιο δύσκολη κι από τα γερμανικά. Η ακατανόητη γλώσσα τους, στην αρχή, μου ακούγονταν σαν λευκός θόρυβος στα αυτιά μου ο οποίος με έκανε να χάνομαι ακόμα πιο βαθιά στις σκέψεις μου και. Το είχα πάρει απόφαση: Αυτή θα ήταν η πόλη που θα ξεκινούσα το διδακτορικό μου, από την 1η Ιουλίου 2012.


Ποιο ήταν το case μου; Να βρω έναν τρόπο να αυξηθεί η ποσότητα πετρελαίου που εξορύσσεται από τη Βόρεια θάλασσα. Θα πήγαινε μια πετρελαϊκή εταιρία στα βάθη της θάλασσας, θα μου έφερνε δείγματα εδάφους, πετρελαίου και νερού και θα έστηνα στο εργαστήριο τη δική μου μικρογραφία. Θα είχα στη διάθεση μου μαγνητικούς τομογράφους, μηχανήματα για να σπάω πέτρες, να τους κάνω ηλεκτροσόκ, και άλλα πολλά παιχνίδια που, σίγουρα, χρειαζόντουσαν τη συναίνεση ενηλίκου πριν τη χρήση! Τρία χρόνια έρευνας, 6 δημοσιεύσεις σε επιστημονικά περιοδικά, 14 ομιλίες σε διεθνή συνέδρια, 3 συνεντεύξεις σε περιοδικά. Δε θα προσποιηθώ ότι όλα έγιναν όπως ακριβώς «έπρεπε», αλλά το Νοέμβριο του 2015 είχα στα χέρια μου το χαρτί του διδακτορικού.

Ήταν η πρώτη φορά που ήμουν τόσο μακριά από τους γονείς μου. Τον πρώτο χρόνια της ξενιτιάς πήρα 12 κιλά. Τα τελευταία χρόνια έχω αλλάξει ένα σωρό σπίτια, έχω αποχαιρετήσει φίλους και αγαπημένους και έχω την εφορία να μου τρώει το μισθό χωρίς να καταλαβαίνω πως γίνεται.Παράλληλα όμως, έχω κάνει φίλους από όλο τον κόσμο, έχω ταξιδέψει σε Αυστραλία, Αμερική και Ασία, έχω μάθει σερφ, έχω ζήσει για μερικούς μήνες στο Κολοράντο, έχω δουλέψει σε πολλά διεθνή εργαστήρια, έχω κάνει το γύρο της γης με αεροπλάνο σε 6 μήνες, έχω χωρίσει, ερωτευτεί και ξεπαγιάσει (μετά από τόσα μπουφάν, ακόμα κρυώνω!).


Πέρυσι, τέτοια εποχή, κι ενώ είχα αποφασίσει να συνεχίσω την έρευνα, η πραγματικότητα (γι' άλλη μια φορά) μου απέδειξε ότι είχε άλλα σχέδια. Μια πρόταση που «έσκασε» στο linkedin μου, με έκανε να δω τα πράγματα αλλιώς. «Είσαι παθιασμένη μηχανικός; Αγαπάς να διδάσκεις επιστήμη σε φοιτητές και μαθητές κάθε επιπέδου, τη γιαγιά σου, και τυχαίους ανθρώπους στη μέση του δρόμου; Σε εξιτάρει ο κόσμος της εικονικής πραγματικότητας; Νιώθεις ότι ο τομέας της εκπαίδευσης χρήζει αναδιαμόρφωσης; Τότε αυτή είναι η δουλειά των ονείρων σου!». Είχαν πέσει διάνα.

Εδώ κι ένα χρόνο δουλεύω σε μια start up επιχείρηση στην οποία συνεργαζόμαστε με πανεπιστήμια όλο τον κόσμο με σκοπό να εισάγουμε την εικονική πραγματικότητα σε προγράμματα διδασκαλίας τόσο σε προπτυχιακό, όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Σχεδιάζουμε προσομοιώσεις εικονικής πραγματικότητας, χάρη στις οποίες, οι φοιτητές έχουν τη δυνατότητα να «μπαίνουν» σε εργαστήρια και να κάνουν πειράματα και πρακτική, αντί να βρίσκονται σε μια μονότονη αίθουσα με ένα καθηγητή κι ένα μαυροπίνακα.


Η σχέση μου με τη δανέζικη γλώσσα συνεχίζει να είναι ανύπαρκτη (κοινώς, δεν έμαθα ποτέ). Κι επειδή δουλεύω σε ένα περιβάλλον με ανθρώπους απ’ όλες τις εθνικότητες τα ελληνικά μου πάνε από το κακό στο χειρότερο. Ταξιδεύω παντού με ένα μικρο σακίδιο και ποτέ με βαλίτσες και κάθε δυο μήνες έρχομαι στην Αθήνα, σαν να μην πέρασε μια μέρα από εκείνον τον Ιούλιο του 2012! Γιατί όσους, και απ' όσα μέρη του κόσμου, φίλους κι αν χωράει η καρδιά σου (από Ρωσία, Ιταλία, Γερμανία, Ιραν, Σκόπια), δεν πρέπει να ξεχνάς και αυτούς που έμειναν πίσω και σε στηρίζουν! Όλα τα μηνύματα του κόσμου δε συγκρίνονται με τον πρώτο καφέ στην Αθήνα! Κάθε φορά είναι σαν να μη πέρασε μια μέρα από την τελευταία φορά που τους είδα και κάθε φορά προσποιούμαι οτι τα πιο σημαντικά γεγονότα και αλλαγές στη ζωή μου έγιναν μόλις 2 μέρες πριν τους ξαναδώ μόνο και μόνο για να μη νιώθω ότι δεν είμαι μέρος της ζωής τους και εκείνοι της δικής μου!

Τι έχω μάθει μετά από αυτά τα χρόνια στην Κοπεγχάγη; Οτι το ψωμί παχαίνει, ιδίως αν το συνδυάσεις με λιγο κεικ. Ότι το να μιλάς αγγλικά στο φροντιστήριο της γειτονιάς σου, δε συγκρίνεται με την πρώτη φορά που θα χρειαστεί να μιλήσεις αγγλικά στη εφορία μιας ξένης χώρας.

Ότι για να κάνεις φίλους μετά το σχολείο πρέπει να προσπαθήσεις πολύ (ένα απλό «θέλεις να γίνουμε φίλοι;» δεν αρκεί). Ότι, τελικά, στη ζωή δεν είναι όλα αριθμοί: Μια σχέση εξ΄αποστάσεως, είτε πρόκειται για τη μαμά σου, το μπαμπά σου, την αδερφή σου, τους φίλους σου, τον έρωτα σου, το σκύλο σου δεν είναι καταδικασμένη!

Και το πιο σημαντικό; Οτι η καρδιά σου δε χρειάζεται να εχει μόνιμη διεύθυνση για να είσαι ευτυχισμένη. Η δικη μου, για παράδειγμα, ειναι καπου μεταξυ Λονδινου, Κοπενχαγης και Αθηνας!

Το μελλοντικό μου όνειρο; Μια μέρα να επιστρέψω στην Ελλάδα και να γίνω μια από εκείνες τις βαρετές θείες που, με κάθε ευκαιρία, θυμούνται τα νιάτα τους. «Τότε που ζούσα στη Δανία…» θα ξεκινάω και θα διηγούμαι την Οδύσσεια μιας ξενιτεμένης που ήθελε να κάνει διδακτορικό!»

bovary.gr

Πορτραίτα

Βίνσεντ Βαν Γκογκ: Αυτός που δεν έχει μάθει να λέει «αυτή και καμιά άλλη», δεν ξέρει τι είναι αγάπη.

Ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ γεννήθηκε στις 30 Μαρτίου 1853 και έφυγε στις 29 Ιουλίου του 1890.
Παρ’ ότι ο Βαν Γκογκ θεωρείται σήμερα ένας από τους μεγαλύτερους και πιο σημαντικούς ζωγράφους που έχουν υπάρξει, όσο ζούσε βρισκόταν στο περιθώριο. Ήδη από τα νεανικά του χρόνια παρουσίασε τάσεις μελαγχολίας και ψυχολογικά προβλήματα, ώστε εν τέλει να οδηγηθεί στην αυτοκτονία. 

Τα τελευταία λόγια που είπε στον αδερφό του ήταν: «Η θλίψη θα κρατήσει για πάντα».

Αν και σύμφωνα με τελευταία ευρήματα ο Βαν Γκογκ δεν αυτοκτόνησε, αλλά δολοφονήθηκε.

Ο έρωτας με την ξαδέρφη του και το κομμένο αυτί

Ερωτεύτηκε την ξαδέρφη του, η οποία φυσικά τον απέρριψε, γεγονός που άργησε να ξεπεράσει. Σε ηλικία 27 ετών, μετακόμισε στη γαλλική πόλη Αρλ όπου συγκατοικούσε με τον διάσημο ζωγράφο Γκογκέν. Όταν αυτός αποφάσισε να φύγει ο Βαν Γκογκ το πήρε κατάκαρδα και έκοψε το αυτί του. Μετά από αυτό το σκηνικό κλείστηκε για δύο χρόνια σε ψυχιατρική κλινική αλλά δε κατάφερε να επανέλθει ποτέ.


Η μετά θάνατον αναγνώριση

Είναι μία από τις περιπτώσεις καλλιτεχνών που αναγνωρίστηκαν μετά το θάνατό τους. Όσο ζούσε είχε πουλήσει μόνο έναν πίνακα. Το 1901 ωστόσο έγινε μια έκθεση με έργα του στο Παρίσι και έκτοτε ήταν περιζήτητα! Πλέον θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες στην ιστορία της τέχνης. Μας χάρισε πάνω από 800 πίνακες, των οποίων η σημερινή αξία είναι μυθική.

 

 

Αποφθέγματα του Βαν Γκογκ

Αυτός που δεν έχει μάθει να λέει «αυτή και καμιά άλλη», δεν ξέρει τι είναι αγάπη.

Η θλίψη θα διαρκέσει για πάντα. (τα τελευταία του λόγια)


Ονειρεύομαι ότι ζωγραφίζω και μετά ζωγραφίζω αυτό που ονειρεύομαι.

Αν ακούς μια φωνή μέσα σου να σου λέει «δεν μπορείς να ζωγραφίσεις», τότε οπωσδήποτε να ζωγραφίζεις, και η φωνή θα σωπάσει.

Αν τελειοποιηθείς σε ένα μόνο πράγμα και το καταλάβεις καλά, αποκτάς και την κατανόηση και τη γνώση πολλών άλλων πραγμάτων.

Η τέχνη είναι πίστη και επιβάλλει το καθήκον να αγνοήσεις την κοινή γνώμη.

Έβαλα την καρδιά και την ψυχή μου στη δουλειά μου και στην πορεία έχασα το μυαλό μου

Πορτραίτα

Ζωρζ Μπατάιγ: «Μεθάω»

Η ζωή παραμένει ολοκληρωμένη με το να μην είναι υποταγμένη σε κάποιον ορισμένο σκοπό που την ξεπερνά. Kαθένας από εμάς μαθαίνει πικρά πως το να παλεύει για την ελευθερία του σημαίνει καταρχήν να την αλλοτριώνει.

Η ολότητα είναι μέσα μου αυτή η πληθωρικότητα: δεν είναι παρά μια κενή προσδοκία, μια δυστυχής επιθυμία να κατασωτεύεσαι χωρίς άλλο λόγο από την ίδια την επιθυμία να φλέγεσαι. Αυτή η πληθωρικότητα είναι η όρεξη για γέλιο, αυτό το άχτι για ηδονή, για αγιοσύνη, για θάνατο.

Κατά βάθος, ο ολοκληρωμένος άνθρωπος δεν είναι παρά ένα ον όπου καταλύεται η υπερβατικότητα, το οποίο δεν απέχει από τίποτε πια: λιγάκι καραγκιόζης, λιγάκι Θεός, λιγάκι τρελός... είναι η διαφάνεια.

Ορισμός του ολοκληρωμένου ανθρώπου: ο άνθρωπος που η ζωή του είναι μια γιορτή «δίχως κίνητρο» και γιορτή με όλες τις έννοιες της λέξης -γέλιο, χορός, όργιο, που δεν υποτάσσονται ποτέ, μια θυσία που χλευάζει σκοπούς και υλικούς και ηθικούς.

Η κορυφή αντιστοιχεί στην υπερβολή, την πληθωρικότητα των δυνάμεων. Φέρει στο μέγιστο την τραγική ένταση. Συνδέεται με τις άμετρες δαπάνες ενέργειας, με την παραβίαση της ακεραιότητας των όντων.

Γειτνιάζει λοιπόν περισσότερο με το κακό παρά με το καλό. Ο ξεπεσμός -αντιστοιχώντας στις στιγμές εξάντλησης, κόπωσης- προσδίδει όλη την αξία στη μέριμνα για τη συντήρηση και τον εμπλουτισμό του όντος. Απ' αυτήν πηγάζουν οι ηθικοί κανόνες.

Η κορυφή δεν είναι «αυτό που πρέπει να κατακτήσουμε». Ο ξεπεσμός, «αυτό που πρέπει να εξαλείψουμε». Όπως και η κορυφή δεν είναι εντέλει παρά το απρόσιτο, ο ξεπεσμός είναι εξαρχής το αναπόφευκτο.

Ζω στο έλεος γέλιων που με τέρπουν, σεξουαλικών διεγέρσεων που με κάνουν να αγωνιώ.

Το σύμπαν, συγκρινόμενο με το ερωμένο ον, μοιάζει φτωχό και κενό: δεν είναι στο «παιχνίδι», καθώς δεν είναι «φθαρτό».

Μεθάω με το να μην επιθυμώ τίποτα και να μην είμαι εξασφαλισμένος. Δοκιμάζω μια αίσθηση ελευθερίας.

Μπροστά σε αυτούς που διαθέτουν ένα κίνητρο, ένα λόγο, δεν μετανιώνω για τίποτε, δεν ζηλεύω κανέναν. Τους πιέζω, αντίθετα, να μοιραστούν την τύχη μου.

Νιώθω ευτυχισμένο το μίσος μου για τα κίνητρα και ευτυχισμένη την εύθραυστη φύση μου. Η ακραία δυσκολία της κατάστασής μου είναι η τύχη μου. Μεθώ μ' αυτήν.

O Ζωρζ Μπατάιγ (10 Σεπτεμβρίου 1897-9 Ιουλίου 1962) ήταν Γάλλος φιλόσοφος, διανοούμενος και συγγραφέας.

o-klooun.com

Πορτραίτα

Η σπουδαία συγγραφέας που πέθανε από έρωτα άφησε πίσω της μία συγκλονιστική επιστολή

Το γράμμα της σπουδαίας συγγραφέως στον Ίωνα Δραγούμη αποτελεί μέχρι και σήμερα μία από τις πιο αληθινές στιγμές τρελού, ανεκπλήρωτου έρωτα.

Αγγίζοντας τα επίπεδο του μυθικού, κάτι αντίστοιχο με τον μανιασμένο έρωτα της Μαρίας Πολυδούρη για τον Κώστα Καρυωτάκη, η αγάπη της Πηνελόπης Δέλτα για τον Ίωνα Δραγούμη, μία στην ουσία πλατωνική και ανεκπλήρωτη αγάπη με πολλά εμπόδια και δυσκολίες, ήταν αυτή που τελικά την «σκότωσε» εν μέσω του Δεύτερου Παγκόσμιου Πόλεμου.

Είχαν προηγηθεί άλλες δύο απόπειρες αυτοκτονίας, αφού η Δέλτα που πονούσε τρομερά για το γεγονός ότι αδυνατούσε να αφήσει τον άντρα της, Στέφανο Δέλτα και τα τρία τους παιδιά, για να φύγει με τον μεγάλη της έρωτα.

Το τελειωτικό χτύπημα για την σπουδαία συγγραφέα ήρθε όταν έμαθε, το 1912, για τη σχέση του αγαπημένου της Ίωνα με την Μαρίνα Κοτοπούλη. Τότε ντύθηκε στα μαύρα από πάνω μέχρι κάτω και κλείστηκε στο σπίτι.

Το τέλος ήρθε τελικά αρκετά χρόνια αργότερα όταν η Δέλτα αυτοκτόνησε τελικά στις 2 Μαϊου του 1941.

Η επιστολή που είχε γράψει στον Δραγουμή αποτελεί μέχρι και σήμερα κορωνίδα του μαρτυρικού, απελπισμένου, ανεκπλήρωτου έρωτα και εξακολουθεί αν συγκινεί. Σημερα το γράμμα είναι ιδιοκτησία του Μουσείου Μπενάκη.

«Μένω ακόμη ένα χρόνο, σου το έγραψα· αν με θέλεις ύστερα, αν δεν αλλάξεις, Ιων μου, αν θέλεις τότε, πάρε με…

Και τώρα όμως αν με ήθελες δεν θα μπορούσα να σου πω πια όχι· τώρα δεν ξέρω πια τι θα πει τιμή και λόγος και όρκος· ξέρω πως στον κόσμο κάπου ζεις εσύ, πως μ’ αγαπάς ακόμη, πως εσύ μπορείς να γίνεις δικός μου όποταν σε φωνάξω. Ιων μου, δεν σε φωνάζω· μα αν με θελήσεις ποτέ, ξέρεις πού είμαι· σε περιμένω πάντα και σ’ αγαπώ σαν Μήδεια, είσαι το μόνο δίλημμα που ζει μέσα μου με φρικτή ένταση· τ’ άλλα όλα πέθαναν, η αγάπη σου τα σκότωσε!

Μη με φοβηθείς· αγαπώ άγρια, μα αγαπώ με φοβερή tendresse το χλωμό παιδί που με φίλησε στο στόμα εκεί στα πεύκα.

Ιων μου, θα πεις πως είμαι τρελή, και το ξέρω, μα όπως εκείνο το βράδυ, που πρώτη φορά με ξανάβλεπες, ύστερα από την πρώτη απόπειρα, ήσουν «τρελός για μένα», έτσι κι εγώ είμαι τρελή για σένα…

Και μεθώ και δεν ξέρω πια να λογαριάσω τι θα πει «τιμή» και «λόγος».

Ξέρω μόνο πως σ’ αγαπώ, τ’ ακούς, Ιων; σ’ αγαπώ άγρια και θέλω την αγκαλιά σου και το στόμα σου που φιλεί φρικτά, σε θέλω όλον, όλον, δικό μου για πάντα, και πονώ αλύπητα και ανυπόφορα, και μ’ έρχεται να φύγω απόψε, πριν από το γράμμα μου, να μη σου μιλήσω πια, να μη σου γράψω «σ’ αγαπώ», μόνο να έλθω εκεί, να ορμήσω στο σπίτι σου, να χυθώ στο λαιμό σου, και χωρίς λέξη, να πνίξω την αναπνοή σου, φιλώντας σε στο στόμα, ως που να κλείσεις τα μάτια σου και να πέσει το κεφάλι σου στον ώμο μου, χλωμό και αποκαμωμένο, μισοπεθαμένο από συγκίνηση και πόνο και χαρά που σκοτώνει.

Το ξέρω πως είμαι τρελή· μα η αγάπη κάποιον τρελαίνει.

Πηνελόπη Δέλτα – 27 Ιουλίου 1906

Πορτραίτα

Ένα από τα πιο αγαπημένα κομμάτια της κλασσικής μουσικής που ενσάρκωσε την ουσία του βάλς με απίθανη ακρίβεια όχι μόνο σε μορφή αλλά και σε πνεύμα. Ο Γαλάζιος Δούναβης του Γιόχαν Στράους (υιού) που όσα χρόνια και να περάσουν, θα συνεχίσει να γνωρίζει παγκόσμια επιτυχία.

Ο πλήρης τίτλος του είναι Στον όμορφο γαλάζιο Δούναβη (An der schönen blauen Donau). Το έργο γράφτηκε το φθινόπωρο του 1866 ως μια παραγγελία του διευθυντή της Ανδρικής Χορωδίας της Βιέννης, Γιόχαν Χέρμπεκ. Εκείνος ήθελε ένα νέο έργο όλο ζωντάνια για να το παρουσιάσει στις καρναβαλικές εκδηλώσεις της πρωτεύουσας των Αψβούργων. Σκοπός του ήταν να αναστρέψει το βαρύ κλίμα που επικρατούσε στη Βιέννη από την ήττα του αυστριακού στρατού στον “Πόλεμο των επτά εβδομάδων” με την Πρωσία.


Η πρεμιέρα του Γαλάζιου Δούναβη γίνεται στις 13 Φεβρουαρίου του 1867, σε συναυλία της Ανδρικής Χορωδίας της Βιέννης στην αίθουσα Ντιάνα της Βιέννης:

Στράους συνέθεσε τη μουσική αφιερώνοντάς την στον ελληνικής καταγωγής μαικήνα των τεχνών και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Χορωδίας, Νικόλαο Δούμπα. Ο στίχος του Ούγγρου ποιητή Καρλ Μπεκ για τον “Δούναβη, τον όμορφο γαλάζιο Δούναβη” αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον συνθέτη.

Αρχικά, γράφτηκαν στίχοι από τον αστυνομικό και μέλος της χορωδίας Γιόζεφ Βάιλ. Ωστόσο, θεωρήθηκαν αταίριαστοι με την ποιότητα της μουσικής του Στράους και αντικαταστάθηκαν με νέους από τον Αυστριακό δικηγόρο και συνθέτη, Φραντς φον Γκέρνερτ, που έγραψε το 1890.

http://viralman.gr

Πορτραίτα

 

Ο Carl Jung ήταν ένας βαθυστόχαστος φιλόσοφος που ερευνούσε όλες τις εκφάνσεις του εαυτού, όταν έγραφε για την ανθρώπινη εμπειρία. Όπως θα δείτε παρακάτω, πίστευε ξεκάθαρα ότι αποτελούμε πνευματικά όντα και η ολοκληρωμένη πνευματική σχέση με τον εαυτό μας συμβάλλει στο να κατανοήσουμε βαθύτερα το ποιοι είμαστε.

Για κάποιους, αυτή η άποψη μεταφράζεται σε θρησκεία- η αναζήτηση δηλαδή ανακούφισης στην ύπαρξη κάτι ανώτερου από εμάς- αλλά αυτή δεν πρόκειται για τη μοναδική μορφή πνευματικότητας, ούτε βοηθά πραγματικά στο να φτάσουμε στον πυρήνα του ποιοι είμαστε (ή εναλλακτικά, ποιοι δεν είμαστε). Ο Carl Jung ήταν ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς της σύγχρονης ψυχολογίας του βάθους, η οποία επιχειρεί να διευκολύνει μια συζήτηση με τις ασυνείδητες δυνάμεις, που βρίσκονται μέσα μας. Συνεισέφερε πολλές ιδέες, οι οποίες συνεχίζουν να επικρατούν και στη σύγχρονη θεωρία: αρχέτυπο, ερμηνεία ονείρων, περσόνα, anima και animus και πολλές ακόμα έννοιες. Εκτιμούσε βαθύτατα τη δημιουργικότητα και θεωρούσε ότι η πνευματικότητα αποτελεί ένα κεντρικό κομμάτι του ανθρώπινου ταξιδιού.

20 σημαντικά αποφθέγματα του Carl Jung που θα σας βοηθήσουν να καταλάβετε σε βάθος τον εαυτό σας
1. «Μην κρατάς κάποιον που θέλει να φύγει, γιατί αλλιώς δεν θα μπορέσεις να συναντήσεις εκείνον που έρχεται».

2. «Το μεγαλύτερο βάρος για ένα παιδί είναι να ζήσει τη ζωή των γονιών του».

3. «Μέχρι να κάνεις το ασυνείδητο, συνειδητό, εκείνο θα κατευθύνει τη ζωή σου και εσύ θα το ονομάζεις μοίρα».

4. «Ό,τι μας εκνευρίζει στους άλλους, μας διευκολύνει να κατανοήσουμε καλύτερα τους εαυτούς μας».

5. «Η συνάντηση δυο προσωπικοτήτων είναι σαν την ένωση δύο χημικών ενώσεων: αν υπάρξει αντίδραση και οι δύο θα αλλάξουν».

6. «Δεν είμαι αυτό που μου συνέβη. Είμαι αυτό που επέλεξα εγώ να γίνω».

7. «Το να γνωρίσεις τη δική σου σκοτεινή πλευρά αποτελεί τον καλύτερη μέθοδο για να αντιμετωπίσεις τη σκοτεινή πλευρά των άλλων».

8. «Αν είσαι ένα ταλαντούχο άτομο, αυτό δεν σημαίνει ότι έχεις αποκτήσει κάτι. Σημαίνει ότι έχεις κάτι να δώσεις πίσω».

9. «Τα λάθη αποτελούν τελικά τη βάση της αλήθειας και αν ένας άνθρωπος δε γνωρίζει κάτι, τουλάχιστον αποτελεί γνώση για εκείνον, αν ξέρει τι δεν είναι».

10. «Το όραμά σας θα γίνει καθαρότερο, μόνο όταν εστιάσετε στην καρδιά σας. Αυτός που κοιτά προς τα έξω, ονειρεύεται, εκείνος που κοιτά προς τα μέσα, αγρυπνά».

11. «Οι άνθρωποι θα κάνουν τα πάντα, όσο υπερβολικό κι αν φαίνεται, μόνο και μόνο για να αποφύγουν να αντιμετωπίσουν τη ψυχή τους».

12. « Η μοναξιά δεν προέρχεται από την απουσία ανθρώπων γύρω μας, αλλά από την αδυναμία να επικοινωνήσουμε τα πράγματα που θεωρούμε σημαντικά ή να μην έχουμε απόψεις που για τους άλλους είναι απαράδεκτες».

13. «Η κατάθλιψη είναι σαν μια μαυροντυμένη γυναίκα. Αν βρεθεί στον δρόμο σας, μην τη διώξετε. Προσκαλέστε τη μέσα, προσφέρετέ της μια θέση, συμπεριφερθείτε της όπως στους φιλοξενούμενούς σας και ακούστε αυτά που έχει να σας πει».

14. «Ένας άνθρωπος που δεν έχει περάσει μέσα από την κόλαση των παθών του, δεν θα τα ξεπεράσει ποτέ».

15. «Η αντίληψή σου θα γίνει πιο ξεκάθαρη μόνο όταν κοιτάξεις μέσα στην ψυχή σου».

16. « Η “μαγεία” είναι απλά μια διαφορετική λέξη για έναν ψυχολογικό χαρακτηρισμό».

17. «Σε ό,τι αντιστέκεστε, επιμένει».

18. «Το όνειρο είναι μια μικρή, κρυμμένη πόρτα στο πιο βαθύ και ιερό σημείο της ψυχής, η οποία ανοίγει σε εκείνη την αρχέγονη νύχτα, που βρισκόταν η ψυχή πολύ πριν υπάρξει το συνειδητό «εγώ».

19. «Μπορεί να νομίζουμε ότι ελέγχουμε πλήρως τον εαυτό μας. Ωστόσο, ένας φίλος μπορεί εύκολα να μας αποκαλύψει κάτι για εμάς , για το οποίο δεν έχουμε καμία απολύτως ιδέα».

20. «Ό,τι μας ενοχλεί στους άλλους, μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε καλύτερα τον εαυτό μας».

http://enallaktikidrasi.com

Πορτραίτα

 

Ο Γιάννης Ρίτσος ήταν ένας από τους σπουδαιότερους Έλληνες ποιητές. Έφυγε 11/11  πριν από 27 χρόνια, έφυγε από τη ζωή.

Ο Γιάννης Ρίτσος δημοσίευσε πάνω από 100 ποιητικές συλλογές και συνθέσεις, 9 μυθιστορήματα, 4 θεατρικά έργα και μελέτες, με πολλά από τα έργα του να έχουν μεταφραστεί σε ξένες γλώσσες.

Η «Σονάτα του Σεληνόφωτος», ο «Επιτάφιος» και η «Ρωμιοσύνη» είναι κάποια από τα σημαντικότερα ποιήματα του Ρίτσου, ο οποίος έχει κάνει επίσης πολλές μεταφράσεις ξένων ποιητών, όπως του Ναζίμ Χικμέτ, του Αλεξάνδρου Μπλοκ, του Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι κ.ά.Πολλά ποιήματα του Ρίτσου έχουν μελοποιηθεί από τον Μίκη Θεοδωράκη, τα γνωστότερα από τα οποία ήταν η «Ρωμιοσύνη» και ο «Επιτάφιος». Μεταξύ των τιμητικών διακρίσεων του Ρίτσου περιλαμβάνονται το κρατικό βραβείο ποίησης και το βραβείο Λένιν.

Ο Γιάννης Ρίτσος πέθανε στην Αθήνα στις 11 Νοεμβρίου 1990, σε ηλικία 79 ετών. Η σορός του ενταφιάστηκε στη γενέτειρά του, τη Μονεμβασιά. Άφησε πίσω του 50 ανέκδοτες συλλογές ποιημάτων.

Ας θυμηθούμε 15 από τις γνωστότερες φράσεις-αποφθέγματα του Γιάννη Ρίτσου:

Ετούτος δω ο λαός δε γονατίζει παρά μονάχα μπροστά στους νεκρούς του
Και οι λέξεις φλέβες είναι. Μέσα τους αίμα κυλάει
Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις -εκεί που πάει να σκύψει με το σουγιά στο κόκαλο, με το λουρί στο σβέρκο, να τη, πετιέται αποξαρχής κι αντρειεύει και θεριεύει και καμακώνει το θεριό με το καμάκι του ήλιου
Να είμαστε έτοιμοι. Κάθε ώρα είναι η δική μας ώρα
Κάποτε θ' ανταμώσουμε στους λόφους του ήλιου. Μην ξεχνάς. Περπάτα
Δε χρειάζεται να θυμηθείς. Tο ξέρουμε
Εμείς δεν ξέρουμε τι είναι η ομίχλη. Εμείς που λες όλα τα φτιάχνουμε στο φως
Μου χρειάζεται πριν απ' το θάνατό μου μια ύστατη γνώση, η γνώση τού θανάτου μου, για να μπορέσω να πεθάνω
Κάποτε, από μια σύμπτωση, βρίσκουν οι λέξεις το άλλο νόημά τους
Μάθε ν' αγαπάς αυτούς που δεν πληγώνουν την αγάπη
Το ξέρω πως καθένας μονάχος πορεύεται στον έρωτα. Μονάχος στην δόξα και στο θάνατο. Το ξέρω. Το δοκίμασα
Αυτά που χάθηκαν, αυτά που δεν ήρθαν μην τα κλαις. Αυτά που τα 'χες και δεν τα 'δωσες κλάφ’ τα
Ίσως εκεί που κάποιος αντιστέκεται χωρίς ελπίδα, ίσως εκεί να αρχίζει η ανθρώπινη ιστορία, που λέμε, κι η ομορφιά του ανθρώπου
Για να φτάσεις να πεις την αλήθεια, θα πρέπει -λέει- να μην περιμένεις πια τίποτα
Έχεις ακόμη να κλάψεις πολύ ώσπου να μάθεις τον κόσμο να γελάει.

 iefimerida.gr

Πορτραίτα

«Χωρίς εσένα θέλω να πεθάνω» - Στο φως οι παθιασμένες επιστολές του Καμύ στον έρωτα της ζωής του

Οι γεμάτες πάθος ερωτικές επιστολές μεταξύ του Αλμπέρ Καμύ και της ισπανίδας ηθοποιού Μαρίας Κασάρες ήρθαν στο φως την Παρασκευή, αποκαλύπτοντας για πρώτη φορά το μέγεθος αυτής της ιστορίας και άγνωστες πτυχές της σημαντικής προσωπικότητας στη λογοτεχνική ιστορία.

Εκείνη ήταν μια αξιόλογη και ανεξάρτητη ηθοποιός και εκείνος ήταν ο πιο αξιοθαύμαστος συγγραφέας της γενιάς του, μέλος της Γαλλικής Αντίστασης.

Περισσότερες από 860 επιστολές που βρίθουν ερωτικών εξομολογήσεων γράφτηκαν στη δεκαετή ιστορία τους και ενώ Καμύ ήταν παντρεμένος με την μαθηματικό και μουσικό Φρανσίν Φορ. Τ

ο πολύτιμο υλικό συγκεντρώθηκε από την κόρη του Καμύ. «Οι επιστολές τους κάνουν τον κόσμο ένα μεγαλύτερο, φωτεινότερο μέρος. Ο αέρας είναι πιο ανάλαφρος απλώς και μόνο επειδή υπάρχουν», γράφει η Καθρίν Καμύ ως εισαγωγή για το υλικό των 1.300 σελίδων που δημοσιεύει ο εκδοτικός οίκος Gallimard.

Η Κασάρες και ο Καμύ συναντήθηκαν στις 6 Ιουνίου 1944, την ημέρα που τα συμμαχικά στρατεύματα έκαναν απόβαση στις παραλίες της Νορμανδίας για να ξεκινήσουν την απελευθέρωση της Γαλλίας. Η Κασάρες ήταν 21 ετών και εκείνος 30 όταν την φίλησε για πρώτη φορά μετά από μια πρόβα για το έργο του «The Misunderstanding».

Το Παρίσι ήταν ακόμα υπό ναζιστική κατοχή και ο Καμύ ως συντάκτης της εφημερίδας «Combat» έπαιζε με την Γκεστάπο ένα θανατηφόρο παιχνίδι γάτας και ποντικιού. Αλλά η έντονη επιθυμία τους δεν κατάφερε να προχωρήσει μετά την άφιξη της Φρανσίν στο πρόσφατα απελευθερωμένο Παρίσι τον Σεπτέμβριο.

Η Κασάρες αναγκάστηκε τότε να δώσει ένα τελεσίγραφο στον Καμύ. Παρά τη γέννηση των δίδυμων λιγότερο από ένα χρόνο αργότερα, η απιστία του Καμύ σύντομα οδήγησε την Φρανσίν σε κατάθλιψη. «Χωρίς εσένα θέλω να πεθάνω» «Οπουδήποτε γυρίζω βλέπω τη νύχτα», έγραφε ο Καμύ στην Κασάρες μετά το χωρισμό τους. «Χωρίς εσένα έχασα τη δύναμή μου. Θέλω να πεθάνω», την εξομολογούνταν.

Τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη τους συνάντηση, έσμιξαν πάλι στη λεωφόρο Saint-Germain στο Παρίσι και το πάθος τους αναζωπυρώθηκε. Από τότε άρχισαν την καθημερινή αλληλογραφία. Μερικές φορές μιλούσαν για το έργο τους και για τους φίλους τους. Αλλά κυρίως έγραφαν για τον έρωτά τους και το πώς ήλπιζαν να είναι ξανά μαζί.

Ο Καμύ την αποκαλούσε «μικρέ μου γλάρε». «Πέφτω στο πάτωμα, συνεχίζω να φαντάζομαι τη στιγμή που κλείνουμε την πόρτα του υπνοδωματίου», της έλεγε.

 

«Εγώ βράζω μέσα και έξω, όλα καίγονται, η ψυχή μου, το σώμα, έξω, μέσα, η καρδιά μου και η σάρκα μου» του απαντούσε εκείνη.

«Η αδιάκοπη για δώδεκα χρόνια αλληλογραφία, δείχνει πόσο ακαταμάχητη ήταν η αγάπη τους», γράφει η κόρη του Καμύ.

Η τελευταία επιστολή του είχε ημερομηνία 30 Δεκεμβρίου 1959 - πέντε ημέρες πριν από το θάνατό του. «Τελευταία επιστολή», γράφει ο Καμύ προφητικά, αν και ίσως αναφερόταν στο τελικό γράμμα του έτους ή στο τελευταίο γράμμα πριν ξαναβρεθούν. Της είπε ότι θα επιστρέψει στο Παρίσι από το πατρικό του σπίτι στο Lourmarin στην Προβηγκία οδικώς στις 4 Ιανουαρίου, αν και είχε αγοράσει επίσης ένα εισιτήριο τρένου.

«Θα σε δω σύντομα, υπέροχή μου. Είμαι τόσο χαρούμενος στην ιδέα που χαμογελάω απλά γράφοντας το ... Σε φιλώ μέχρι την Τρίτη, όταν θα ξαναρχίσουμε».

Ο Καμύ δεν επέστρεψε ποτέ, πεθαίνοντας σε τροχαίο με το σπορ αυτοκίνητο του εκδότη του Μισέλ Γκαλιμάρ λίγο πριν φτάσει στο Παρίσι. Η Κασάρες πέθανε σε ηλικία 74 ετών το 1996, έχοντας παντρευτεί έναν τσιγγάνο τραγουδιστή που την παρηγορούσε μετά το θάνατο του Καμύ.

Πηγή: www.lifo.gr

Πορτραίτα

Ο Σουρής παίρνει ιδιαίτερο νόημα σήμερα και μας αποκαλύπτει τις πηγές ενός καθαρά ελληνικού είδους που ταυτίστηκε με τους πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες σ’ όλη τη διάρκεια του ελεύθερου εθνικού μας βίου.

Η ύπαρξη της νεοελληνικής πολιτικής σάτιρας συνδέεται αναπόσπαστα με το αγώνα για τον εκδημοκρατισμό και τον εξαστισμό της πολιτείας κι ακόμα αποτελεί μια συνεχή μάχη υπέρ ης ελευθεροτυπίας. Με αφετηρία το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα μας, οπότε παρατηρούνται οι πρώτες προσπάθειες για μια αστική αλλαγή στην Ελλάδα, η σάτιρα συνοδοιπόρησε με τα λαϊκά αιτήματα: ανεξαρτησία, συνταγματική νομιμότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, ελευθεροτυπία, εθνική ανεξαρτησία. Μεγάλα ονόματα διέπρεψαν στο είδος. Ας θυμηθούμε τον Ροΐδη νκαι τον Γαβριηλίδη στον «Ασμοδαίο» και το «Μη Χάνεσαι», το Σοφοκλή Καρύδη στο Φως», τον Λασκαράτο, τον Κλεάνθη Τριαντάφυλλο στο «Ραμπαγά» του και τέλος το Γεώργιο Σουρή και τον Κεφαλονίτη Μολφέτα για τον οποίο μας έδωσε στο τελευταίο τεύχος της «Επιθεώρησης Τέχνης» μια ενδιαφέρουσα μελέτη ο Κώστας Βαλέτας.

Η παρουσία του Ροΐδη και του Καρύδη στην αφετηρία της νεοελληνικής πολιτικής σάτιρας συνδέεται με μια εποχή όπου οι κοινωνικοί αγώνες δεν είχαν πάρει την κατοπινή τους οξύτητα και έτσι υπήρχε λιγότερο ποσοστό αντιδράσεων του κατεστημένου. Αυτό δε σημαίνει πως η σάτιρα δεν είχε την οξύτητά της και τους καίριους στόχους της. Ωστόσο οι αντιδράσεις ήταν μικρές, οι Αθηναίοι λίγο πολύ γνωρίζονταν μεταξύ τους και γελούσαν για τα οικεία κακά του τόπου, είτε γίνονταν στο παλάτι, είτε στον πολιτικό, είτε στον κοινωνικό χώρο.. Καταμηνύσεις, «εξύβρισις του βασιλέως», «περιύβρισις της αρχής» ήταν δύσκολο να κινητοποιηθούν κατά της σάτιρας. Ο Σοφοκλής Καρύδης έβγαζε το «Φως» με μότο στην προμετωπίδα της εφημερίδας: «Και ο δείνας και ο τάδες – είναι όλοι μασκαράδες»! Το διάβασε ο βασιλιάς Γεώργιος και είπε: «Τότε κι αυτός είναι μασκαράς». Τόμαθε ο Καρύδης και από τότε την άλλη μέρα πλούτισε το μότο του:

Και ο δείνας και ο τάδες
είναι όλοι μασκαράδες
Και ο συντάκτης του «Φωτός»
Είπεν η Αυτού Μεγαλειώτης
Μασκαράς είναι κι αυτός!

Έτσι, χωρίς κόμματα, με αμφιλεγόμενη την απόδοση ως προς το υποκείμενο της πρότασης, δημοσιευόταν του λοιπού το μότο. Και δεν κινήθηκε ο δικαστικός μηχανισμός για εξύβριση του βασιλέως. Η ελευθεροτυπία ήταν απείρως πολυτιμότερη από το να γίνει στόχος ένα πετυχημένο καλαμπούρι και διαφυλάχτηκε.

***

Όχι όμως για πολύ. Γρήγορα η κατάσταση σκλήρυνε γιατί βάραιναν οι ταξικές αντιθέσεις και το στέμμα, που δεν είχε καθαρή τη συνείδησή του από συνταγματικές παραβάσεις, δεχόταν άμεσες βολές με εκρηκτική δημοκρατική γόμωση. Κοτζαμπασισμσός, παλατιανά σκάνδαλα και επεμβέσεις στην πολιτική ζωή, εθνοκαπηλεία και πολεμοκαπηλεία, οι χρυσοκάνθαροι του πλούτου δέχονται το σφυροκόπημα της σάτιρας. Είναι πια η εποχή που η ελευθεροτυπία υφίσταται καθημερινά τα πλήγματα της πολιτείας, η εποχή που οδηγεί τον Κλεάνθη Τριαντάφυλλο στη φυλακή και την αυτοκτονία και το Ρόκκο Χοϊδά στο θάνατο επειδή δε θέλησε να υπογράψει δήλωση νομιμοφροσύνης έναντι του παλατιού. Από το ειδύλλιο περνάμε στο ασυνθηκολόγητο και τον ανελέητο αγώνα για ένα καλύτερο μέλλον του τόπου, χωρίς μοναρχία και χωρίς κοτζαμπάσηδες στην πολιτική κονίστρα.

Η εμφάνιση του Σουρή συμπίπτει στο μεταίχμιο της στροφής. Ο έξυπνος αυτός Χιώτης, που για την καταγωγή του ερίζουν τόσες ελληνικές περιφέρειες όσες, τουλάχιστο, και για του Ομήρου, έπιασε το σφυγμό της εποχής του και κινήθηκε με θαυμαστή ακροβασία πάνω από τα γρανάζια του νόμου, ώστε ελάχιστες φορές να εμπλακεί . Η σάτιρά του κινείται προς όλες τις κατευθύνσεις, δεν γνωρίζει ιδεολογικό στρατόπεδο. Χτυπάει το παλάτι, τη Βουλή, την πολιτική ηγεσία, αλλά και μέτρα εξαστισμού της νεοελληνικής κοινωνίας (ο Τρικούπης ήταν ο πιο προσφιλής του στόχος) υπερασπίζει την καθαρεύουσα και το αμετάφραστο των γραφών. Είναι μια σάτιρα που απευθύνεται προς όλους, ανεξάρτητα από πολιτική τοποθέτηση, και που στο τέλος τούδωσε και το Σταυρό του Σωτήρος.

***

Ωστόσο δεν μπορεί να μην αναγνωρίσει κανείς σήμερα μέσα στο έργο του τις καταβολές μιας προσπάθειας που αγωνίστηκε στο μεγαλύτερο ποσοστό της εναντίον της μοναρχίας, της βίας και της κοτζαμπάσικης αυθερεσίας γιατί η επικαιρότητα ήταν γεμάτη από τέτοια ευρήματα και η σάτιρα δεν ήτανβ δυνατό να τα παρακάμψει, το παλάτι ιδίως, για τις αντισυνταγματικές εκτροπές του, τις επεμβάσεις του, τις προικοδοτήσεις των βλαστών της δυναστείας, τις υπέρμετρες χορηγίες υπέρ του στέμματος, δέχεται συγκεντρωτικές βολές. Ακόμα και εναντίον της βασίλισσας κατηύθυνε οξύταες ριπές με το πρόσχημα ότι απευθύνεται στη συμβίθα του: «κυρά Γιώργαινα γυρίστρα, κυρά Γιώργαινα μπεκρού – έγινες πομπή του κόσμου, του μεγάλου και μικρού».

Απόσπασμα από άρθρο του Τάσου Βουρνά «Με την ευκαιρία των “Απάντων” του. Η πολιτική σάτιρα και ο Γ. Σουρής» στην «Αυγή» (26/2/1967)

atexnos.gr

Η ταινία της εβδομάδος

Maria by Callas

Ντοκιμαντέρ για τη σπουδαιότερη σοπράνο του προηγούμενου αιώνα. 

 

 

 

 

 

 

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin