Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει

Το παιδί σας έχει μπει στην εφηβεία και ο μεγαλύτερος εφιάλτης σας είναι τα ναρκωτικά. Αναρωτιέστε τι πρέπει να κάνετε για να το προστατεύσετε και ποια σημάδια μπορεί να δηλώνουν ότι έχει μπλέξει;  .

Μπορεί να πειραματιστούν με ναρκωτικά οι έφηβοι που…

-έχουν άγχος και ανασφάλεια ή κατάθλιψη

-δε διαθέτουν κοινωνικές δεξιότητες για να αντιμετωπίσουν διάφορα καθημερινά προβλήματα

-αισθάνονται απόρριψη από το περιβάλλον, νιώθουν να μην ανήκουν πουθενά και θέλουν απεγνωσμένα να ενταχθούν σε μια ομάδα η οποία επιτέλους θα τα αποδεχτεί- στην προκειμένη περίπτωση, στην ομάδα των παιδιών που κάνουν ήδη χρήση ουσιών

-θέλουν να κάνουν τους τολμηρούς και τους αρχηγούς και τους αρέσει η ριψοκίνδυνη συμπεριφορά, ρισκάρουν για να αποδείξουν στη συντροφιά και στον εαυτό τους πόσο άτρωτοι και ισχυροί είναι

-δεν έχουν στενές σχέσεις με τους γονείς τους ή με άλλα θετικά πρότυπα ενηλίκων και παράλληλα συναναστρέφονται με παρέες ή ένα άτομο που κάνει ήδη χρήση ουσιών

-δεν έχουν πειστεί από τους γονείς και το ευρύτερο περιβάλλον τους ότι "τα ναρκωτικά είναι κάτι κακό" και δεν έχουν σαφώς αρνητική στάση έναντι των ναρκωτικών – δηλαδή δεν τα απορρίπτουν κατηγορηματικά

-έχουν γονείς τοξικομανείς ή αλκοολικούς.

Πώς θα προλάβετε...

Όπως σε όλα τα σοβαρά προβλήματα των εφήβων, η καλύτερη πρόληψη είναι η συχνή, σταθερή και σε βάθος επικοινωνία με το παιδί.

Ακόμα και αν ο έφηβος είναι αρνητικός και προχωρεί σε ρήξη, ο γονιός θα πρέπει να προσπαθεί καθημερινά να ξαναχτίζει τις γέφυρες.

Η σταθερή προπαγάνδα των γονιών κατά των ναρκωτικών να ξεκινά από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού.

Οι έφηβοι που μιλούν τακτικά με τους γονείς τους για τους κινδύνους των ναρκωτικών έχουν 42% λιγότερες πιθανότητες να κάνουν χρήση. Ωστόσο μόνο το ¼ των εφήβων αναφέρουν ότι συζητούν με τους γονείς αυτά τα θέματα.

Να χρησιμοποιούν ρεαλιστικά και επιστημονικώς αποδεδειγμένα επιχειρήματα και όχι να το εκφοβίζουν με ανακρίβειες, γιατί αν το παιδί αποφασίσει να τους παρακούσει και δοκιμάσει χασίς, θα διαπιστώσει ότι "δεν πέθανε από μια ρουφηξιά". Κατά συνέπεια, θα διαπιστώσει ότι οι γονείς του υπερέβαλαν και πολύ πιθανόν να θεωρήσει ότι εξίσου ανακριβή είναι όλα όσα του είπαν για το ζήτημα των ναρκωτικών.

Ένα συχνό επιχείρημα που τα παιδιά επικαλούνται είναι ότι δε βλάπτει η χρήση χασίς. Οι γονείς μπορούν να τα ενημερώσουν ότι ένα τσιγάρο που περιέχει 750 χιλιογραμμάρια χασίς έχει τις ίδιες βλαβερές συνέπειες στους πνεύμονες όσο 4 κανονικά τσιγάρα και φυσικά το πρόβλημα λειτουργεί αθροιστικά. Να τους θέσουν όμως προβληματισμούς για το τι τα οδηγεί στη χρήση.

Σε συνεργασία με το σύλλογο γονέων να οργανώνουν στο σχολείο του παιδιού κατά καιρούς εκστρατείες ενημέρωσης των μαθητών κατά των ναρκωτικών.

Τι πρέπει να σας θορυβήσει

Έχει γενικά αλλάξει συμπεριφορά, δείχνει απόμακρο, κουρασμένο, παραμελεί την ατομική του καθαριότητα, δεν είναι συνεργάσιμο.

Παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις στη διάθεσή του.

Αποφεύγει τους γονείς.

Εμφανίζει έντονη υπνηλία ή αϋπνία.

Έχει αλλάξει η στάση του απέναντι στο σχολείο, κάνει κοπάνες και πέφτουν οι βαθμοί σε όλα τα μαθήματα.

Αφαιρείται συχνά.

Καθυστερεί ή και αμελεί τις υποχρεώσεις του.

Δείχνει έλλειψη ενδιαφέροντος για δραστηριότητες.

Κάνει συχνά περίεργα τηλεφωνήματα με αξιοσημείωτη μυστικότητα.

Λέει αρκετά ψέματα τον τελευταίο καιρό.

Δείχνει πιο ευερέθιστο και αμυντικό. Ρίχνει πιο εύκολα τις ευθύνες στους άλλους.

Πίνει και καπνίζει στις εξόδους με τις παρέες του.

Συμπεριφέρεται με τρόπο που δείχνει ότι ίσως δεν απορρίπτει πια τη χρήση ναρκωτικών ουσιών.

Έχει πιθανόν ξεκόψει από τους παλιούς του φίλους. Κάνει παρέα με μεγαλύτερα ή συνομήλικα παιδιά που έχετε υπόνοιες ότι ίσως κάνουν χρήση ναρκωτικών.

Προμηθεύεται φάρμακα που δεν ξέρετε σε τι τα χρειάζεται.

Έχει τύχει να το δείτε να παραπατά ή να μιλάει σαν μεθυμένο χωρίς να έχει πιει.

Γελάει και χαχανίζει χωρίς λόγο.

Ζητάει πολλά γλυκίσματα.

Αρχίζει ξαφνικά να χρησιμοποιεί διάφορα αρωματικά στόματος.

Τα μάτια του είναι κατά καιρούς θολά ή πολύ κόκκινα και οι κόρες είναι άλλοτε πολύ διεσταλμένες και άλλοτε πολύ μικρές.

Ίσως τελειώνουν πολύ γρήγορα τα ποτά στο σπίτι.

Ζητάει παραπάνω χρήματα ή, αντίθετα, βρίσκεται με πολλά χρήματα που δεν του τα έχετε δώσει εσείς.

Χρησιμοποιεί αργκό που δε συνήθιζε παλιά.

Έχετε ανακαλύψει στο δωμάτιό του ή στα πράγματα του κομμάτια αλουμινόχαρτο ή χαρτάκια για τσιγάρο ή κομμένα καλαμάκια, ή περίεργη σκόνη, χάπια ή σύριγγες.

A. Καππάτου