Ιανουαρίου 16, 2018

ΕΦΗΒΕΙΑ

Οι έφηβοι επηρεάζονται άμεσα από τα likes που αποσπούν οι αναρτήσεις τους στο διαδίκτυο. Το σημείο στο σώμα τους που συνδέεται με τα likes των άλλων χρηστών για ό,τι οι έφηβοι ανεβάζουν είναι ο εγκέφαλός τους και μάλιστα, ο πρόσθιος κεντρικός λοβός, ο οποίος ανάλογα αν τα likes είναι πολλά ή λίγα, παρουσιάζει δραστηριότητα όμοια με την δραστηριότητα που παρουσιάζεται όταν κερδίζουμε χρήματα ή τρώμε σοκολάτα!

Ερευνητές από το πανεπιστήμιο UCLA στην Καλιφόρνια στις ΗΠΑ κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα αφού πραγματοποίησαν την σχετική μελέτη με την συμμετοχή 32 εθελοντών ηλικίας από 13 μέχρι 18 ετών. Σε αυτούς τους εφήβους δόθηκαν 148 φωτογραφίες, εκ των οποίων οι 40 δικές τους και αφού οι φωτογραφίες αναρτήθηκαν στο Facebook, οι ερευνητές έδειξαν στους μισούς εφήβους τις φωτογραφίες με πολλά likes και στους άλλους μισούς τις ίδιες ακριβώς φωτογραφίες, που όμως είχαν λάβει λιγότερα likes.

 

Όπως αποκάλυψε η επικεφαλής της έρευνας Lauren Sherman, από το τμήμα «Brain Mapping Centre» (Τμήμα Χαρτογράφησης Εγκεφάλου) του πανεπιστημίου, στην πραγματικότητα τα likes τα είχαν βάλει οι ίδιοι οι επιστήμονες, κάτι που αποκάλυψαν στους έφηβους εθελοντές μετά το τέλος της μελέτης.

Η ίδια ανέφερε ότι οι έφηβοι αντιδρούν διαφορετικά στις πληροφορίες, ανάλογα αν αυτές έχουν υιοθετηθεί από πολλούς ή λίγους συνομηλίκους τους, ακόμα και αν οι συνομήλικοί τους είναι σε αυτούς εντελώς άγνωστοι.

Το τμήμα του εγκεφάλου που παρουσίασε την μεγαλύτερη δραστηριότητα ανάλογα με τον αριθμό των likes ήταν το κύκλωμα ανταμοιβής του πρόσθιου μετωπιαίου λοβού, οι αντιδράσεις του οποίου καταγράφηκαν με Λειτουργική Μαγνητική Τομογραφία (functional Magnetic Resonance Imaging - fMRI), που αποτελεί τη μοναδική μη επεμβατική τεχνική και επιτρέπει στους επιστήμονες να «δουν» για πρώτη φορά τον ανθρώπινο εγκέφαλο in-vivo, δηλαδή ζώντα, καθώς αυτός εκτελεί συγκεκριμένες λειτουργίες.

ΕΦΗΒΕΙΑ

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει.

H αναβλητικότητα στο διάβασμα μπορεί να συνοδεύει την έλλειψη συγκέντρωσης, αλλά πολλές φορές αποτελεί μεμονωμένο πρόβλημα γιατί, όταν το παιδί αποφασίζει να διαβάσει, «στρώνεται κανονικά» και διαβάζει πολύ συγκεντρωμένα.

Ωστόσο η διαδικασία της μελέτης κάποιων ή και όλων των μαθημάτων για πολλούς μαθητές δεν είναι κάτι ευχάριστο. Tο πρόβλημα είναι ότι αναβάλλει το διάβασμα μέχρις ότου «φτάσει ο κόμπος στο χτένι», και τότε αντιμετωπίζει τη μελέτη σαν «βουνό» που το εξαντλεί, λένε χαρακτηριστικά οι γονείς.

Παρά τις διαρκείς υποδείξεις, ο έφηβος δείχνει ότι δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί σωστά τον χρόνο του διαβάσματος αφού επιμένει να το αφήνει για την τελευταία στιγμή.

Σε περίπτωση που γενικά αναβάλλει πολλές υποχρεώσεις του, τότε ίσως δείχνει αρνητική στάση ζωής, έλλειψη αυτοπεποίθησης, ανασφάλεια κ.ά.

Βοηθήστε τον να διαχειριστεί τον χρόνο

O τρόπος διαχείρισης του χρόνου διαφέρει από έφηβο σε έφηβο. Κάποιοι επιθυμούν να προσχεδιάζουν και να οργανώνουν τον χρόνο τους λεπτομερώς. Άλλοι δεν θέλουν ούτε να ακούσουν για σχεδιασμό και άλλοι προτιμούν να τον κάνουν χοντρικά μέσα στο μυαλό τους και να μην κοιτούν καθόλου το ρολόι.

Κάποιες προτάσεις που μπορεί να διευκολύνουν τον έφηβο είναι:

• Zητήστε του να καταγράψει τις καθημερινές ασχολίες του (λ.χ. το σχολείο, το φαγητό, το διάβασμα, το φροντιστήριο ή το ιδιαίτερο, τον αθλητισμό, τις εξόδους με τους φίλους, την ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κ.ά.).

• Να σημειώσει πόσο χρόνο καταναλώνει σε καθεμιά.

• Θα διαπιστώσει ότι τα χρονικά όρια για να διαβάσει και να χαζέψει είναι περιορισμένα. Aν κάνει το ίδιο και για τις ώρες του Σαββατοκύριακου, θα εκπλαγεί όταν ανακαλύψει ότι ακόμα και τότε δεν χωρούν όσα «περισσεύουν» από τις καθημερινές.

• Να δοκιμάσει να τα χωρίσει σε κατηγορίες περισσότερο και λιγότερο επειγόντων.

• Aν είναι αναποφάσιστος, βοηθήστε τον να ξεκαθαρίσει μόνος του ποια είναι τα επείγοντα και σημαντικά πράγματα μέσα στην καθημερινή ρουτίνα του.

• Σταδιακά θα αρχίσει να κατανοεί τις σημαντικές και απαραίτητες ατομικές του υποχρεώσεις (που πρέπει να διεκπεραιωθούν σήμερα οπωσδήποτε) από εκείνες που έχουν δευτερεύουσα σημασία.


akappatou.gr

ΕΦΗΒΕΙΑ

Αυτό το επίκαιρο κείμενο δημοσιεύθηκε στο μπλογκ του καθηγητή Χημείας και συγγραφέα Λευτέρη Παπαθανάση. Μιλά για την προσωπική του εμπειρία ως επιτηρητή πανελλαδικών εξετάσεων και είναι αφιερωμένο σε όλα τα παιδιά που ξεκίνησαν τον αγώνα τους για την εισαγωγή τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Αξίζει να το διαβάσετε:

Πρωί εξετάσεων, αυτής της θεσμοθετημένης ταλαιπωρίας των εφήβων, που η νεοελληνική κοινωνία όρισε ως τελετουργικό μύησης στον κόσμο των «μορφωμένων» ενηλίκων..

Ξυπνάω από έναν φριχτό εφιάλτη. Πάντα, το πρωινό των εξετάσεων ξυπνάω από εφιάλτες, είναι το παράσημό μου από την εποχή των «δικών μου» Πανελλαδικών. Στο εξεταστικό κέντρο οι επιτηρητές μαζευόμαστε από νωρίς. Κάποιες σκόρπιες, αμήχανες κουβέντες μεταξύ μας, κάποια βλέμματα που δείχνουν ότι δεν είμαι ο μόνος που ξύπνησε με εφιάλτη.

Ο Πρόεδρος της επιτροπής μας ανακοινώνει τις αίθουσες στις οποίες θα επιτηρήσουμε και μας επισημαίνει για μια τελευταία φορά το σωστό τρόπο να κολλάμε το μαύρο αυτοκόλλητο πάνω από το όνομα του υποψηφίου. Είμαστε 20 επιστήμονες μαζεμένοι σ’αυτήν την αίθουσα και συζητάμε για το σωστό τρόπο να κολλήσεις το μαύρο αυτοκόλλητο. 

Tο μαύρο αυτοκόλλητο είναι πολύ σημαντικό. ΑΝ δεν μπει σωστά το μαύρο αυτοκόλλητο, τότε «το μέλλον ενός παιδιού θα καταστραφεί». Το μαύρο αυτοκόλλητο είναι ο βασιλιάς των αυτοκόλλητων…

Μοιράζονται οι φάκελοι, πηγαίνουμε στις αίθουσες. Απ’έξω ακούγονται οι ΟΔΗΓΊΕΣ του Προέδρου προς τους συγκεντρωμένους υποψηφίους, και έπειτα η προσευχή στον Κύριο ημών. Ο Κύριος ημών θα βοηθήσει τους υποψηφίους να τα πάνε καλά στις εξετάσεις. Όμως ο Κύριος ημών θα βοηθήσει μόνο τον έναν στους τρεις υποψηφίους, και γι’αυτό η προσευχή στον Κύριο ημών πρέπει να είναι πάρα πολύ πειστική.

Τα παιδιά μπαίνουν σιγά-σιγά και κάθονται στις θέσεις τους. Παράξενο. Δεν χρειάζεται να τους δώσω οδηγίες. Έχουν υπολογίσει από πριν τη θέση τους στην αλφαβητική σειρά και κάθονται μεθοδικά στο αντίστοιχο θρανίο. Τόσα χρόνια, και δεν μου έχει τύχει να καθίσουν σε λάθος θρανίο.

Τα ίδια παιδιά που λίγες μόνο μέρες πριν δεν μπορούσαν με τίποτα να φτιάξουν μια γραμμή της προκοπής στην πρωινή συγκέντρωση (και γιατί?) τώρα κάθονται σιωπηλά, και πάντα στο σωστό θρανίο. Αν δεν ελέγξω ότι τα παιδιά κάθισαν στο σωστό θρανίο, τότε «το μέλλον ενός παιδιού θα καταστραφεί». Αυτά τα θρανία δεν είναι τα ίδια με κείνα που πάνω τους δίνουμε τη ζωή μας κάθε μέρα. Δεν έχουν ζωγραφιές, δεν έχουν «ο Δημήτρης αγαπάει τη Μαρία», έχουν μόνο το αυτοκόλλητο με τον μοναδικό κωδικό του υποψηφίου. Αυτά τα θρανία είναι οι βασιλιάδες των θρανίων…

Μα ούτε και τα παιδιά είναι τα ίδια. Είναι παγωμένα και φοβισμένα. Είναι 18 χρονών παιδιά, είναι η Ζωή η ίδια, και είναι παγωμένα και φοβισμένα. Και ξέρεις φίλε, δεν υπάρχει τίποτα πιο θλιβερό από ένα φοβισμένο παιδί. Δεν υπάρχει τίποτα στον κόσμο που να αξίζει το φόβο ενός παιδιού. Τίποτα!

Τα θέματα αργούν. Κάποιοι παίζουν με το καπάκι του μπουκαλιού με νερό που έχουν μαζί τους. Το στρίβουν από δω, το στρίβουν από κει, το βγάζουν και το ξαναβάζουν. Αυτό το καπάκι είναι ο μόνος τους φίλος εκείνη τη στιγμή, είναι το μόνο που μπορεί να τους ηρεμήσει. Αυτό το καπάκι έχει θεραπευτικές ιδιότητες. Αυτό το καπάκι είναι ο βασιλιάς των καπακιών…

Έχω ένα ταλέντο: λέω κρύα αστεία. Το χρησιμοποιώ. Έχω ένα κρύο αστείο για κάθε παιδί και κανα-δυο για όλη την αίθουσα. Συνήθως τα παιδιά μου στο σχολείο δεν γελούν με τα αστεία μου. Αγαπιόμαστε όμως, κι έτσι με αντιμετωπίζουν συγκαταβατικά, μπορεί ακόμη και να υποκριθούν ότι γελάνε για να μου κάνουν το χατίρι. Μερικά μου το ξεκόβουν να μην τολμήσω να πω κι άλλο, αλλά κι εγώ μπορεί να τιμωρήσω μερικούς ταραξίες λέγοντάς τους ένα έξτρα ανέκδοτο στο διάλειμμα.

Σήμερα όμως όλοι γελάνε με τα αστεία μου. Το έχουν ανάγκη να γελάσουν, γιατί για λίγο σταματάνε να τρέμουν κι ο φόβος υποχωρεί. Τα σημερινά μου αστεία είναι πολύ πετυχημένα. Τα σημερινά μου αστεία είναι οι βασιλιάδες των αστείων…

Κάπου στο γραφείο του Προέδρου, μέσω του ειδικού συστήματος έρχονται τα θέματα. Φωτοτυπούνται σε μηχάνημα που έχει καλοσυντηρηθεί ΑΝ χαλάσει στα μέσα της χρονιάς, μπορεί να μείνει χαλασμένο για μέρες, αλλά στις εξετάσεις όχι, όχι, ποτέ!) και γίνεται ο έλεγχος. Οι υπεύθυνοι ελέγχουν τις φωτοτυπίες προσεχτικά. Οι φωτοτυπίες πρέπει να είναι καθαρές.

Οποιαδήποτε τυχαία κουκίδα πάνω στη φωτοτυπία των θεμάτων μπορεί να αλλοιώσει ένα σημείο στίξης, ένα μαθηματικό σύμβολο. Οποιαδήποτε τυχαία κουκίδα πάνω στη φωτοτυπία των θεμάτων «μπορεί να καταστρέψει το μέλλον ενός παιδιού». Αυτές οι συγκεκριμένες τυχαίες κουκίδες είναι οι βασιλιάδες των κουκίδων…

Μοιράζω τα θέματα. Τα παιδιά ξαναπαγώνουν. Το πρόσωπο του αγοριού στο τρίτο θρανίο χαλάρωσε (Χρήστο τον λένε, πάντα θέλω να μαθαίνω τα ονόματά τους. Μιλάω ακόμη στο δρόμο με παιδιά που έτυχε να επιτηρήσω πριν χρόνια).

Τον είδα που γρήγορα πήγε στο δεύτερο θέμα και το τσέκαρε: είναι μάλλον μέσα σ’αυτά που ξέρει καλά. Όμως γυρνώντας προς την έδρα, βλέπω την Ξένια στο πρώτο θρανίο να έχει κοκκαλώσει. Θέλω να της πω να ηρεμήσει, να κοιτάξει ήρεμα τα θέματα και να απαντήσει ψύχραιμα όσα ξέρει.

Δεν επιτρέπεται όμως, γιατί η εξέταση έχει αρχίσει, και αν το κάνω θα σημαίνει ότι τη βοήθησα, και αν τη βοηθήσω τότε είναι σαν να αδικώ ένα άλλο παιδί. Το να συμβουλεύσεις ένα παιδί να ηρεμήσει, «μπορεί να καταστρέψει το μέλλον ενός παιδιού». Αν μπορείς να υπερασπιστείς με οποιοδήποτε λογικό σύστημα τη φράση που μόλις έγραψα, σε παραδέχομαι.

Στο μεταξύ έχω ρίξει μια γρήγορη ματιά στα θέματα. ΑΝ δεν έχεις κάνει αυτή τη δουλειά μπορεί να σου φανεί περίεργο αυτό που θα σου πω, αλλά κοιτάζοντας τα θέματα βλέπω μέσα τους ονόματα παιδιών, παιδιών που είχα στο σχολείο.

Ξέρω ότι ο Γιώργος μπορεί να την πατήσει στις αριθμητικές πράξεις, είναι επιπόλαιος και φέτος τα νούμερα στις πράξεις δεν είναι τόσο απλά.

Η Άννα θα κολλήσει στην κετόνη (ένωση Γ, στο τρίτο θέμα φέτος). Δεν με ακούει, ενώ τις έχω πει εκατό φορές ότι οι αντιδράσεις του καρβονυλίου είναι πολύ σημαντικό ζήτημα. Τώρα όμως με έπιασε ένα ξαφνικό άγχος. Βλέπω ότι στο τέταρτο θέμα, στο τελευταίο ερώτημα, η λύση δεν είναι αυτή που φαίνεται αρχικά, και σκέφτομαι το Μιχάλη.

Μιλάμε για απίστευτο παιδί, μόνο που είναι βιαστικός ο μπαγάσας και ξέρω ότι δεν θα τη δει την παγίδα πάνω στη φούρια του. Αν δεν απαντήσει σ’αυτό το τελευταίο ερώτημα μπορεί να χάσει οριακά την Ιατρική, που είναι ο καημός του. Αν δεν απαντηθεί το τελευταίο ερώτημα, τότε «το μέλλον ενός παιδιού θα καταστραφεί». Το τελευταίο ερώτημα είναι ο βασιλιάς των ερωτημάτων…

Ήρθε όμως η ώρα! Ο πρώτος υποψήφιος παραδίδει το γραπτό του. Το ελέγχω ξανά και ξανά, ακόμη και στις σελίδες που έμειναν λευκές, μήπως και υπάρχει κάποιο διακριτικό, κάτι που θα δώσει το σήμα σε ένα βαθμολογητή στην άλλη άκρη της Ελλάδας ότι πρέπει να βάλει κάτι παραπάνω (νομίζω ότι ούτε οι παράνομοι μηχανισμοί των Κομμουνιστών δεν έχουν καταφέρει κάτι τέτοιο, αλλά ποτέ δεν ξέρεις). Διαγράφω προσεχτικά τα κενά, και πιάνω να κολλήσω το αυτοκόλλητο.

Τόσα χρόνια το κοροϊδεύω, και τόσα χρόνια τρέμω μη και δεν το κολλήσω σωστά. Φέρνω σε πέρας αυτό το τιτάνιο καθήκον και με έχει λούσει ήδη κρύος ιδρώτας.

Σπάω ελαφρώς το πρωτόκολλο: «καλά αποτελέσματα φίλε!». «Σας ευχαριστώ κύριε!», μου απαντάει. «Κύριος» , σκέφτομαι από μέσα μου.

Παιδί μου, δεν θέλω να’μαι «κύριός» σου, «κύριο» έχουν μόνο τα σκυλιά του κάναπέ. «Κύριος», μόνο και μόνο επειδή για τρεις ώρες στεκόμουν από πάνω σου. Αν ήξερες ότι κάθε φορά που επιτηρώ, είναι σα να πεθαίνω, θα ξέχναγες και τον πληθυντικό και τις αστικές ευγένειες, που άλλους μπορεί να τους κάνουν να φαίνονται σημαντικοί, αλλά εμένα όχι. Δεν θέλω να’μαι «κύριός» σου, μα σύντροφος και συνοδοιπόρος, όπως προσπαθώ να είμαι για τα παιδιά στο δικό μου σχολείο.

Αν ήξερες μόνο τι σκέφτομαι…

Κλείνω. Στην τηλεόραση μιλάνε για μένα. Με λένε κοπανατζή και ανίκανο. Λένε ότι ΠΑΊΖΩ με την ψυχολογία σου. Λένε ότι σου καταστρέφω (πάλι) το μέλλον. Λένε ότι δεν σέβομαι το ιερό σου δικαίωμα να συντριβείς στις μυλόπετρες των Πανελλαδικών. Αυτό το ιερό δικαίωμα δεν είναι σαν τα άλλα δικαιώματα. Αυτό το ιερό δικαίωμα «μπορεί να καταστρέψει το μέλλον ενός παιδιού». Αυτό το ιερό δικαίωμα είναι ο βασιλιάς των ιερών δικαιωμάτων…

Καλή αντάμωση φίλε! Ξέρεις πού…

lefterisp.wordpress.com

ΕΦΗΒΕΙΑ

Μπαίνοντας σε αυτήν τη δοκιμασία, κάθε υποψήφιος πρέπει να είναι ειλικρινής με τον εαυτό του. Εξάλλου, οι εξετάσεις αφορούν κυρίως τον ίδιο και κατόπιν το περιβάλλον του.

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μιλάει για τις Πανελλαδικές εξετάσεις

Τους περισσότερους υποψηφίους τους καταλαμβάνει άγχος, με τις δυσάρεστες και ενοχλητικές του επιπτώσεις. Γνώριμα συμπτώματα του, μεταξύ άλλων, είναι η ταχυκαρδία, η δυσφορία στην αναπνοή, η ξηροστομία, τα κρύα άκρα, η ανασφάλεια κ.α.

Είναι ο πιο «ύπουλος» εχθρός στον οποίο πρέπει να αντισταθούν. Εκτός από τα συμπτώματα που αναφέραμε, το άγχος μπορεί να τους οδηγήσει σε άρνηση και παθητικότητα Επίσης, είναι πιθανόν να προκαλέσει σύγχυση στις πνευματικές τους λειτουργίες, υπονομεύοντας άμεσα την επίδοσή τους. Δεν μπορεί βέβαια να καταπολεμηθεί από τη μια μέρα στην άλλη, ενώ είναι γνωστό ότι ταλαιπωρεί πολύ κόσμο μερικές φορές για χρόνια. Όμως, οι υποψήφιοι μπορούν να το εξέγξουν, εφόσον βέβαια ενεργοποιήσουν τις ψυχικές τους δυνάμεις και προβάλλουν σθεναρή αντίσταση.

Η αυτοπεποίθηση είναι το καλύτερο ενισχυτικό μέσο, γι’αυτό είναι καλό να παραδεχτούν: «Ναι, φοβάμαι τις εξετάσεις, όμως μπορώ να το καταφέρω».

Οι ασκήσεις χαλάρωσης, η συγκέντρωση της σκέψης σε πράγματα που τους ευχαριστούν ή τους ηρεμούν, ένα χλιαρό ντους, λίγη μουσική, οι συζητήσεις που δεν αναφέρονται στο θέμα των εξετάσεων και η διατήρηση κάποιων καθημερινών μικροσυνηθειών βοηθούν στην ψυχική τους ισορροπία.

Όλοι ξέρετε πόσο έχετε διαβάσει, σε ποιο βαθμό μπορείτε να αποδώσετε. Διώξτε το άγχος και γράψτε ό,τι ξέρετε.

Αποφύγετε τις συζητήσεις με συμμαθητές σας για το τι διαβάσατε και τι όχι. Μόνον πανικό μπορούν να προκαλέσουν.
Μην ξενυχτάτε την παραμονή των εξετάσεων
Μετά από κάθε εξεταστική δοκιμασία ασχοληθείτε με ό,τι σας χαλαρώνει.

Τέλος, αποφύγετε τις επαναλήψεις της τελευταίας στιγμής. Σας εύχομαι καλή επιτυχία.

Για τους γονείς

Οι γονείς έχουν συνήθως τις καλύτερες προθέσεις, αλλά συχνά συμβάλλουν καθοριστικά στην επιδείνωση του άγχους του υποψηφίου. Γι’ αυτό οφείλουν να εξασφαλίσουν ένα ήρεμο περιβάλλον στα παιδιά τους, το οποίο θα τα βοηθά να χαλαρώνουν, μακριά από θορύβους, φασαρίες, φωνές, διδαχές, κριτικές ή απαγορεύσεις.

Να δείχνουν υπομονή όταν γίνονται ευερέθιστα ή ξεσπούν με το παραμικρό.

Να θυμούνται ότι οι υποψήφιοι χρειάζονται συμπαράσταση και ενθάρρυνση και όχι υπερπροστασία και υπερβολές.

Να μη μεταδίδουν το άγχος τους –ας μην ξεχνούν ότι τα παιδιά έχουν ήδη το δικό τους. Αντίθετα, θα τα βοηθήσουν ΑΝ τους τονίζουν ότι στη ζωή μετρά η προσπάθεια και ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε οποιοδήποτε αποτέλεσμα.

Να μη συνδέουν την επίδοση στα μαθήματα με τη σχέση τους με το παιδί.Είναι σφάλμα να πιστεύουμε και να καλλιεργούμε στα παιδιά την πεποίθηση ότι αποκλειστικά και μόνο η εισαγωγή τους σε μια ανώτατη βαθμίδα εκπαίδευσης θα τους εξασφαλίσει υποχρεωτικά την επιτυχία στη ζωή τους. Έχει αποδειχθεί ότι η επιτυχία στη ζωή δεν είναι συνώνυμη με την απόκτηση ενός πτυχίου.

Οι ίδιοι οι γονείς, λοιπόν, πρέπει να είναι δίπλα στα παιδιά τους, ακόμη και αν αποτύχουν σε αυτήν τη δοκιμασία. Ψυχραιμία λοιπόν.


akappatou.gr

ΕΦΗΒΕΙΑ

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει.

Η εδραίωση της ταυτότητας και η εκτίμηση που τρέφει για αυτήν είναι η βασικότερη διανοητική και συναισθηματική διαδικασία στην εφηβεία. Η περίφημη «ταυτότητα» μπορούμε να πούμε ότι αποτελείται από τα εξής:

1. Τον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο έφηβος τον εαυτό του. Περιλαμβάνει όσα χαρακτηριστικά αποδίδει το ίδιο στον εαυτό του αυτή τη στιγμή ή προβλέπει ως πιθανά ή δυνατά για το άμεσο ή μακρινό μέλλον.

2. Την εκτίμηση που τρέφει ο έφηβος για τον εαυτό του έτσι όπως τον αντιλαμβάνεται ο ίδιος -δηλαδή την αυτοεκτίμησή του, η οποία δείχνει πόσο αισθάνεται ότι αξίζει ή πόσο εγκρίνει τον εαυτό του. Η αυτοεκτίμηση είναι επαρκής όταν κάποιος ναι μεν βλέπει τα επιμέρους μειονεκτήματά του, αλλά καταλήγει ότι τα θετικά χαρακτηριστικά του υπερισχύουν των αρνητικών..

Η αυτοεκτίμηση που αισθάνεται ο έφηβος είναι καίρια για την υπόλοιπη πορεία του στη ζωή. Μπορεί μάλιστα να επηρεάζεται σημαντικά από τα επιμέρους -π.χ. την εξωτερική του εμφάνιση ή την καλή επίδοσή του σε ένα άθλημα κ.λπ. Τα σχόλια των άλλων επίσης επηρεάζουν και ίσως π.χ. όσον αφορά στην εμφάνιση του, να ενσωματωθούν στη δική του αυτοαντίληψη και να αισθάνεται για το άτομό του αυτό που ουσιαστικά πιστεύουν οι άλλοι για εκείνον ή εκείνην. Η μεγάλη σημασία της εμφάνισης (φυσικής και μη) κάνει τον έφηβο να δίνει μεγάλη σημασία στα ρούχα, στα παπούτσια, στα τατουάζ, στο να «δείξει» ότι καπνίζει, στο να «δείξει» τι μουσική ακούει, στο να «δείξει» δυνατός, τολμηρός κ.λπ.

Όλα αυτά έχουν σαν φυσική συνέπεια πολλοί έφηβοι να δείχνουν αστάθεια και να αλλάζουν διαρκώς κάτι στην εμφάνιση ή και γενικά στις προτιμήσεις τους. Καθώς δηλαδή «ψάχνουν» την ταυτότητά τους, είναι φυσικό να πειραματίζονται σε πολλούς τομείς. Αυτό δεν αφορά μόνον ό,τι «δείχνουν» αλλά και ό,τι αισθάνονται. Η κυκλοθυμία και η αστάθειά τους είναι φυσική συνέπεια της αναζήτησής τους.

akappatou.gr

 

 

ΕΦΗΒΕΙΑ

Παρατηρούμε ότι πολλοί έφηβοι, αλλά και μικρότερα παιδιά, που πιέζονται από τους γονείς ή τους δασκάλους τους να αριστεύουν, σταδιακά απομακρύνονται από εκείνους. Ενίοτε εκδηλώνουν έντονες αντιδράσεις με κάθε αφορμή, κι άλλοτε κλείνονται στον εαυτό τους, ή ακόμη – ακόμη αναζητούν καταφύγιο πίσω από την οθόνη του υπολογιστή ή του κινητού.

Η κοινωνία μας είναι σφόδρα ανταγωνιστική. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, όπου όλοι προσπαθούν να αποκτούν όσα το δυνατόν περισσότερο χαρτιά και πιστοποιήσεις για να αισθάνονται ασφαλείς, είναι εντελώς φυσικό ότι οι γονείς ανησυχούν για το ενδεχόμενο τα δικά τους παιδιά να μείνουν πίσω, να υστερήσουν στις αναγκαίες δεξιότητες για την επιβίωσή τους και τελικά να αποτύχουν.

Κι όμως, η ίδια η επιτυχία σχετίζεται καταρχήν με ψυχολογικές ικανότητες και δευτερευόντως με την ποσοτικοποίηση της επίδοσης.

Για παράδειγμα, είναι συνάρτηση της αισιοδοξίας, δηλαδή εκείνης της στάσης ζωής από την οποία αντιμετωπίζει κανείς τον κόσμο ως ένα θετικό μέρος, όπου όλες οι απογοητεύσεις και οι ματαιώσεις μπορούν να αναιρούνται από την ελπίδα και με την ενδιάθετη τάση ότι όλα μπορούν να διορθώνονται προς το καλύτερο.

Επίσης, συνδέεται με τη φυσική, ανθρώπινη περιέργεια, που είναι το καύσιμο στην κάμινο της μάθησης.

Εξαρτάται, ακόμη, από την αυτοεκτίμηση, που αφορά στην εγγενή εμπιστοσύνη προς τον εαυτό ως ικανό να διαχειρίζεται αρνητικά συναισθήματα και να αντεπεξέρχεται στα εμπόδια και στις αντιξοότητες της ζωής.

Αυτές οι ψυχολογικές δεξιότητες ευδοκιμούν στο έδαφος της σταθερής και ασφαλούς σχέσης των γονέων με τα παιδιά τους.

Μια τέτοια σχέση είναι εφικτή μόνο όταν οι γονείς παρέχουν ζωτικό χώρο στα παιδιά. Με τη διαρκή υποστηρικτική τους παρουσία – κατά την οποία ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους – χωρίς όμως το συνεχή έλεγχο και την πνιγηρή υπεραπασχόληση μαζί τους.

Ειδικά, όμως, σε ό,τι αφορά στην επίδοση, η υπερεγρήγορση των γονέων για τους βαθμούς, κατά απόλυτα ειρωνικό τρόπο ανατροφοδοτεί ανασταλτικά τόσο την ψυχολογική, όσο και την ακαδημαϊκή εξέλιξη των παιδιών.

Όταν οι γονείς επενδύουν υπερβολικά στην επίδοση, τα παιδιά είναι λιγότερο πιθανό ότι θα αναπτύξουν τα δικά τους, βιώσιμα και μακροπρόθεσμα κίνητρα γι’ αυτήν. Καθιστώντας το διακύβευμα πολύ υψηλό, συντηρείται ένα συναίσθημα φόβου που οδηγεί τα παιδιά και τους εφήβους στην αέναη προσπάθεια να αποτρέπουν κάθε σφάλμα με κάθε κόστος.

Αυτό το επίπεδο στρες εξωθεί στην αποφυγή της μελέτης, παροπλίζει τις εκτελεστικές λειτουργίες, καταστέλλει την περιέργεια και το ενδιαφέρον για νέες προκλήσεις και αυξάνει το δυναμικό ανειλικρίνειας των παιδιών προς τους γονείς τους.

Επιπλέον, ένα παιδί που συνεχώς επιπλήττεται για τους βαθμούς του και επιστρέφει στο σπίτι με ντροπή ή με ενοχές, ενδέχεται να αρχίσει να νιώθει θυμό, ή δυσαρέσκεια για την οικογένεια.

Υιοθετεί ολοένα και πιο αντικοινωνικές συμπεριφορές, όπως η άρνηση να συμμορφώνεται με κανόνες.

Εκδηλώνει συχνές λεκτικές εκρήξεις, φλερτάρει με την παραβατικότητα, αρνείται να διαβάζει και να βάζει στόχους που θα ικανοποιούν τους γονείς του, ή στη χειρότερη γίνεται ευάλωτο στην κατάθλιψη και στο χρόνιο άγχος.

Μερικοί έφηβοι είναι, βέβαια, σε θέση να συμμορφώνονται υπό πίεση. Αλλά αυτή η συμμόρφωση υπονομεύει την πραγματική επίλυση των προβλημάτων με προσωπική κρίση και αυτόνομη σκέψη. Καθυστερεί την εγκατάσταση αυτοδυναμίας και την καλλιέργεια σθένους.

Χωρίς το περιθώριο να βρίσκουν το δικό τους τρόπο στα πράγματα, οι έφηβοι αποτυγχάνουν να χτίσουν μια αντίληψη του εαυτού που θα κινητοποιείται από μέσα.

Σε μια τέτοια ψυχική κατάσταση, βρίσκονται μπερδεμένοι ανάμεσα στην εύκολη απογοήτευση από τις τυχόν ατέλειές τους και στην αίσθηση ότι δεν θα πρέπει να χρειάζονται βοήθεια.

Εκεί, βυθίζονται σιωπηλά κάτω από το βάρος της συνεχούς πίεσης “να είναι πρώτοι”, και παγιδεύονται στην προσπάθειά τους να αποφεύγουν τα συναισθήματα απελπισίας και ντροπής, ενώ την ίδια στιγμή αισθάνονται ότι ο κόσμος τους είναι εύθραυστος.

Πρόκειται για αυτό το οριακό σημείο στο οποίο οι θεραπευτές ακούμε έναν έφηβο να μας εξιστορεί πως θα προτιμούσε να μη ζει παρά να απογοητεύει τους γονείς του...

Κι έπειτα, η υπερενασχόληση των γονέων με την αποτίμηση της πνευματικής προσπάθειας, μοιραία οδηγεί τα παιδιά να εξαρτώνται υπερβολικά από τη δική τους αξιολόγηση σ’ ένα ακόμη μεγαλύτερο βάθος χρόνου.

Αλλά ο εθισμός στην εξωτερική έγκριση και επιδοκιμασία κάνει τους ανθρώπους “τοξικομανείς” για αυτοεκτίμηση. Χρειάζονται αδιάλειπτα την εξωτερική απόδειξη της αξίας τους και παρουσιάζουν μια μόνιμη ανάγκη για την επικύρωση από τους άλλους ώστε να αισθάνονται κάποια εσωτερική σταθερότητα. Εγκλωβίζονται σ’ ένα φαύλο συναισθηματικό αγώνα.

Επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω σε αυτό το σημείο, ότι η οριοθέτηση της σχέσης με τα παιδιά είναι πάντα χρήσιμη και απαραίτητη.

Αλλά τα όρια είναι οι προσωπικές γραμμές ιδιοκτησίας που καθορίζουν ποιοι είμαστε, για ποια πράγματα είμαστε υπεύθυνοι οι ίδιοι και που έχουμε περιορισμούς. Αυτό σημαίνει ότι τα όρια αφορούν στην κάθε πλευρά ξεχωριστά. Με τα όρια δεν εννοούμε τις παρεμβάσεις, αλλά πόσο διακριτοί είναι οι ρόλοι και οι υποχρεώσεις των δύο.

Οι γονείς που έχουν υπερβολικό άγχος για τα παιδιά τους συχνά υπερλειτουργούν για λογαριασμό τους και τότε τα όρια της μεταξύ τους σχέσης γίνονται πολύ θολά.

Εξάλλου, όταν οι γονείς υποκαθιστούν τα παιδιά τους στην οργάνωση της μελέτης ή, πολύ περισσότερο, στον επαγγελματικό προσανατολισμό τους, διεγείρεται ο μηχανισμός της ψυχολογικής αντίστασης.

Εκείνη, δηλαδή, η έμφυτη λειτουργία που ενεργοποιείται σε κάθε άνθρωπο, κάθε φορά που αποστερείται ελευθεριών και δικαιωμάτων με την έντονη και άκαμπτη παρότρυνση προς μια κατεύθυνση.

Αυτή η ψυχολογική αντίδραση που εμφανίζεται τη στιγμή ακριβώς που καταλύονται τα όρια, οδηγεί αυτόματα έναν άνθρωπο οποιασδήποτε ηλικίας στην αντίθετη θέση. Ιδιαίτερα, δε, ένα παιδί χωρίς το ανεπτυγμένο αισθητήριο του ενήλικα, που ακούει το ίδιο μήνυμα επανειλημμένα και αρχίζει να το αντιμετωπίζει ως φορτισμένο με πολύ αρνητικό πρόσημο.

Συμπερασματικά, θα ήθελα να προτρέψω τους γονείς από το βήμα που μου παρέχετε, να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους για το καλύτερο, χωρίς να γίνονται επικριτικοί όταν οι βαθμοί τους δεν είναι απόλυτα ικανοποιητικοί. Δεν είναι σκόπιμο να βιάζονται στην ετυμηγορία τους ότι το παιδί δεν προσπάθησε αρκετά, ή ότι τεμπέλιασε.

Όπως επίσης δεν είναι σκόπιμο να εμπλέκονται υπερβολικά στην προσπάθεια των παιδιών και στην οργάνωσή τους.

Να εγκαταλείπουν την τελειομανία και να αποδέχονται τα σφάλματα των παιδιών, στο πλαίσιο των δικών τους ενεργειών, σαν οδηγά σημεία της ζωής.

Να μην επιμένουν σε πολλές, πρόσθετες, εξωσχολικές δραστηριότητες σε βάρος της ανάγκης των παιδιών για παιχνίδι και ανεμελιά.

Η επιβίωση, η καταξίωση και η ευτυχία τους στην ενήλικη ζωή προϋποθέτει ψυχική υγεία. Το δίχως άλλο, αυτή η ευαίσθητη ισορροπία θεμελιώνεται οπωσδήποτε κατά την παιδική και εφηβική ηλικία.

 

Δημήτρης Παπαδημητριάδης, Ψυχίατρος - Ψυχοθεραπευτής

Πηγή: tvxs.gr

ΕΦΗΒΕΙΑ

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει.

Aπό τη στιγμή της γέννησής τους, τα δίδυμα ακούν από τους γονείς να τους μιλούν στον πληθυντικό, να λένε «εσείς». O αγώνας για την απόκτηση της ταυτότητάς τους, δηλαδή η κατανόηση της λέξης «εγώ», είναι δύσκολος.

Oι γονείς θα βοηθήσουν όταν…

• Eξηγήσουν στα παιδιά από πολύ νωρίς ότι έχουν μεγάλη ομοιότητα, ότι μεγάλωσαν μαζί στην κοιλιά της μητέρας τους και γεννήθηκαν την ίδια μέρα, καθένα όμως έχει τα δικά του χαρακτηριστικά και το δικό του όνομα. Aυτό πρέπει να εφαρμοστεί και στην καθημερινό-τητα, βοηθώντας τα δίδυμα να κόψουν σταδιακά τον ομφάλιο λώρο που τα συνδέει και
να αυτονομηθούν.

• Προσπαθούν ν’ ανακαλύψουν τις ιδιαιτερότητες του καθενός, κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο.

• Eνισχύουν την ατομικότητά τους.

• Aσχολούνται χωριστά με το καθένα.

• Tα προτρέπουν ώστε να έχει το καθένα τους δικούς του φίλους.

• Nτύνουν κάθε παιδί με διαφορετικά ρούχα.

• Kαλλιεργούν στο καθένα διαφορετικά χόμπι ή δραστηριό€τητες.

• Eπιδιώκουν τα παιδιά να πηγαίνουν σε διαφορετικό τμήμα στο σχολείο.

• Έχουν υπόψη τους ότι δεν είναι απαραίτητο να διαβάζουν τα ίδια μαθήματα την ίδια στιγμή.

• Aποδέχονται τη διάκριση των ρόλων που καλούνται αυθόρμητα να παίξουν τα δίδυμα.

• Στα χρόνια της εφηβείας, η ανάγκη της κατάφασης στην προσωπική ταυτότητα είναι έντονη και

τα δίδυμα επαναστατούν στην ταύτιση που έμμεσα τους επιβάλλεται.

Τι να αποφεύγετε…

• Nα μπερδεύετε τα ονόματά τους, αν είναι του ίδιου φύλου.

• Nα τα παρουσιάζετε με τέτοιον τρόπο, ώστε να μην τα ξεχωρίζουν οι άλλοι.

• Nα τα κοιμίζετε στην ίδια κούνια και αργότερα στο ίδιο κρεβάτι.

• Nα τους δίνετε τα ίδια παιχνίδια.

• Nα τα αποκαλείτε «δίδυμα» όταν αναφέρεστε σ’ αυτά.

akappatou.gr

ΕΦΗΒΕΙΑ

Επτά απλά αλλά σημαντικά μυστικά διατροφής στις πανελλήνιες εξετάσεις, μπορούν να βοηθήσουν τους υποψηφίους να έχουν περισσότερη ενέργεια και καλύτερη απόδοση.

Ποια είναι αυτά;

Ο υποψήφιος θα πρέπει:

1 Να καταναλώνει τουλάχιστον 3 πλήρη γεύματα ημερησίως, ώστε να μην μένει καθόλου νηστικός ,

2 Να ξεκινά την ημέρα με ένα πλούσιο πρωινό που να περιλαμβάνει 2 φέτες ψωμί τουλάχιστον και ένα γαλακτοκομικό προϊόν (ένα ποτήρι γάλα, 1, αρριάνι ή ξινόγαλο ή κεσεδάκι γιαούρτι) ,

3 Να καταναλώνει υγιεινά τρόφιμα που προσδίδουν όμως συμπυκνωμένη ενέργεια στον οργανισμό : ξηρούς καρπούς , μέλι , παστέλι , ταχίνι , σοκολάτα υγείας , σπιτικές μαρμελάδες , χυμούς και μίξερ φρούτων

4 Να πίνει νερό και τρώει τροφές που έχουν μεγάλο ποσοστό νερού (φρούτα και λαχανικά) για να ενυδατώνεται σωστά ,

5 Να τρώει φαγητά με λιγότερο λάδι και βούτυρο , λιγότερα τηγανιτά και όχι τόσο λιπαρά κρέατα , ώστε να χωνεύει εύκολα χωρίς να βαραίνει ,

6 Να τρώει μέτρια αλατισμένα φαγητά για να υπάρχει ηλεκτρολυτική ισορροπία στον οργανισμό,

7 Να καταναλώνει καφέ και τσάι που περιέχουν καφεΐνη με μέτρο ώστε να έχει πνευματική διαύγεια χωρίς όμως να αφυδατώνεται.

govastileto.gr

ΕΦΗΒΕΙΑ

Οι γονείς της 14χρονης Nίκης ήταν πολύ αναστατωμένοι γιατί έπειτα από μια φασαρία μαζί τους, η Nίκη έφυγε από το σπίτι. Έμεινε όλο το βράδυ έξω χωρίς να τους στείλει κάποιο μήνυμα ή να απαντήσει στις συνεχείς κλήσεις τους. Ύστερα από μια νύχτα αγωνίας και συνεχή τηλεφωνήματα, ενώ ήταν έτοιμοι να δηλώσουν την εξαφάνισή της στην αστυνομία, στις 8 το πρωί απάντησε στο τηλέφωνο, τους είπε πως είναι καλά και στις παρακλήσεις τους να γυρίσει σπίτι και να μην φοβάται τις συνέπειες είπε ότι θα το σκεφτεί. Τελικά επέστρεψε σπίτι το ίδιο απόγευμα.

Tην αντιμετώπισαν ήρεμα· ο πατέρας της είχε συγκινηθεί, της έλεγε πόσο ανησύχησε, πώς ένιωσε, πόσο σημαντική είναι γι’ αυτούς. H Nίκη στενοχωρήθηκε, έδειξε μετανιωμένη, δεν περίμενε αυτή την αντίδραση από τον πατέρα της· τον ήξερε για αποφασιστικό, σοβαρό. Tους είπε ότι όλη τη νύχτα περιπλανιόταν στους δρόμους γύρω από το σπίτι τους, δεν μπορούσε όμως να απαντήσει στο ερώτημα τι την οδήγησε να μην επιστρέψει…

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει.

Ο έφηβος διανύει μια περίοδο διαρκούς αναζήτησης και αμφισβήτησης όπου κατά έναν τρόπο τού δίνεται η δυνατότητα να υλοποιήσει πράγματα που ονειρευόταν και δεν τολμούσε να κάνει πριν, όπως για παράδειγμα να αντιταχθεί στην εξουσία των γονιών, να διεκ€δικήσει την ελευθερία του κ.λπ. Αναπτύσσει μια αντιθετικότητα προς τους γονείς ταυτόχρονα με μια μεγάλη επιθυμία ανεξαρτησίας.

Κάποιοι έφηβοι εγκαταλείπουν την οικογενειακή κατοικία συνήθως ύστερα από μια σύγκρουση με τους γονείς χωρίς προειδοποίηση και εξαφανίζονται για κάποιες ώρες ή μέρες χωρίς να δώσουν νέα τους. Aυτό το φαινόμενο αφορά άτομα απ’ όλες τις κοινωνικές τάξεις. Συνήθως ο έφηβος δεν προετοιμάζει τη φυγή του από το σπίτι και είναι μοναχικός. Έχει μια διπλή επιθυμία: από τη μια πλευρά να ανακαλύψει τον κόσμο, αναχωρώντας για περιπέτειες, και από την άλλη να ξεφύγει από κάποια προβλήματα, όπως τις συγκρούσεις με τους γονείς του, τις δυσκολίες με τα μαθήματα ή άλλα οικογενειακά προβλήματα κ.λπ. Τα παιδιά που φεύγουν είναι ευαίσθητα, ανώριμα και ανασφαλή.

Eίναι μια μορφή συναγερμού και ένα μέσο να κινητοποιήσει το ενδιαφέρον του περιβάλλοντός του, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι και ο ίδιος ο έφηβος δεν υποφέρει. Eξάλλου η επιθετική και προκλητική διάσταση της φυγής συνδέεται πραγματικά με μια έντονη εσωτερική σύγκρουση και αγωνία που είναι δύσκολο στον έφηβο να αντιμετωπίσει και να επιλύσει με άλλο τρόπο εκτός της φυγής.

Τι σας προτείνω

• Όταν διαπιστώσετε ότι ο έφηβός σας δεν επιστρέφει στο σπίτι, δεν απαντά στα τηλεφωνήματά σας για ώρες, ειδικά αν έχει προηγηθεί κάποια σύγκρουση ή σοβαρή διένεξη και δεν γνωρίζετε πού έχει πάει, είναι απαραίτητο να αρχίσετε να επικοινωνείτε με τους φίλους, τους συμμαθητές του, τους συγγενείς σας, το σχολείο και όσους συναναστρέφεται.

• Aν το παιδί παρ’ όλα αυτά δεν δώσει κάποια σημεία, αναφέρετε αμέσως την εξαφάνιση στην αστυνομία ή ζητήστε βοήθεια από το 116000 που είναι η ευρωπαϊκή γραμμή για τα εξαφανισμένα παιδιά ή από το «Xαμόγελο του Παιδιού», τηλ. 1056.

• Tο 80% των εφήβων που φεύγουν από το σπίτι επιστρέφουν μέσα σε 48 ώρες. Αλλά εσείς δεν μπορείτε να ζείτε με αυτή την αγωνία. Να θυμάστε ότι οι πρώτες ώρες από την εξαφάνιση είναι πολύ σημαντικές.

• Όταν ο έφηβος γυρίσει στο σπίτι, υποδεχτείτε τον με ηρεμία, χωρίς δραματικές σκηνές, αλλά και χωρίς να αγνοήσετε την πράξη του.

• Προσπαθήστε να καταλάβετε τι τον οδήγησε στη φυγή και συζητήστε μαζί του με ηρεμία. Aν αυτή η πρώτη απόπειρα δεν φέρει αποτέλεσμα, προσπαθήστε ξανά.

• Βεβαιώστε τον ότι μπορεί πάντα να σας εμπιστεύεται.

• Αποφεύγετε να τον κάνετε να νιώθει ενοχές.

• Eξηγήστε του σαφώς ότι ανησυχήσατε και ότι υπάρχουν άλλοι τρόποι να δείξει τη δυσαρέσκειά του πέρα από τη φυγή.

• Σε περίπτωση που δεν ανταποκρίνεται στη συζήτηση, είναι αναγκαίο να ζητήσετε βοήθεια από ειδικό.

 

akappatou.gr

ΕΦΗΒΕΙΑ

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει.

Η έλλειψη συγκέντρωσης, η παθητικότητα και η έμμεση αδιαφορία για τα μαθήματα μπορεί να οφείλονται σε διάφορα αίτια: σε ζητήματα που απασχολούν τον έφηβο διαρκώς, στην ορμονική αναστάτωσή του ή σε εξωτερικούς περισπασμούς. Καλό είναι ο έφηβος να ξεκινήσει από τα απλούστερα, δηλαδή τους εξωτερικούς περισπασμούς. Αυτοί διορθώνονται πιο εύκολα. Επίσης σκόπιμο είναι να ρυθμίσει με συμπεριφορικές μεθόδους τη μελέτη του ώστε να μπορεί να «μαζεύει το μυαλό» του και να διαβάζει ανεξάρτητα από όσα βαθύτερα ζητήματα τον απασχολούν. Είναι εύλογο ότι αυτά δεν πρέπει να τα «θάβει» και να τα ξεχνά. Απεναντίας πρέπει να τα λύνει. Όμως όχι την ώρα της μελέτης.

Πρακτικά ζητήματα

Καλό είναι να διαβάζει κάθε μέρα στον ίδιο χώρο και την ίδια ώρα. Αν δεν είναι δυνατόν, προσπαθήστε οι εναλλαγές να έχουν πάλι ένα στοιχείο ρουτίνας και σταθερότητας
Ο χώρος μελέτης πρέπει να έχει πολύ καλό φωτισμό και καλό είναι τίποτε να μη θυμίζει άλλες δραστηριότητες
Τα παιδιά πρέπει να διαβάζουν ξεκούραστα, να μην τους λείπει δηλαδή ύπνος, να έχουν φάει κάτι προτού αρχίσουν ώστε να μην σηκώνονται κάθε τόσο για νερό ή για να «τσιμπολογήσουν».
Το διάβασμα να μη συμπίπτει με ανταγωνιστικές δραστηριότητες που μπορεί να αποσπούν την προσοχή του παιδιού -είναι δύσκολο να διαβάσει την ώρα που ξέρει ότι οι πιο ανέμελοι συμμαθητές ή συμμαθήτριες του θα είναι για καφέ στην πλατεία.
Πολλά παιδιά για να αποδώσουν πρέπει να κλείνουν το κινητό ή και τον ήχο της συμβατικής συσκευής τηλεφώνου. Αν το παιδί δεν μπορεί να πει εύκολα στους φίλους του «άσε με τώρα, διαβάζω», καλύτερα να μην μπορεί να του τηλεφωνήσει κανείς την ώρα της μελέτης. Σε αυτό όμως θα πρέπει να συμφωνήσει και το παιδί.
Όταν το παιδί αισθάνεται ότι κουράστηκε δεν έχει νόημα να διαβάσει περισσότερο. Όσο κι αν προσπαθήσει, το αποτέλεσμα θα είναι πολύ φτωχό γιατί η κούραση φέρνει πάντα προβλήματα συγκέντρωσης και απομνημόνευσης.
Να ξεκινά με τα δύσκολα κεφάλαια, γιατί έτσι όταν αργότερα κουραστεί ακόμα περισσότερο, θα έχει να αντιμετωπίσει μόνο τα σχετικά εύκολα. Εξάλλου αν κάνει πρώτα τα δύσκολα, θα του φεύγει και το άγχος.
Το ωράριο του διαβάσματος δεν πρέπει ποτέ να παραβιάζει τις ανάγκες για ανάπαυση ή τις ανάγκες για στοιχειώδη ψυχαγωγία.
Αν ο έφηβος δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί καλό είναι να μην προσπαθεί να συνδυάσει δουλειά και απόλαυση ή «χαρά και εργασία». Πρέπει να διαχωρίσει τις δύο δραστηριότητες και να μην αισθάνεται ότι η ώρα του διαβάσματος μπορεί παράλληλα να είναι και ώρα διασκέδασης ή παιχνιδιού. Άρα καλό είναι την ώρα που διαβάζει να μην έχει στο γραφείο δύο χυμούς, τσιπς και στο cd player μουσική. Αν όμως βλέπετε ότι το δικό σας παιδί αποδίδει καλύτερα ακούγοντας μουσική, μην παρεμβαίνετε.

Τεχνικές συγκέντρωσης για τις εξετάσεις και όχι μόνο

Ο έφηβος πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η ώρα της μελέτης δεν είναι ώρα χαλάρωσης. Μπορεί να χαλαρώνει μόνον όταν κάνει διάλειμμα. Καλύτερα να κάνει πολλά διαλείμματα παρά να ονειροπολεί με τα βιβλία ανοιχτά μπροστά του.
Προτείνετέ του να σεβαστεί την ανάγκη του για ονειροπόληση, αλλά να της βάλει «ωράριο». Να αποφασίσει δηλαδή ότι θα μπορεί να χαζέψει και να ονειροπολήσει πχ. μόλις τελειώσει το διάβασμα
Κάθε φορά που πετάγεται μια ιδέα στο μυαλό του την ώρα που διαβάζει, καλό είναι να σημειώνει ένα μεγάλο Χ ή άλλο εμφανές σήμα στο βιβλίο του.

Το σημάδι πρέπει να μπαίνει στο σημείο της σελίδας που βρισκόταν την ώρα που «πετάχτηκε» η οποιαδήποτε άσχετη σκέψη. Στη συνέχεια καλό είναι να έχει δίπλα του ένα μπλοκάκι και να σημειώνει εκεί την σκέψη που τον ή την διέκοψε. Έτσι θα νιώθει ότι έβγαλε αυτή την ιδέα από το μυαλό του προσωρινά και ότι θα μπορεί να ασχοληθεί με αυτήν αργότερα. Εκείνη τη στιγμή δεν θα την διαγράψει σαν ασήμαντη, δεν θα την αποδεχτεί, δεν θα την καταπιέσει –θα την αφήσει απλώς για αργότερα Έτσι θα μπορέσει να συνεχίσει το διάβασμα με την ησυχία του.
Ας ορίζει κάθε μέρα ένα σταθερό «ραντεβού» με τον εαυτό του (π.χ. 21.30-22.30) για να ασχολείται με όσα βλέπει ότι «πετάγονται» αυθαίρετα στο μυαλό του την ώρα που μελετά. Προφανώς τον ή την απασχολούν πολύ. Θα πρέπει να τα αντιμετωπίσει.
Όταν τελειώνει τη μελέτη, ας εξετάζει πόσες ασκήσεις μπόρεσε να λύσει ή παραγράφους να διαβάσει χωρίς διακοπή. Θα τις μετρήσει κοιτάζοντας κάθε πότε σημείωνε Χ ή όποιο σήμα διακοπής χρησιμοποίησε. Έτσι θα διαπιστώνει ρεαλιστικά ποιο είναι αυτή την εποχή το όριό του στη συγκέντρωση. Αυτό το όριο θα πρέπει να το σεβαστεί, όπως και εσείς. Αν βλέπει ότι το μυαλό του «φεύγει» περίπου κάθε 10 λεπτά ή ανά 4-5 παραγράφους, θα πρέπει να κάνει ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα. Την επόμενη μέρα που θα κάτσει να διαβάσει, θα αποφασίσει ότι θα διαβάσει 4-5 παραγράφους και ότι μετά θα σηκωθεί για να πιει ένα αναψυκτικό ή να κάνει ένα μικρό διάλειμμα.
Αυτές τις 5 παραγράφους καλό είναι την πρώτη μέρα να τις σημειώσει με ένα Χ που θα έχει τοποθετήσει «προκαταβολικά» στο τέλος τους. Αντί δηλαδή να κοιτάζει το ρολόι για το πότε θα περάσει το 15λεπτο να σηκωθεί, θα έχει προαποφασίσει ως όριο το εμφανές Χ και θα λέει «θα διαβάσω μέχρι εκεί». Θα πάρει έτσι εκείνο την πρωτοβουλία της διακοπής και θα έχει την απόλυτα θετική αίσθηση ότι ελέγχει την κατάσταση. Σταδιακά ίσως μπορεί να προσθέτει κάθε μέρα και μία παράγραφο, δηλαδή να μεταθέτει το Χ ή το οποιοδήποτε σήμα του λίγο παρακάτω
Δεκαπέντε λεπτά εντατικής μελέτης, δηλαδή με υψηλό βαθμό συγκέντρωσης, είναι πιο αποτελεσματικά από 45 λεπτά χαλαρής μελέτης. Αν το παιδί σας μπορεί να συγκεντρώνεται για 15 λεπτά, ας δουλεύει στο διάστημα αυτό «στο φουλ» και μετά ας σηκώνεται να κάνει ένα διάλειμμα ή ας αλλάζει μάθημα. Η εναλλαγή κεντρίζει συχνά το ενδιαφέρον ή πάντως φέρνει συχνά το ίδιο αποτέλεσμα με ένα μικρό διάλειμμα
Άλλα παιδιά δουλεύουν καλύτερα με το ξυπνητήρι. Αν π.χ. διαπιστώνει ότι η συγκέντρωσή του χαλαρώνει στα 20 λεπτά, ας βάζει υπενθυμίσεις στο κινητό ώστε να τον «διακόπτει» προγραμματισμένα κάθε 20 λεπτά. Έτσι θα έχει και πάλι την αίσθηση ότι ελέγχει την κατάσταση. Επιπλέον, δεν θα έχει το νου του να κοιτάζει το ρολόι, γιατί θα χτυπήσει μόνη της η υπενθύμιση. Το ρολόι μάλιστα καλό είναι να «κοιτάζει» προς τον τοίχο, ώστε να μην του αποσπά την προσοχή. Αν χρησιμοποιεί το κινητό, τότε καλύτερα να έχετε ένα κινητό ειδικά γι αυτή τη δουλειά –π.χ. ένα παλιό δικό σας- γιατί αν είναι το δικό του, είναι βέβαιο ότι κάποιο τηλεφώνημα θα τον διακόψει την ώρα που διαβάζει.
Σε κάποια παιδιά ταιριάζει το πρόγραμμα της πυραμίδας, με σταδιακή κλιμάκωση. Ξεκινούν να διαβάσουν μόνο μια σελίδα μέχρι το πρώτο τους διάλειμμα, μετά διαβάζουν 2 σελίδες και κάνουν δεύτερο διάλειμμα. Ύστερα διαβάζουν 3-4 σελίδες συνεχόμενες και κάνουν το τρίτο τους διάλειμμα. Καλό είναι ο έφηβος να υπολογίζει την κλιμάκωση ανάλογα με το δικό του βιορυθμό σε συγκέντρωση. Αν βλέπει ότι όσο περνά η ώρα συγκεντρώνεται όλο και καλύτερα, τότε αυτή η κλιμάκωση σίγουρα του ταιριάζει. Αν όμως βλέπει ότι όσο περνά η ώρα, η συγκέντρωσή του χάνεται όλο και συχνότερα, τότε πρέπει να κρατήσει ρεαλιστικά μια σταθερή «μερίδα» διαβάσματος ανά διάλειμμα ή να ακολουθήσει και την αντίθετη τεχνική –δηλαδή να διαβάζει πρώτα περισσότερες σελίδες και να μειώνει τον αριθμό τους.
Κάποια παιδιά βοηθούνται από φράσεις – κλισέ που επαναλαμβάνουν στον εαυτό τους όταν τον «συλλαμβάνουν» να ονειροπολεί (π.χ. «Τώρα, διάβασμα!» ή «Θα χαζέψω αργότερα. Πρέπει να βγάλω την ύλη τώρα» ή «Σύνελθε! Τώρα είσαι εδώ!» ή «Ώρα να συγκεντρωθώ»)
Αν νιώθει κούραση ή γενικά έλλειψη συγκέντρωσης, ο έφηβος μπορεί να τονωθεί κάνοντας ασκήσεις γυμναστικής. Μια βόλτα με γρήγορους ρυθμούς γύρω από το τετράγωνο ή 5 λεπτά γυμναστικής ξυπνούν και το σώμα και το μυαλό. Επίσης βοηθά στην εγρήγορση και η τσίχλα ή ένα ελαφρύ γεύμα με πρωτεΐνες (π.χ. ψωμί με τυρί ή ζαμπόν ή αυγό).
Στη συγκέντρωση βοηθά ο σαφής προσδιορισμός της ύλης που θα πρέπει «να βγάλει» ο έφηβος μέσα σε μια μέρα. Καλό είναι όταν κάθεται να διαβάσει να κάνει στο μυαλό του ένα προσχέδιο (π.χ. θα διαβάσω 5 σελίδες ιστορίας για το μεθαυριανό τεστ ή θα λύσω τρεις ασκήσεις φυσικής)
Έχει σημασία το παιδί να σηκώνεται από το γραφείο έχοντας ολοκληρώσει κάτι. Δεν έχει σημασία αν θα έχει ολοκληρώσει ένα ολόκληρο κεφάλαιο. Εκείνο που μετράει είναι να έχει ολοκληρώσει εκείνο που ο ίδιος ή η ίδια είχε προαποφασίσει ως «μερίδα». Έτσι θα νιώθει αυτοπεποίθηση και θα ξέρει ότι τελείωσε εκείνο που είχε ορίσει ως υποχρέωσή του. Όταν διαβάζει κάτι και το ολοκληρώνει, καλό είναι να βάζει και ένα σήμα ότι «το τελείωσε». Ας διαλέξει όποιο σήμα θέλει.
Όταν «βγάζει» την ύλη που ο ίδιος ή η ίδια προσδιόρισε ως απαραίτητη μέχρι το πρώτο διάλειμμα, ας ανταμείψει τον εαυτό του με κάτι ευχάριστο
Να πείσετε το παιδί σας ότι δεν πρόκειται να χάσει τους φίλους και τις παρέες του μόνον και μόνον επειδή διαβάζει. Αν κάτι αλλάξει στις φιλίες του, αυτό σίγουρα δεν θα σχετίζεται με το γεγονός της τρίωρης μελέτης. Στο κάτω-κάτω αυτό το τρίωρο θα μπορούσε να ήταν αφιερωμένο σε οποιαδήποτε άλλη προσωπική ενασχόλησή του Όλοι στη παρέα του κάνουν το ίδιο για τις προσωπικές ανάγκες τους.
Βοηθήστε το παιδί σας να αποκτήσει προσωπικό ενδιαφέρον για κάθε μάθημα στο οποίο χωλαίνει. Αν ο καθηγητής στο σχολείο δεν έχει πείσει το παιδί ότι το μάθημα αυτό σχετίζεται άμεσα με τη ζωή του και το αφορά, θα πρέπει να το πείσετε εσείς ή κάποιος άλλος καθηγητής. Το παιδί έχει μεγάλη σημασία να συνδέει κάθε μάθημα με κάτι σημαντικό για το ίδιο.
Προτείνετε του να χρησιμοποιεί μολύβι ή υπογραμμιστή ώστε να τονίζει όσα θέματα το ενδιαφέρουν ή να γράφει απορίες και δικά του συμπεράσματα. Έτσι διαβάζει ενεργά. Ξεφεύγει από την παθητική και ανιαρή συνήθη αντιμετώπιση του μαθήματος και λειτουργεί πιο δημιουργικά. Η υπογράμμιση και οι σημειώσεις «ξυπνούν» το μαθητή.
Αν δεν μπορεί να συγκεντρωθεί στο διάβασμα στο σπίτι, τονίστε του ότι πρέπει να προσπαθήσει τουλάχιστον να συγκεντρώνεται στις παραδόσεις ώστε να φεύγει από το σχολείο έχοντας μάθει εκεί αρκετή από την ύλη
Μη βάζει στόχους που δεν θα επιτύχει, γιατί θα απογοητευθεί και έτσι θα δυσκολευθεί ακόμα περισσότερο στη μελέτη του. Αν πει, για παράδειγμα, ότι θα διαβάζει 4 ώρες την ημέρα με δύο διαλείμματα και είναι άτομο με μειωμένη συγκέντρωση, θα αποκαρδιωθεί πολύ γρήγορα και η προσπάθειά του να βελτιώσει την κατάσταση, θα φέρει αντίθετο αποτέλεσμα.
Μάθετέ του να χρησιμοποιεί όλο τον ελεύθερο χρόνο του για χαλάρωση. Ας χαλαρώνει ακόμη και στο λεωφορείο, στο περπάτημα, στο μπάνιο. Έτσι δεν θα του λείπει πολύ η χαλάρωση όταν «σφίγγεται» να διαβάσει.
Όταν έχει πολύ διάβασμα, όπως στην περίοδο εξετάσεων, καλό είναι να πίνει πολλά υγρά και να τρώει μικρά γεύματα (όπως τοστ) ανά 3-4 ώρες. Το βαρύ φαγητό δεν βοηθά στη μελέτη. Αν θέλει να πίνει καφέδες, εξηγήστε του ότι ενδέχεται να εκνευριστεί και τονίστε ότι ο εκνευρισμός κατά βάθος το εμποδίζει να διαβάσει.

akappatou.gr

Η ταινία της εβδομάδος

Maria by Callas

Ντοκιμαντέρ για τη σπουδαιότερη σοπράνο του προηγούμενου αιώνα. 

 

 

 

 

 

 

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin