Φεβρουαρίου 20, 2018

Παιδική ηλικία

«Είναι εύκολο να γίνεις γονιός, αλλά είναι δύσκολο να είσαι γονιός».

Σ’ αυτή τη φράση ο Βίλχελμ Μπους εσωκλείει σύντομα και περιεκτικά τη δυσκολία – κι ο,τι αυτή προϋποθέτει ή συνεπάγεται- του να είναι κανείς όχι τέλειος, αλλά ένας αρκούντως καλός γονιός. Εξάλλου τέλειοι γονείς δεν υπάρχουν, όπως δεν υπάρχουν και τέλεια παιδιά, κι αυτό είναι κάτι, που χρειάζεται να κρατάμε καλά στο νου μας.


Όταν κάποιος γίνεται γονιός, τότε είναι η στιγμή που έρχεται στην επιφάνεια το δικό του εσωτερικό παιδί, των δικών του παιδικών χρόνων, έρχεται ξανά σε επαφή με το παρελθόν του, με τα τραύματά του. Και μπορεί είτε να υποκύψει σ’ αυτά και να τα αναπαράγει, διαιωνίζοντας με τη σειρά του αυτό το φαύλο κύκλο γενεών, είτε μπορεί να έρθει αντιμέτωπος με τις πληγές του, σπάζοντας τον κύκλο. Όποια κι αν είναι η επιλογή του, οι συνέπειες είναι αναπόφευκτες και αντίστοιχες της απόφασής του. Ο πρώτος δρόμος είναι σίγουρα ο πιο εύκολος, αλλά εξίσου σίγουρα είναι και ο πιο επικίνδυνος και επώδυνος για το παιδί μπροστά του.

Οι γονείς βλέπουν το παιδί τους ως προέκταση του εαυτού τους, αδυνατούν να το δουν ως ξεχωριστή προσωπικότητα, ως πλάσμα με διαφορετική ταυτότητα, τη δική του ταυτότητα. Περιμένουν απ’ αυτό να γίνει ό,τι δεν έγιναν, να κάνει ό,τι δεν έκαναν, να ζήσουν τη ζωή που δεν έζησαν μέσα απ’ τη ζωή του παιδιού τους, να “φτιάξουν” το τέλειο, το ιδανικό, το ατσαλάκωτο παιδί. Αντ’ αυτού όμως, το μόνο που καταφέρνουν να “φτιάξουν” είναι ένα φοβισμένο παιδί.


«Όταν ο γονιός δεν έχει αρκετή αυτοπεποίθηση, όταν δεν είναι σίγουρος για τη θέση του, μπορεί να αντιδρά άσχημα στις εκδηλώσεις αντίστασης του παιδιού του. Αντί να δει την αντίσταση ως μία εκδήλωση της ταυτότητας του παιδιού, αισθάνεται ότι κατευθύνεται εναντίον του» (Ιζαμπέλ Φιλιοζά). Και τότε οι γονείς κάνουν ένα από τα μεγαλύτερα τους λάθη. Αντί να προσπαθήσουν να κατανοήσουν τη συμπεριφορά του παιδιού τους, προσπαθούν να μεγαλώσουν ένα υπάκουο και πειθαρχημένο παιδί χρησιμοποιώντας ως όπλο τους και έχοντας ως σύμμαχο τους το φόβο. Και ο φόβος είναι παιδική κακοποίηση.

Παιδική κακοποίηση δεν είναι μόνο ό,τι αγγίζει τη σφαίρα του ακραίου. Παιδική κακοποίηση είναι οι τιμωρίες, οι επικρίσεις, οι υποτιμήσεις, οι ετικέτες, οι συγκρίσεις, οι απαιτήσεις, οι απειλές, η αδιαφορία, η απόρριψη, η απαξίωση, η ειρωνεία, τα λόγια που πονάνε, η αγάπη υπό όρους («Σ’ αγαπώ/ Είσαι καλός/ή, αν κάνεις αυτό που λέω/θέλω εγώ»).

 Δε μιλάμε πλέον για μια σχέση ισότιμη, αναφορικά με την αξιοπρέπεια και την Το παιδί δεν μπορεί να ακούει προσβολές, γιατί μόνο έτσι μεγαλώνοντας θα αποκτήσει αξιοπρέπειααξία του παιδιού ως ανθρώπου. Μιλάμε για μια σχέση ελέγχου, για ένα μόνιμο παιχνίδι εξουσίας, με τους γονείς να κατηγορούν το παιδί ξεχνώντας ότι αυτοί το ξεκίνησαν.

Κάθε φορά που ο γονιός επιδιώκει να επιβληθεί στο παιδί του, κατ’ ουσίαν επιχειρεί να επιβληθεί στα τραύματα του για να μην πονάει. Πίσω απ’ τη βία κρύβεται μια δική του ιστορία, είναι οι παλιές πληγές, που ξαναματώνουν, προβάλλει την οργή της παιδικής του ηλικίας στο παιδί του.

Το παιδί εξαρτάται από τους γονείς του, καθρεφτίζεται στο βλέμμα τους, βλέπει τον εαυτό του μέσα απ’ τα δικά τους μάτια. Το παιδί δεν έχει ανάγκη από τέλειους γονείς, έχει ανάγκη από γονείς που το αγαπούν και κυρίως το αποδέχονται άνευ όρων και όχι άνευ ορίων. Δε φτάνει μόνο η αγάπη, χρειάζεται και η αποδοχή. Ένα παιδί, που δεν το αποδέχθηκαν, τρέχει για μια ζωή προκειμένου να φτάσει κάπου. Έχει ανάγκη από γονείς που αποδέχονται ότι το παιδί τους δεν είναι τέλειο, ότι δεν είναι ίσως αυτό που ονειρεύτηκαν, ότι δεν είναι αυτό που θα ήθελαν να είναι. Αλήθεια, οι ίδιοι είναι αυτό που θα ήθελαν να είναι; Αποδέχτηκαν ποτέ τον εαυτό τους; Τον αγάπησαν; Το παιδί έχει ανάγκη από γονείς, που αναγνωρίζουν τα λάθη τους, τα παραδέχονται και προσπαθούν να τα διορθώσουν.

«Κι εμείς τι πάθαμε που μεγαλώσαμε έτσι;». Μεγαλώσαμε μέσα σ’ έναν ψεύτικο εαυτό. Μάθαμε να φοβόμαστε, να κρυβόμαστε πίσω από μάσκες, να μην έχουμε πρόσωπο, αλλά προσωπείο, να φοράμε το κουστούμι μας και να παίζουμε το ρόλο μας. Μάθαμε να μην εκφράζουμε τις ανάγκες και τα «θέλω» μας, να μην τα αναγνωρίζουμε, να θέλουμε τα «θέλω» των άλλων, να τα περνάμε για δικά μας, να τους ανήκουμε, να εξαρτιόμαστε.

Μάθαμε να μην αγαπάμε τον εαυτό μας, άρα και τους άλλους, να μην τον αποδεχόμαστε, να τον σαμποτάρουμε, να ζητούμε το δυσλειτουργικό για να λειτουργήσουμε ή για να νομίζουμε ότι έτσι λειτουργούμε. Μάθαμε να βολευόμαστε, να μη ρισκάρουμε, να μην κυνηγάμε τα όνειρά μας, να μην ονειρευόμαστε, να μας τρομάζει η αλλαγή, δηλαδή η ίδια η ζωή, μάθαμε να μη ζούμε.

Άλλα περισσότερο, άλλα λιγότερο. Άλλοι περισσότερο, άλλοι λιγότερο. Κι αν πάλι όλα αυτά δεν τα αναγνωρίζουμε είναι γιατί κυρίως μάθαμε να τα βάζουμε όλα «κάτω απ’ το χαλί»… Κι αφού δεν τα βλέπω, ή μάλλον δε θέλω να τα δω, τότε δεν υπάρχουν! Αυτό πάθαμε. Γίναμε έτσι…

Μας οφείλουμε λοιπόν να βγούμε στο φως, να δούμε τις σκιές μας, να τις αναγνωρίσουμε, να τις γνωρίσουμε κι αυτή τη φορά να μάθουμε να τις διαχειριζόμαστε. «Να πούμε “ναι” στον εαυτό μας, να αντιμετωπίσουμε τον εαυτό μας σαν αυτό να είναι το σοβαρότερο απ’ όλα τα καθήκοντά μας.» (C. Jung). Να βγάλουμε τη μάσκα! Να σπάσουμε τον κύκλο!

Κατερίνα Κοντογιαννάτου,
Ψυχολόγος ΑΠΘ- Ειδ. στη Γνωστική-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

themamagers.gr

 

Παιδική ηλικία

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει

Σε κάθε οικογένεια, όπως είναι φυσικό, κάποιες φορές υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των μελών της, δηλαδή μεταξύ γονιών-παιδιών αλλά και μεταξύ των ίδιων των γονιών.

Εξάλλου, οι αντιθέσεις και ο γόνιμος διάλογος που προκύπτει από αυτές είναι ένα σημαντικό στοιχείο για την ψυχολογική εξέλιξη του παιδιού. Οι διαφωνίες μεταξύ των γονιών μπορούν να συμβούν οποιαδήποτε στιγμή, πολλές φορές μπροστά στο παιδί. Αναμφίβολα, οι γονείς έχουν τις ιδιαιτερότητές τους και βιώνουν μια ποικιλία συναισθημάτων, θετικών και αρνητικών.

Ζώντας, λοιπόν, σε μια καθημερινότητα που συνήθως απέχει από τις επιθυμίες τους, δεν είναι δύσκολο να δημιουργηθούν θέματα ή καταστάσεις που τους προκαλούν δυσαρέσκεια. Κάποιες φορές, ξεσπά φασαρία και συχνά ο ένας εκτοξεύει άσχημες φράσεις ή λέξεις προς το σύντροφο του, που εκ των υστέρων τους φέρνουν σε δύσκολη θέση, ιδιαίτερα όταν μάρτυρες αυτών των καθόλου κολακευτικών σκηνών είναι τα παιδιά. Έπειτα από ένα τέτοιο περιστατικό οι γονείς κατακλύζονται από ενοχές. Σκέφτονται πως θα μπορούσαν να το αποφύγουν, πως θα καταφέρουν την επόμενη φορά να συγκρατηθούν κ.λπ.
Αξίζει τον κόπο να αναρωτηθούμε ποια είναι η επίδραση των διαφωνιών που έχουν οι γονείς στην ψυχοσύνθεση του παιδιού. Το παιδί προσχολικής ηλικίας δεν κατανοεί πάντοτε την αιτία ενός καυγά, συνήθως αναστατώνεται από το βίαιο τόνο της φωνής των γονιών και τρομοκρατείται από το κύμα επιθετικότητας τους.

Όταν οι γονείς μαλώνουν, παρατηρούμε ότι συχνά το παιδί παρεμβαίνει, μιλά δυνατά και προσπαθεί να διακόψει τη διένεξη. Αυτό είναι μια αντίδραση ενστικτώδης που κάνουν πολλά παιδιά, ακόμη και τα πολύ μικρά, η οποία μπορεί να είναι αποτελεσματική. Άλλοτε, την ώρα της φασαρίας, προσπαθεί να δώσει δίκιο στον ένα γονιό, θέλοντας έτσι να δοθεί τέλος στη βίαιη σκηνή.

Μεγαλώνοντας, αποκτά μια πιο έντονη διάθεση κριτικής, η οποία κορυφώνεται στην εφηβεία, όταν προσπαθεί να κατανοήσει τη σχέση των γονιών του. Είναι βέβαιο ότι αυτή η σχέση αποτελεί ορόσημο στη ζωή του και πρότυπο για τη σχέση του με το άλλο φύλο.
Κάποιοι γονείς παίρνουν το μήνυμα του παιδιού, ηρεμούν και προσπαθούν να αμβλύνουν την κρίση. Φυσικά, όταν ηρεμήσουν, είναι απαραίτητο να δώσουν κάποιες απαντήσεις. Να του εξηγήσουν ότι και το ίδιο κάποιες φορές διαφωνεί ή και μαλώνει με τους φίλους του, όμως μετά τα ξαναβρίσκουν.

Το ίδιο συμβαίνει με τη μαμά και τον μπαμπά.
Κάποιοι άλλοι γονείς είναι τόσο θυμωμένοι, που δεν καταλαβαίνουν ότι να δώσουν ένα τέλος και συνεχίζουν αγνοώντας την αντίδραση του παιδιού και θεωρώντας ότι αυτό είναι μικρό και δεν καταλαβαίνει. Αυτό, όμως, είναι τεράστιο σφάλμα. Το παιδί, όσο μικρό κι αν είναι, καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά, βλέπει την ένταση και νιώθει ανασφάλεια, φόβο και άγχος. Αν οι φασαρίες των γονιών είναι συχνές, το παιδί μπορεί να παρουσιάσει διάφορα ψυχοπαθολογικά στοιχεία στη συμπεριφορά του.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

-Όσο μικρό κι αν είναι το παιδί, καταλαβαίνει τη φασαρία και επηρεάζεται από αυτήν.
-Πρέπει να τους εξηγείτε ότι και οι μεγάλοι κάποιες φορές μαλώνουν, όμως μετά συμφιλιώνονται. Αν παρίσταται σε μια φασαρία, είναι σκόπιμο να δει και τη συμφιλίωση.
-Η σιωπή και η απόκρυψη των διαφωνιών είναι εξίσου επιζήμια . Η επιθετικότητα βρίσκει άλλους τρόπους έκφρασης.
-Πρέπει να αποφεύγετε να το ανακατεύετε στους καβγάδες που σας αφορούν και να μη μειώνετε ο ένας τον άλλον, προσπαθώντας να κερδίσετε την εύνοιά του.
-Ο διάλογος με το παιδί είναι απαραίτητος.
-Πρέπει να το ενθαρρύνετε να εκφράζεται. Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε μια οικογένεια όπου το κάθε μέλος της μπορεί να εκφράσει ελεύθερα την άποψή του και τα συναισθήματά του, θετικά ή αρνητικά, μαθαίνουν να τα αντιμετωπίζουν καλύτερα στη ζωή.
-Αν οι καβγάδες είναι συχνοί και βίαιοι, σημαίνει ότι υπάρχει δυσκολία στην επικοινωνία. Είναι σκόπιμο να καταφύγετε σε κάποιον ειδικό.

akappatou.gr

 

 

Παιδική ηλικία

Το χαρτζιλίκι είναι σημαντικό, γιατί έτσι το παιδί θα αποκτήσει μια πρώτη αντίληψη της αυτονομίας του. Αποκτά υπευθυνότητα και μαθαίνει να διαχειρίζεται το ποσό που διαθέτει. Καταλαβαίνει πολύ γρήγορα ότι πρέπει να βάζει ένα μέτρο στις αγορές του και αποκτά τις πρώτες βάσεις για την ανάπτυξη της οικονομικής σκέψης.

Η ηλικία που θα ξεκινήσετε να δίνετε χρήματα στα παιδιά εξαρτάται από το βαθμό ωριμότητας τους. Από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού το παιδί είναι σε θέση να χειρίζεται το χαρτζιλίκι του. Στα 6-7 χρόνια ήδη τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι μερικά αντικείμενα κοστίζουν περισσότερο από άλλα. Στα 7- 8 χρόνια κατανοούν την αναλογία που υπάρχει ανάμεσα στις τιμές των εμπορευμάτων και στην αξία των νομισμάτων. Στα 8-9 χρόνια, που έχουν μάθει να μετρούν και να υπολογίζουν, δεν αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα με τα ρέστα. Η απόφαση, λοιπόν, ανήκει σ’ εσάς.

Τι πρέπει να κάνετε….

-Αφού εκτιμήσετε τις ανάγκες του, θα καθορίσετε το αντίστοιχο ποσό, το οποίο πρέπει να του καταβάλλετε σε τακτά χρονικά διαστήματα, π.χ. μια φορά την εβδομάδα ή ανά 2-3 μέρες ή κάθε 15 μέρες. Όσο μεγαλώνει το παιδί και αυξάνονται οι ανάγκες του, θα διαπραγματεύεστε εκ νέου τη συμφωνία σας.
-Πρέπει να παραμένετε σταθεροί στο συμφωνημένο ποσό, ακόμη κι αν το ξοδέψει την ίδια μέρα σε πράγματα που δεν του είναι απαραίτητα. Την επόμενη φορά, αφού το συζητήσετε, θα είναι πιο προσεκτικό και θα μάθει να επιλέγει καλύτερα τις αγορές του.
-Πρέπει να γίνει συνείδηση στο παιδί ότι τα χρήματα που μπορείτε να διαθέσετε δεν είναι απεριόριστα και ότι δεν είναι δυνατόν να καλύπτονται όλες οι επιθυμίες του.
-Παρ’ όλο που θεωρείται αρνητικό να ανταμείβετε με χρήματα τα παιδιά για τις υπηρεσίες που προσφέρουν στο σπίτι, ωστόσο να παροτρύνετε τους εφήβους να κερδίζουν το χαρτζιλίκι τους με κάποιες εργασίες που μπορούν να κάνουν (μπέιμπι-σίτινγκ, παράδοση μαθημάτων σε μικρότερα παιδιά στις διακοπές κ.λπ.).

Σε γενικές γραμμές να αποφεύγετε …

-Να δίνετε στο παιδί χρήματα ως ανταμοιβή, π.χ. επειδή πήρε καλούς βαθμούς ή για να κάνει κάποια δουλειά στο σπίτι κ.λπ. Το μόνο που θα πετύχετε είναι να δημιουργήσετε την εντύπωση ότι όλα έχουν μια τιμή και ότι το χρήμα αποζημιώνει τα πάντα.
-Να του κόβετε το χαρτζιλίκι επειδή έκανε κάτι που δεν σας άρεσε, π.χ. δε διάβασε ή έκανε μια ζημιά. Το χαρτζιλίκι δεν είναι μέσο τιμωρίας.
-Να λέτε στο παιδί «δικά σου είναι τα χρήματα ξόδεψέ τα όπως θέλεις», γιατί το παιδί δεν έχει πάντα το σωστό κριτήριο να επιλέξει αυτό που πραγματικά θέλει.
-Να χρησιμοποιείτε τα χρήματα ως υποκατάστατο της παρουσίας σας με φράσεις, όπως «πρέπει να φύγω γρήγορα, να πάρε χρήματα και αγόρασε μια σοκολάτα».
-Να κάνετε σύγκριση με άλλες οικογένειες που έχουν περισσότερα χρήματα από εσάς.
-Να προσφέρετε υπερβολικά ποσά στο παιδί, θεωρώντας ότι έτσι αναπληρώνετε τις στερήσεις που βιώσατε εσείς, όταν ήσαστε παιδιά. Αυτό ανακουφίζει εσάς, δε βοηθά όμως το παιδί να μάθει να εκτιμά και να προσπαθεί.

Τέλος, να μην ξεχνάτε ότι, ανεξάρτητα από την υλική σας προσφορά, τα πιο ουσιαστικά στοιχεία για την ισορροπία του παιδιού είναι η αναντικατάστατη παρουσία σας στο μεγάλωμά του, η σχέση σας μαζί του, καθώς και ο βαθμός της επικοινωνίας.

akappatou.gr

 

Παιδική ηλικία

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει

Τα παιδιά σας μαλώνουν αρκετά συχνά κι εσείς αναρωτιέστε εάν πρέπει ή όχι να επεμβαίνετε στον καβγά τους…Αν πάρετε το μέρος του ενός ή του άλλου παιδιού σας, οπωσδήποτε θα αδικήσετε κάποιο από τα δύο. Αυτό συμβαίνει γιατί εκείνο που σας καθοδηγεί πάντοτε στην προσπάθεια να ελέγξετε τη σύγκρουση είναι τα συναισθήματά σας.

Το μικρότερο παιδί σας φαίνεται "αδύναμο και ανυπεράσπιστο". Το μεγαλύτερο είναι λίγο "απαιτητικό και πεισματάρικο".

Επεμβαίνοντας σε έναν καβγά, θα πρέπει ανεξαρτήτως των χαρακτηριστικών του καθενός, να επαναλαμβάνετε τον κανόνα που οφείλουν να σέβονται "δε θέλω να χτυπιέστε" αλλά χωρίς να διατυπώνετε σχόλια ή απόψεις που οξύνουν τα πνεύματα αντί να φέρνουν ηρεμία.

Αν για παράδειγμα, τα παιδιά μαλώνουν για ένα παιχνίδι, μπορείτε να πείτε "το παιχνίδι είναι δικό σου. Δε σου το παίρνει κανείς. Όμως η αδερφή σου θέλει να παίξει λίγο κι έπειτα θα σου το ξαναδώσει". Με αυτόν τον τρόπο το αγοράκι βλέπει να του αναγνωρίζονται τα δικαιώματά του ως "ιδιοκτήτη του παιχνιδιού" ενώ το κοριτσάκι δε θεωρείται "απαιτητική και κλαψιάρα", "που τα θέλει όλα δικά της", αλλά απλώς θέλει να δανειστεί για λίγο ένα παιχνίδι.

Προσπαθείτε να μην τους κολλάτε ετικέτες όπως "είσαι γκρινιάρης", "είσαι απαιτητικός" κλπ.

Αν το ένα παιδί σας πει "δίνεις πάντα δίκιο σε αυτή", είναι καλύτερα να κάνετε έναν απολογισμό της συμπεριφοράς σας.

Άθελά σας μήπως θεωρείτε ότι το μικρό σας παιδί είναι συνήθως το "θύμα" και το μεγάλο είναι ο "ένοχος", γιατί έτσι είναι πιο εύκολο για εσάς να επεμβαίνετε;

Έχετε άραγε σκεφτεί ότι με αυτή τη στάση σας ενισχύετε τη ζήλια μεταξύ των δύο παιδιών σας;

akappatou.gr

Παιδική ηλικία

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει

Ένα από τα θέματα που σας απασχολούν σε σχέση με τη διαπαιδαγώγηση του παιδιού σας είναι τα όρια και οι κανόνες που πρέπει να του θέσετε και φυσικά ποια θα πρέπει να είναι η στάση σας στη περίπτωση που σας αγνοεί.

Να αποφασίζετε από κοινού με τον πατέρα του τον τρόπο που θέλετε να το διαπαιδαγωγήσετε, τι κανόνες θα βάλετε και φυσικά εφόσον τους ορίσετε να τους τηρείτε.

Να ζητάτε από το παιδί σας πράγματα σύμφωνα με τις δυνατότητές του ηλικιακά και αναπτυξιακά.

Να αφήσετε κάποιους τομείς χωρίς κανόνες και περιορισμούς ώστε να απολαμβάνει την ελευθερία του και να αναπτύσσει πρωτοβουλίες.

Όταν είναι πολύ μικρό το παιδί σας να βάζετε κάποια βασικά όρια, όπως να μην ακουμπάει τις πρίζες, το κινητό σας, τις εστίες της κουζίνας κι αυτά επιμένετε να τηρούνται, έχοντας υπομονή και δίνοντάς του τις ανάλογες πάντα εξηγήσεις. Αφού έχει κατανοήσει τους πρώτους κανόνες, μετά μπορείτε να βάλετε κάποια άλλα όρια, πάλι με τον ίδιο τρόπο.

Ακόμα κι αν το παιδί σας είναι πιο μεγάλο, όταν επιβάλετε κάποιο όριο να συζητάτε μαζί του και να του δίνετε εξηγήσεις. Μην περιορίζεστε στη φράση "έτσι πρέπει" και στον αυταρχισμό.

Τι πρέπει να αποφεύγετε

Να το απειλείτε διαρκώς με τιμωρία.

Τους πολλούς κανόνες που δημιουργούν σύγχυση στα παιδιά.

Την υπερβολική αυστηρότητα.

Την ανυπαρξία ορίων, εν ονόματι μιας φιλελεύθερης ανατροφής, που όμως εκείνο βιώνει ως αστάθεια με αποτέλεσμα να του προκαλεί μεγάλη ανασφάλεια.

Την έλλειψη κοινής αντιμετώπισης με τον πατέρα του.

akappatou.gr

 

Παιδική ηλικία

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει

Υπάρχουν αρνητικά γεγονότα, όπως ατυχήματα, ληστείες, πλημμύρες, σεισμοί, τρομοκρατικές ενέργειες, που μπορεί να συμβούν απρόσμενα σ’ εμάς, και ίσως βρεθούν μάρτυρες και τα παιδιά μας.

Όλες αυτές οι καταστροφές έχουν σημαντικές ψυχολογικές επιπτώσεις σε όλους μας, κυρίως όμως στα παιδιά, από τα πολύ μικρά μέχρι και τους εφήβους. Oι επιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν άμεσα στο παιδί ή και ύστερα από μήνες. Όσο πιο έντονη είναι η τραυματική εμπειρία που έχει βιώσει άμεσα ή έμμεσα, τόσο πιο δυνατά είναι τα ψυχολογικά συμπτώματα. Oι γονείς πρέπει να είναι σε θέση να αναγνωρίσουν έγκαιρα τα σημάδια, ώστε να βοηθήσουν το παιδί.

Πόσο επηρεάζεται;

Αυτό εξαρτάται από διάφορες παραμέτρους: το χαρακτήρα του παιδιού, την ηλικία του, την ένταση του γεγονότος
–ήταν το ίδιο θύμα ή έχασε κάποιο αγαπημένο του πρόσωπο ή ήταν μάρτυρας–, τη στήριξη που του παρέχει η οικογένεια και το ευρύτερο περιβάλλον, καθώς και αν αντιμετώπιζε από πριν κάποια ψυχική διαταραχή.

H συναισθηματική του ανάπτυξη θα επηρεαστεί επίσης, ανάλογα με το πώς θα ερμηνεύσει το γεγονός αλλά και πώς θα εκφραστεί γι’ αυτό.

Ο τρόπος αντίδρασης εξαρτάται, επίσης, από το φύλο. Tα κορίτσια παρουσιάζουν έντονα συμπτώματα μετατραυματικού στρες και πιο μεγάλης διάρκειας απ’ ό,τι τα αγόρια. Αυτά ίσως αναπτύξουν διαταραχές στη συμπεριφορά τους.
Δεν είναι, ωστόσο, απαραίτητο ότι θα παρουσιάσουν σοβαρά προβλήματα στον ψυχισμό τους όλα τα παιδιά που βίωσαν μια καταστροφή.

Πιθανά συμπτώματα

• Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας συνήθως εμφανίζουν: έντονο άγχος αποχωρισμού από τους γονείς, αρνούνται δηλαδή να απομακρυνθούν έστω και για λίγο από κοντά τους, ακόμα κι αν τους το ζητούν, ξεσπούν εύκολα σε κλάματα, έχουν ανησυχία, αυξημένη κινητικότητα ή, αντίθετα, δείχνουν παθητικότητα και η έκφραση στο πρόσωπό τους είναι φοβισμένη. Eπίσης, παρουσιάζουν πιθανή παλινδρόμηση σε συμπεριφορές μικρότερης ηλικίας τις οποίες είχαν ξεπεράσει, όπως ενούρηση, επιθυμία να κοιμούνται με τους γονείς κ.λπ.

• Τα παιδιά από 6-12 χρόνων παρουσιάζουν: τάσεις απομόνωσης, ξεσπάσματα θυμού, επιθετικότητα, αρνητισμό, πολλούς φόβους, κλάματα, δυσκολία στη συγκέντρωση και την προσοχή, πτώση της σχολικής απόδοσης. Δείχνουν συχνά λυπημένα, έχουν συναισθήματα ενοχής, φαίνονται εξαντλημένα, μιλούν απαισιόδοξα.

Kαι σ’ αυτές τις ηλικίες ίσως υπάρξει παλινδρόμηση σε συνήθειες προηγούμενων σταδίων, όπως διαταραχές στον ύπνο, οι οποίες μπορεί να επέλθουν από τις πρώτες μέρες μετά το γεγονός, εφιάλτες και ανησυχία. Ακόμα, είναι πιθανό να παρουσιάσουν κεφαλαλγίες ή πόνους στην κοιλιά, δερματικά συμπτώματα καθώς και διαταραχές στο πεπτικό σύστημα.

• Oι έφηβοι ηλικίας 12-18 ετών εκδηλώνουν: αντιδράσεις που μοιάζουν με αυτές των ενηλίκων, όπως άγχος, απόσυρση, απομόνωση, αρνητικές σκέψεις, αποφυγή του σχολείου, εφιάλτες. Θυμούνται έντονα το περιστατικό που βίωσαν, νιώθουν κατάθλιψη, έχουν δυσκολία στις σχέσεις και παρουσιάζουν αντικοινωνική συμπεριφορά.

Τι μπορείτε να κάνετε…

• Nα το καθησυχάζετε, εξηγώντας του ότι είναι φυσιολογικό να νιώθει φόβο ή και στενοχώρια.

• Να είστε δίπλα του, διαθέσιμοι, ώστε να μπορεί να επικοινωνήσει μαζί σας, χωρίς να το πιέζετε.

• Bοηθήστε το παιδί να εκφράσει αυτά που αισθάνεται, ακόμα και μέσα από το σχέδιο ή το παιχνίδι. Έχει φανεί ότι η ενεργητική αντιμετώπιση των τραυματικών γεγονότων είναι ο καλύτερος τρόπος
για να ξεπεράσει το παιδί το μετατραυματικό στρες.

Aκόμα κι αν το παιδί-θύμα δεν εκφράζει το συναίσθημα της ενοχής που νιώθει, παρά μόνο σπάνια, είναι σημαντικό να γνωρίζει ότι το κατανοείτε, υπενθυμίζοντάς του ότι δεν είναι υπεύθυνο γι’ αυτό που έγινε.

Προσπαθήστε να επανέλθει η ζωή σας στους κανονικούς ρυθμούς.

• Η συνεργασία με το δάσκαλο θα βοηθήσει. Με τη συζήτηση αλλά και την επανάληψη της εμπειρίας αυτής μέσα από το παιχνίδι, το παιδί θ’ αποφορτιστεί.

• Μην το υπερπροστατεύετε.

• Τέλος, μην ξεχνάτε ότι τα παιδιά σας –κυρίως προσχολικής ηλικίας– επηρεάζονται πολύ από τις δικές σας αντιδράσεις.
Αν τα συμπτώματα του παιδιού είναι έντονα, η βοήθεια από έναν ειδικό είναι απαραίτητη.

akappatou.gr

Παιδική ηλικία

Κοιτάω τα παιδιά μου να παίζουν στην παραλία.

Ο γιος μου χτίζει κάστρα και η κόρη μου περνάει από πάνω και του τα γκρεμίζει.
Μαλώνουν, μουτρώνουν και τα ξαναβρίσκουν πάνω από μια γρανίτα φράουλα.
Δεν ξέρω πώς είναι αυτή η σχέση.
Δεν την έζησα ποτέ.
Εγώ στην παραλία τα κάστρα μου τα έχτιζα μόνη μου.
Και τα έφτιαχνα όπως ήθελα, όπως μου άρεσαν.
Και μετά ερχόταν οι φίλοι μου και τα στολίζαμε, τα ζούσαμε, μέχρι να μας τα γκρεμίσει το κύμα από κάποιο καράβι.

Μοναχοπαίδι.

Μια λέξη που σε ακολουθεί για όσο ζεις.
Άλλοτε με χαμόγελο συμπάθειας κι άλλοτε με το ειρωνικό χαμόγελο.
Ένας ρόλος που σου φοράνε οι γύρω σου για να δικαιολογήσουν εύκολα και αναίμακτα γιατί μπορεί να είσαι υπερευαίσθητος, ιδιόρρυθμος, εγωιστής, ανταγωνιστικός κ.α
Εύκολες κρίσεις, εύκολοι χαρακτηρισμοί και μάλιστα πολύ μακριά από την ουσία του τι είναι ένα μοναχοπαίδι.

Αυτό που πρέπει να ξέρεις για ένα μοναχοπαίδι, είναι η βαθιά και ουσιαστική του ανάγκη οι σχέσεις του να έχουν ρίζες. Δεν τις αποχωρίζεται εύκολα. Δίνει μάχες γι’αυτές και τις χτίζει με κόπο. Επενδύει το χρόνο του και αφιερώνει κομμάτια της ψυχής του σε αυτές.

Το μοναχοπαίδι, αγαπάει δύσκολα. Αλλά αγαπάει αληθινά.
Μην περιμένεις να στο πει ξανά και ξανά. Θα στο πει μια φορά. Και θεωρεί δεδομένο πως το ξέρεις πια.
Δεν αποχωρίζεται εύκολα ανθρώπους. Η απώλεια το στιγματίζει.

Μαθαίνει να ωριμάζει και να προσαρμόζεται σε κάθε συνθήκη. Επιβιώνει στον κόσμο των μεγάλων από μικρό και ισορροπεί ανάμεσα σε διαφορετικούς χαρακτήρες.

Γελάνε πιο δύσκολα αλλά πιο ουσιαστικά. Δεν ζητάνε την προσοχή και δεν ψάχνουν να είναι το κέντρο της ζωής κανενός. Έχουν χορτάσει κι από προσοχή κι από αγάπη. Έχουν την αδιαίρετη αγάπη των ανθρώπων γύρω τους όσο μεγαλώνουν.

Κέντρο της ζωής τους έχουν τον εαυτό τους και αυτό τους αρκεί. Μπορούν να περάσουν καλά ανάμεσα σε δεκάδες κι ακόμα καλύτερα μόνα τους όταν οι «δεκάδες» δεν τους λένε τίποτα.
Μαθαίνουν να σέβονται τον χώρο και τον χρόνο του άλλου και να του τον δίνουν απλόχερα, όπως τον έχουν ανάγκη κι εκείνα.

Δίνουν φτερά για να πετάξεις μακριά τους και λόγους για να γυρνάς πάντα σε εκείνα.

Ξέρουν πως δεν υπάρχει κανείς να αναλάβει τις ευθύνες τους και τις λέξεις «θέλω» και «μπορώ» τις ξέρουν στην ουσία τους. Και τις διεκδικούν μέχρι να τις αγγίξουν.
Επίσης ξέρουν να αποτυγχάνουν, να φταίνε, να πέφτουν και να ξανασηκώνονται. Δεν ψάχνουν τον ένοχο για το ποιος έσπασε το βάζο με το μέλι.
Τα δύσκολά τους, τα κοιτάνε κατάματα. Δεν τα αποφεύγουν. Δεν κάνουν πως δεν είναι εκεί.

Ίσα ίσα..

Πέφτουν πάνω στα δύσκολά τους με μετωπική. Με επίγνωση των κινδύνων αλλά άγνοια του τι θα πει «χάνω», μπαίνουν στο παιχνίδι για να κερδίσουν και μόνο.

Κι ας χάσουν.

Κι όταν φτάνουν στην επιτυχία, ξέρουν την διαδρομή τους γιατί την χτίσανε σκαλοπάτι, σκαλοπάτι.
Δεν ξέρουν να ζητάνε εύκολα βοήθεια. Περιμένουν από τους άλλους να καταλάβουν από την σιωπή τους την ανάγκη τους.
Είναι κλειστοί, είναι δύσκολοι, δεν εμπιστεύονται εύκολα.
Είναι γεναιόδωροι στην ψυχή τους.

Δίνουν και δίνονται.

Είναι ανεξάρτητοι και ότι κι αν γίνεται μέσα τους θα τους βλέπεις πάντα γεμάτους αυτοπεποίθηση, ακόμα κι αν μέσα τους τρέμουν.
Τα μοναχοπαίδια, φεύγουν όταν πατήσεις τις κόκκινες γραμμές τους ή όταν προσπαθούν να νιώσουν τους φόβους τους και να τους ξεπεράσουν.
Και έχουν πολλούς φόβους τα μοναχοπαίδια. Και για να σου επιτρέψουν να μάθεις τους φόβους τους, θα πρέπει να σε νιώσουν ένα με εκείνους.
Θα κερδίσεις ένα μοναχοπαίδι, όταν θα το κάνεις να σου εμπιστευτεί τους φόβους του. Όταν θα το κάνεις να μην σου κρύψει τα σκοτάδια του.
Αυτό, θα είναι το μεγαλύτερο δώρο που θα σου κάνει.

Θα σου παραδοθεί και θα σου αφήσει τον εαυτό του ελεύθερο, χωρίς στεγανά, χωρίς δίχτυ ασφαλείας.

Κι αυτό είναι ένα δώρο που το κάνει σπάνια, γι’αυτό είναι και το πιο πολύτιμό του, ο εαυτός του που με τόσο κόπο χτίζει.

Της Σοφίας Παπαηλιάδου στο site anapnoes

daddy-cool.gr

Παιδική ηλικία

Oι γονείς της πεντάχρονης Γεωργίας λένε ότι πολύ συχνά κάνει παράπονα για τους φίλους της. «H Eλεάννα την έσπρωξε, ο Nίκος την κλότσησε ή την κορόιδεψε.

Aυτό έχει γίνει πια κουραστικό. Στην αρχή νομίζαμε ότι πράγματι αυτά συμβαίνουν, θορυβηθήκαμε, ζητήσαμε το λόγο από τη νηπιαγωγό, μα σύντομα καταλάβαμε ότι η Γεωργία απλώς υπερέβαλε. Προσπαθούμε να μη δίνουμε ιδιαίτερη σημασία πλέον στα λεγόμενά της, όμως εκείνη επιμένει. Aναρωτιόμαστε γιατί το κάνει αυτό· μήπως θέλει να μας κεντρίσει το ενδιαφέρον ή μήπως υπάρχει άλλος λόγος;

Πώς μπορούμε να το χειριστούμε;»

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει

Για να παίξει το παιδί με συνομηλίκους χρειάζεται να έχει αναπτύξει ορισμένες απαραίτητες κοινωνικές δεξιότητες, όπως να παίρνει την πρωτοβουλία να προσεγγίζει κάποιο άγνωστο παιδί, π.χ., στην παιδική χαρά, να διαπραγματεύε€ται ποιο ρόλο θα παίζει ο καθένας, ποιος θα είναι ο αρχηγός στο παιχνίδι, ποιος θα παίξει πρώτος κ.λπ.

Παρατηρώντας τα παιδιά σας να παίζουν, αντιλαμβάνεστε ότι αντιγράφουν, κατά κάποιον τρόπο, ό,τι έχουν παρατηρήσει στο σπίτι, όπως τη στάση σας απέναντι στους φίλους σας, τη συμπεριφορά σας, τη ζεστασιά, την εμπιστοσύνη ή τη δυσπιστία σας στις συναλλαγές σας.

Όταν παρουσιάζονται δυσκολίες στις φιλίες…

• Είναι προτιμότερο να μην εμπλέκεστε άμεσα.

• Nα ακούτε προσεκτικά τα παράπονα του παιδιού για το φίλο του. Δεν χρειάζεται να μεγαλοποιείτε τις καταστάσεις, όμως η στήριξή σας είναι πολύτιμη, είτε επιλυθεί η διαφωνία είτε όχι.

• Eίναι γνωστό ότι οι φίλοι φιλονικούν. Η συμφιλίωση ύστερα από έναν καβγά είναι μια σπουδαία ικανότητα που το παιδί είναι καλό να καλλιεργήσει από νωρίς.

• Σε περίπτωση που δείχνει αδύναμο να διαχειριστεί το πρόβλημα με το φίλο του, τότε μπορείτε να επέμβετε συζητώντας μαζί του και ίσως κάνοντας κάποιες προτάσεις, π.χ., «προσπάθησε αυτό και, αν δεν έχει αποτέλεσμα, θα σκεφτούμε μαζί κάτι άλλο».

• Όταν αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσέγγιση ή και ανάπτυξη μιας φιλικής σχέσης με κάποιο άλλο συνομήλικο παιδί, αντισταθείτε στον πειρασμό να δείξετε υπερβολική συμπόνια.

• Aντίθετα, τονίστε του ότι το συγκεκριμένο παιδί –ή παιδιά– ίσως έχει άλλα ενδιαφέροντα ή θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει διαφορετικό τρόπο προσέγγισης.

• Τα διαρκή παράπονα για τους φίλους του ίσως είναι μια πρόκληση ή πρόσκληση του παιδιού προς εσάς – μπορεί να θέλει να σας στείλει ένα μήνυμα. Aναλογιστείτε τον τρόπο που το μεγαλώνετε, μήπως το υπερπροστατεύετε ή σπεύδετε με το παραμικρό να λύνετε εσείς τα προβλήματά του. Του επιτρέπετε να αναλαμβάνει κάποιες πρωτοβουλίες; Δείχνετε εμπιστοσύνη; Μήπως γίνεται μάρτυρας δικών σας παραπόνων ή συνεχούς δυσφορίας για τους φίλους σας, για άλλους ανθρώπους ή για άλλα πράγματα.

• Αν διαπιστώσετε κάτι από αυτά, ίσως χρειάζεται να αλλάξετε τον τρόπο που αντιμετωπίζετε το παιδί.

akappatou.gr

Παιδική ηλικία

Τα παιδιά που κάνουν ακανόνιστο ύπνο και όταν ξυπνάνε δεν τρώνε πρωινό, έχουν περισσότερες πιθανότητες να παχύνουν, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα.

Η μελέτη θέτει σε αμφισβήτηση την πεποίθηση ότι η παχυσαρκία είναι μόνο θέμα πολύ φαγητού και σωματικής αδράνειας, αλλά δείχνει ότι υπεισέρχονται και άλλοι παράγοντες, οι οποίοι μάλιστα παίζουν σημαντικό ρόλο. Ο ακανόνιστος ύπνος και η έλλειψη πρωινού αυξάνουν την όρεξη την υπόλοιπη μέρα και την τάση για κατανάλωση τροφίμων και ποτών με πολλές θερμίδες.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την καθηγήτρια Ιβόν Κέλι του Τμήματος Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας του University College του Λονδίνου (UCL), που έκαναν τη δημοσίευση στο περιοδικό «Pediatrics» της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, σύμφωνα με τη Guardian ανέλυσαν στοιχεία για παιδιά που γεννήθηκαν από 19.244 οικογένειες.

Η μελέτη βρήκε, επίσης, ότι αν ένα παιδί γεννιέται από μητέρα που καπνίζει, αυξάνει η πιθανότητα να γίνει υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Το ίδιο, επίσης, συμβαίνει αν γεννήθηκε από υπέρβαρη ή παχύσαρκη μητέρα, οπότε το παιδί τείνει να αποκτά παραπανίσια κιλά και το ίδιο.

Παιδική ηλικία

Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος, συγγραφέας & επιστημονική συνεργάτιδα του forwoman.gr  κ. Αλεξάνδρα Καππάτου μας συμβουλεύει

Tα σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι το μοναχοπαίδι παρουσιάζει ίσως αρκετά πλεονεκτήματα. Aυτό, φυσικά, εξαρτάται σημαντικά από τη συμπεριφορά των γονιών και τον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνουν το παιδί τους.

Eίναι αναμφισβήτητο ότι το μοναχοπαίδι έχει ιδιαιτερότητες, γιατί από νωρίς συναναστρέφεται σχεδόν αποκλειστικά με ενηλίκους. Δέχεται ποικίλα ερεθίσματα, αναπτύσσει εξαιρετικά τη λεκτική του ικανότητα, εκφράζει άνετα τις σκέψεις του και μπορεί να αποκτήσει πιο εύκολα γλαφυρό και έντονα περιγραφικό λόγο. Aποκτά, επιπλέον, μια αξιοσημείωτη άνεση στην επικοινωνία με τους «μεγάλους».

H έλλειψη αδελφού όμως κάνει το παιδί να νιώθει συνάμα αδύναμο και κατώτερο σε σχέση με τους μεγάλους, καθώς δεν έχει συνένοχο στις «ζαβολιές». Κατά συνέπεια, ορισμένες φορές αισθάνεται μοναξιά.

Tι μπορείτε να επιδιώκετε…

• Nα το φέρνετε σε επαφή με άλλα παιδιά, ώστε να αποκτήσει εμπειρίες, ν’ ανακαλύψει τις δυνατότητές του και να γίνει αποδεκτός/ή από τους συνομηλίκους του.

• Nα το εντάξετε από νωρίς σε κάποια ομάδα προσχολικής εκπαίδευσης, που θα το ωφελήσει πολύπλευρα.

• Nα το αφήνετε να αναπτύσσει πρωτοβουλίες. Mε αυτό τον τρόπο, θα μάθει να αυτενεργεί αλλά και να συνεργάζεται.

• Να του εμφυσείτε το αίσθημα της αυτοπεποίθησης και της αυτοεκτίμησης.

• Να ενθαρρύνετε την ανεξαρτησία, αλλά και τη συνεργασία του με συνομήλικα παιδιά.

akappatou.gr

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin