Κεφαλονίτικες ιστορίες με άρωμα του χθες  που μας αρέσουν να τις ακούμε γιατί απλά έχουν νοσταλγία και κουλτούρα ιδιαίτερη

Μια ομάδα από φίλους καθημερινά σχεδόν και καιρού επιτρέποντος, σουλατσάρουμε και φρεσκάρουμε το νιονιό μας από τσι καθημερινές σκοτούρες μας..
σε μια περάντζαδα με τον αγαπητό φίλο Γεράσιμο Νεόφυτο μιλούσαμε για την έκθεση του με παλιά αντικείμενα ,καθότι ο Μάκης μανιώδης συλλέκτης ,διατηρεί αξιολογότατο αρχειακό υλικό για την Κεφαλλονιά μας του...τότες...
μου λεγε με καμάρι για το τρόπο που τα διατηρεί,τα κομμάτια που έχει κ.λ.π. και κάπως έτσι του μίλησα για τσι ..μάντολες..για τα σκανταλέτα..για τα θυμιατά...για τα σχολειά που έρχονται στο εργαστήρι ,τους εξηγώ για την ιστορία τση μάντολας και δεν έχω να τους δείξω τα πρώτα, ιδιοφυή επινοήματα τση βέρας Κεφαλλονίτισας νοικοκυράς για να αξιοποιεί ..γλυκά τα μύγδαλα του νησιού πριν κάμποσααα χρονάκια..
με σκουντάει και μου λέει ...στάσου μωρέ τι είναι τούτα που μου αραδιάζεις μεσημεριάτικα για τσι μάντολες....παλάβωσες με μιάς;

Μεμά μου όχι δε παλάβωσα...κάτσε να σου ξηγήσω...και ξεκινήσαμε μια μεγάλη κουβέντα για το πως σκέφτηκαν οι κυράδες τσι εποχής εκείνης .. Τότες που στη Κεφαλλονιά υπήρχαν εκατοντάδες αμυγδαλιές που έδιναν την βασική πρώτη ύλη παραγωγής της το αμύγδαλο.. Από το οποίο προέρχεται και το όνομά της..γιατί η λέξη μάντολα είναι παράφραση του ιταλικού μαρντολα που σημαίνει αμύγδαλο...είναι εξάλλου και το μόνο ξενικό στοιχείο που έχει ,και γιαυτό και εμείς κατορθώσαμε και το βαφτίσαμε Κεφαλλονίτικα.,μάντολα...ο τοπικισμός που μας χαρακτηρίζει άλλωστε δεν επιδέχεται καμίας αμφισβήτησης!!!

.. Τρατάρισμα εξαιρετικό ,που δημιουργήθηκε πρώτη φορά από τσι αρχόντισσες,τσι κυράδες του νησιού για να τιμήσουν τους ιδιαίτερους καλεσμένους τους σε σημαντικές στιγμές..και τούτο γιατί το έτερο υλικό αυτού του γλυκίσματος ήταν εκειά τα χρόνια πραγματικά σπάνιο ,δυσεύρετο ,πανάκριβο...μιλάμε για την ζάχαρη βέβαια..

Όσο επάρκεια υπήρχε σε αμύγδαλα τόσο σπάνιο είδος ήταν η ζάχαρη..και κάπου εκεί γεννήθηκε μέσα σε αυτή την αντικειμενική δυσκολία ο μύθος της μάντολας πού στη πορεία των χρόνων γιγαντώθηκε και χαρακτηρίστηκε ως το πιο σπουδαίο και αναγνωρίσιμο έδεσμα του νησιού με πάμπολες αποθεωτικές αναφορές απανταχού του πλανήτη από τα μμε ..

..και εδώ μπαίνει το...σκανταλέτο..το θυμιατό...και αν σκαμπάζουμε, ένεκα εκκλησίας,για το θυμιατό, το λιβανιστήρι, πως να ξηγήσω στα πιτσιρίκια για το σκανταλέτο που ούτε φωτογραφία του μπορείς να βρεις...
σκανταλέτο λοιπόν:

Χάλκινο σκεύος για αναμμένα κάρβουνα για ζέσταμα σε κάποιο μέρος του σπιτιού (Ital. Scalda-letto)...ζεσταίνανε οι κυράδες κυρίως τα σεντόνια των αφεντάδων εκείνα τα χρόνια...ή όπως έγραφε κάπου η μακαρίτισσα γιαγιά μου η κυρά Βασιλική ...εἰδικὸν πύραυνον (θερμοφόρος) διὰ τοῦ ὁποίου θερμαίνεται ἡ κλίνη πρὸ τῆς κατακλίσεως....

..ναι Μεμά μου εκεί μέσα δημιουργήθηκε η πρώτη μορφή τση μάντολας...και ξέρεις στεναχωριέμαι πολύ που δε μπορώ να ανακαλύψω ένα βρε αδερφέ να το μοστράρω στα παιδιά ..να το δούνε ..να το μάθουνε..

..ο Γερασιμάκης κρυφογέλασε ..δεν είπε τίποτα..και συνεχίσαμε το μεσημεριανό μας σεργιάνι...
πριν λίγες μέρες ,στο καθιερωμένο ραντεβού μας για το περίπατο ,και ενώ η κομπανία μαζευότανε σιγά -σιγά παρουσιάζεται ο Μάκης με φωνάζει λίγο παραπέρα από τσου υπόλοιπους και μου δίνει μια ...τσάντα...
πάρτο Νιόνιο μου αφέντη μου, είναι προσωπικό κειμήλιο της προγιαγιάς μου!!!!!

πάρτο να το μοστράρεις να μαθαίνουν τα παιδιά και όλοι μας..πάρτο ,στο δίνω με τη καρδιά μου...
τάχασα..ένα σκανταλέτο... χάλκινο ..πάνω από 100 χρονώνε...όπως μούπε και ο Μάκης..

Γερασιμάκη σε ευχαριστώ πολύ για το πεσκέσι σου...σε ευχαριστώ ακόμη περισσότερο που μου εμπιστεύτηκες ένα υπερπολύτιμο κομμάτι της οικογένειακής σου ιστορίας..να ξέρεις θα πιάσει τόπο και θα έχει περίοπτη θέση,αυτή που του αρμόζει στο εργαστήριο...

να σαι πάντα καλά εσύ και η οικογένεια σου φίλε μου...
..η ιστορία είναι εδώ...

 

Γράφει ο Διονύσης Καππάτος

παραδοσιακά γλυκά Κεφ/νιας" ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΑ ΑΠΟ ΤΟ 1910"

https://www.facebook.com/dionisis.kappatos.3

forwoman.gr