Νοεμβρίου 23, 2017

Κινηματογράφος

Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος: «Ο Καζαντζάκης ήταν ένας μανιακός άνθρωπος που δεν σταματούσε να γράφει ποτέ»
Από Γιάννη Καντέα-Παπαδόπουλο 

O Έλληνας ηθοποιός, ο οποίος ερμηνεύει τον σπουδαίο συγγραφέα στη νέα ταινία του Γιάννη Σμαραγδή, μιλάει για τον πλέον φιλόδοξο ρόλο της καριέρας του.

Tι σκεφτήκατε όταν σας προτάθηκε ο ρόλος του Νίκου Καζαντζάκη;
Θυμάμαι ένα αίσθημα μεγάλης προσμονής όταν συνειδητοποίησα ότι μου δόθηκε η ευκαιρία να συνδεθώ με το έργο και τον κόσμο του Καζαντζάκη. Εκμεταλλεύτηκα το βάθος χρόνου που είχα για να μελετήσω τον χαρακτήρα στο έπακρον. Εξάλλου, τα γυρίσματα ξεκίνησαν ύστερα από δύο χρόνια. Εκείνη η περίοδος ήταν γεμάτη από μελέτη βιβλίων, δικών του και άλλων...
Πού επικεντρωθήκατε κατά τη διάρκεια αυτής της έρευνας;
Σε ένα μεγάλο κομμάτι του έργου του, από όλες τις περιόδους της ζωής του, σε βιογραφικά στοιχεία, αλλά κυρίως στην επιστολογραφία του, η οποία ήταν πάρα πολύ πλούσια. Ήταν ένας μανιακός άνθρωπος ο Καζαντζάκης. Δεν σταματούσε να γράφει ποτέ. εργαζόταν αδιάκοπα και πολύ σκληρά. Ανακαλύψαμε μέχρι και τετράδιά του με υλικό που δεν έχει δημοσιευτεί ποτέ. Είχε απλώσει το συγγραφικό του έργο σε διάφορα είδη, σε θεατρικά, ακόμη και σε παιδικά βιβλία. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου ότι με το μυθιστόρημα ασχολήθηκε μετά τα πενήντα. Ο Καζαντζάκης στα έργα του είναι «παρών».

Ποιες είναι οι δυσκολίες ενσάρκωσης ενός αληθινού και τόσο σημαντικού προσώπου;
Η μεγάλη δυσκολία είναι να μη μετατραπεί αυτό το πρόσωπο σε φορέα ιδεών από τον ηθοποιό. Διότι ήταν ένας άνθρωπος με δαιδαλώδη ζωή. Είχε διαρκείς φιλοσοφικές ανησυχίες, έκανε μακρινά ταξίδια, αναμετρήθηκε με τη θρησκεία, ασχολήθηκε ακόμη και με την πολιτική για λίγο. Ο ηθοποιός δεν πρέπει να ξεχνάει όμως πως ήταν κι ένας άνθρωπος με σάρκα και οστά – και αυτό θα πρέπει να ενσωματωθεί στην ερμηνεία του, ώστε να μη λείπει η ψυχή από το παίξιμό του.
Σε ποια περίοδο της ζωής του τον υποδύεστε;
Από τα εφηβικά χρόνια μέχρι και τα πενήντα του. Πολλά γεγονότα της ζωής του έχουν συμπτυχθεί, ποιητική αδεία, διότι η ταινία δεν είναι ντοκιμαντέρ. Χρειάζεται τεράστιος κινηματογραφικός χρόνος για να χωρέσει η ζωή του Καζαντζάκη σε εικόνες. Στην ουσία μιλάμε για την περίοδο που αποκρυσταλλώνονται οι πεποιθήσεις του και αρχίζει να παράγει τα πρώτα σπουδαία έργα του. Ακριβώς, από την πρώτη νιότη και τη φοιτητική ζωή μέχρι την ώριμη περίοδό του, οπότε γράφει τα κλασικά βιβλία του που είναι λίγο πολύ τα πιο γνωστά έργα του παγκοσμίως. Λίγοι γνωρίζουν τους ήρωες των θεατρικών του έργων, όπως ο Κούρος ή ο Φωκάς. Κατά βάση ο κόσμος ξέρει τον Καζαντζάκη ως μυθιστοριογράφο. Αλλά αυτά αποτελούν ένα μικρό κομμάτι της ζωής του.

Είχατε επαφή με κάποια μέλη της οικογένειάς του;
Δεν είναι πρόσωπα που μπορεί εύκολα να βρει κάποιος. Ήρθα σε επαφή με τη Νίκη Σταύρου, θετή­ εγγονή της Ελένης Καζαντζάκη, η οποία διευθύνει τον εκδοτικό οίκο Καζαντζάκη και είναι η μόνη που έχει το μεγαλύτερο μέρος του υλικού του συγγραφέα, τις πρωτότυπες εκδόσεις, προσωπικά αντικείμενα και άλλα πολλά. Διαθέτει όλον αυτόν τον πλούτο που για μένα ήταν πάρα πολύ χρήσιμος, όπως αντίστοιχα και τα όσα βρίσκονται στο Μουσείο Καζαντζάκη στην Κρήτη. Από ένα σημείο και μετά, βέβαια, όλο αυτό το υλικό παύει να έχει σημασία και προσπαθείς να μη μοιάσεις, να μη μιμείσαι, αλλά να συλλάβεις την ενέργεια αυτού του ανθρώπου, την οποία κανείς δεν μπορεί να σου περιγράψει.

Πώς σας κατεύθυνε ο Γιάννης Σμαραγδής ως προς αυτό;
Με τον Γιάννη είχαμε μια εξαιρετική συνεργασία από την πρώτη στιγμή. Δουλέψαμε πολύ δημιουργικά μαζί και διανύσαμε μια κοινή πορεία προς την ουσία του Καζαντζάκη, αναζητώντας τον καλύτερο δυνατό τρόπο για να αναπαραστήσουμε έναν σπουδαίο άνθρωπο όπως του αξίζει.
Για τις ανάγκες των γυρισμάτων ταξιδέψατε σε πολλά και διαφορετικά μέρη. Πού νιώσατε πιο κοντά στο πνεύμα του ρόλου σας;
Δεν θα ξεχάσω την αίσθηση που είχα όταν πήγαμε στη Αίγινα και μπήκα στο σπίτι του, παρότι δεν ήταν δυνατό να κάνουμε γύρισμα στο εσωτερικό του. Η αύρα του νησιού σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια παρουσία του Καζαντζάκη εκεί με συγκίνησαν. Περισσότερο όμως τα ίδια τα κείμενα με άγγιξαν. ­Αυτά ήταν ο οδηγός μου.

Ποια έργα του ξεχωρίζετε μετά τη χρόνια ενασχόλησή σας με εκείνον;
Σίγουρα την «Αναφορά στον Γκρέκο», στην οποία πατάει και η ταινία. Είναι ίσως το πιο πυκνό, γλυκό και γεμάτο φως μυθιστόρημά του. Όλες οι αναζητήσεις και οι ανησυχίες του βρίσκονται εκεί.

Κινηματογράφος

Δεν Είμαι ο Νέγρος σου
Από Γιάννη Καντέα-Παπαδόπουλο

Ιστορική καταγραφή των φυλετικών διακρίσεων στις ΗΠΑ μέσω των εμπειριών του πολιτικού διανοητή Τζέιμς Μπόλντουιν. Αμείωτη ένταση και πάθος μετατρέπουν μια ιστορική και πολιτική αναδρομή σε κινηματογραφική απόλαυση.

Με τρεις φόνους ξεκινάει το υποψήφιο για Όσκαρ ντοκιμαντέρ του Ραούλ Πεκ («Όταν ο Μαρξ συνάντησε τον Ένγκελς»). Μέσα σε διάστημα πέντε ετών (1963-68) τρεις επιφανείς ακτιβιστές του κινήματος ενάντια στο φυλετικό διαχωρισμό στις ΗΠΑ, ο Μέντγκαρ Έβερς, ο Μάλκολμ Χ και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, βρέθηκαν αναπάντεχα (;) δολοφονημένοι. Συνδετικός κρίκος μεταξύ τους ήταν ο φίλος τους και πολιτικός διανοητής Τζέιμς Μπόλντουιν, ο οποίος εμπνεύστηκε από την απώλειά τους μια πανέξυπνη καταγραφή της ιστορίας των φυλετικών διακρίσεων στο –ημιτελές– «Remember this House», όπως την έζησε προσωπικά αλλά και από τη συμμετοχή του στο κίνημα.

Με οδηγό τις σημειώσεις του και αφηγητή τον Σάμιουελ Τζάκσον, ο Πεκ καταφέρνει να μετατρέψει σε ατόφια κινηματογραφική συγκίνηση την αναδρομή σε μία από τις πιο ταραχώδεις περιόδους της σύγχρονης αμερικανικής Ιστορίας και να κρατήσει αμείωτη την ένταση την ώρα που –με διαυγή και κοφτερό λόγο– ο ίδιος ο Μπόλντουιν μιλάει (σε πλάνα αρχείου) για ένα από τα εγγενή χαρακτηριστικά του αμερικανικού κράτους, το συστημικό ρατσισμό. Σε μια χώρα όπου, μέσω της εκπαίδευσης αλλά και του κινηματογράφου, διαιωνίζεται η «βεβαιότητα» πως μαύροι και λευκοί διεκδικούν ίσες ευκαιρίες, η πραγματικότητα στη δουλειά και στους δρόμους έρχεται να τη διαψεύσει.

Το χρώμα του δέρματος αρκεί για να χάσει ένας μαύρος τη δουλειά του ή να πέσει νεκρός από τους αδικαιολόγητους πυροβολισμούς κάποιου αστυνομικού. Πενήντα χρόνια μετά τα γεγονότα της ταινίας, οι συνθήκες δεν έχουν παρά ελάχιστα αλλάξει στη σύγχρονη Αμερική του Τραμπ και τα λόγια του Μπόλντουιν ακούγονται οδυνηρά κι επίκαιρα όταν ρωτούν ξεκάθαρα: «Θέλεις να αλλάξεις την κατάστασή σου ή όχι;»
Ελβετία, Γαλλία, ΗΠΑ. 2016. Διάρκεια: 93΄. Διανομή: AMA FILMS.

Κινηματογράφος

Τζόνι Ντεπ, Μισέλ Φάιφερ, Πενέλοπε Κρουζ και Γουίλεμ Νταφόε ταξιδεύουν σε first class θέση στην θρυλική ταχεία «Οριάν Εξπρές» της Αγκάθα Κρίστι.

Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές
Το απόλυτο all star cast… επιβιβάζεται στο διασημότερο μυθιστόρημα της Αγκάθα Κρίστι. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του πολυτελούς τρένου «Οριάν Εξπρές» στην Ευρώπη, ένας επιβάτης δολοφονείται και ο ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό καλείται να ανακαλύψει τον δολοφόνο ανάμεσα σε δεκατρείς επιβάτες-υπόπτους, πριν αυτός ή αυτή χτυπήσει ξανά.

Όταν ο Μαρξ Συνάντησε τον Ένγκελς
Ιστορικό δράμα του Ραούλ Πεκ. Όταν στο Παρίσι του 1844 ο 26χρονος Καρλ Μαρξ συναντά τον νεαρό Φρίντριχ Ένγκελς, γεννιέται μια δυνατή φιλία αλλά και μία από τις πιο σημαντικές και επιδραστικές πολιτικές θεωρίες.

Οι Γάτες της Κωνσταντινούπολης
Το πορτρέτο της Πόλης μέσα από ένα πρωτότυπο ντοκιμαντέρ. Μια περιπλάνηση στα σοκάκια, τις αγορές, το λιμάνι και τις ταράτσες της Κωνσταντινούπολης μέσα από τις ιστορίες επτά γατών και των ανθρώπων που έρχονται σε επαφή μαζί τους.

 

Μια Χαρούμενη Οικογένεια
Animation για μια συνηθισμένη οικογένεια που μετατρέπεται σε παρέα αστείων τεράτων. Πολλή δουλειά, χρέη και προβλήματα στο σχολείο απασχολούν την τετραμελή οικογένεια Γουίσμποουν με αποτέλεσμα να απομακρύνονται μεταξύ τους ολοένα και πιο πολύ. Σε μια προσπάθεια να επανασυνδεθούν σαν οικογένεια, η μαμά Έμμα οργανώνει μια βραδινή οικογενειακή έξοδο, όμως τα σχέδιά της παίρνουν διαφορετική τροπή… Μια κακιά μάγισσα τους μεταμορφώνει σε τέρατα και ο μόνος τρόπος για να λυθούν τα μάγια είναι να γίνουν ξανά ευτυχισμένοι!

Για Καλό και Για Κακό
Ρομαντική κομεντί με τους Φρανσουά Νταμιέν και Σεσίλ ντε Φρανς. Όλα ανατρέπονται στη ζωή του Ερουάν όταν μαθαίνει ότι ο άντρας που τον μεγάλωσε με στοργή και αγάπη δεν είναι ο πραγματικός του πατέρας. Μετά από διακριτική έρευνα για να βρει τον βιολογικό του πατέρα εντοπίζει τον Τζόσεφ, έναν αξιαγάπητο παππούλη, ενώ παράλληλα γνωρίζει και την όμορφη Άννα. Όλα ανατρέπονται και πάλι, όταν αποδεικνύεται ότι η Άννα είναι η κόρη του Τζόσεφ…

Saw: Legacy
Ο ματωμένος θρύλος του Τζίγκσο συνεχίζεται. Μια σειρά φρικτών φόνων φέρει τη σφραγίδα του αιμοσταγούς δολοφόνου Τζίγκσο, ο οποίος είναι νεκρός για πάνω από δέκα χρόνια, και βάζει την αστυνομία σε ένα σατανικό παιχνίδι που φαίνεται να είναι μόνο στην αρχή… Ο διεστραμμένος Τζον Κράμερ-Τζίγκσο έχει επιστρέψει ή πίσω από τις δολοφονίες κρύβεται κάποιος μιμητής του;

Κινηματογράφος

Από Χρήστο Μήτση 
Μια… επταπλή Νούμι Ραπάσε αποτελεί το χαριτωμένο highlight μιας κλειστοφοβικής, στην αρχή αγωνιώδους, αλλά τελικά αφελούς περιπέτειας φαντασίας.
Γνωστός για τις ζόμπι κωμωδίες τρόμου «Dead Snow» και «Dead Snow: Red vs. Dead» αλλά και την αγγλόφωνη παρωδιακή περιπέτεια φαντασίας «Hansel & Gretel: Witch Hunters», ο Νορβηγός Τόμι Βίρκολα σοβαρεύεται αδικαιολόγητα και, χωρίς δικό του σενάριο αυτήν τη φορά, αναζητά το «Τι Συνέβη στη Δευτέρα».

Μία από τις επτά αδερφές (η καθεμία με όνομα που αντιστοιχεί σε ημέρα της εβδομάδας), οι οποίες σε ένα μέλλον όπου οι οικογένειες περιορίζονται αυστηρά λόγω υπερπληθυσμού στο ένα παιδί, έχουν καταφέρει να επιβιώσουν μέχρι και την ενηλικίωσή τους ξεγελώντας τις αρχές. Μέχρι που ένα βράδυ μία από αυτές δεν επιστρέφει στο σπίτι.
Μια… επταπλή Νούμι Ραπάσε αποτελεί το χαριτωμένο highlight αυτής της κλειστοφοβικής και τουλάχιστον στην αρχή αγωνιώδους, αλλά τελικά αφελούς περιπέτειας φαντασίας με πολιτικές αιχμές.

Ο προϋπολογισμός δεν επιτρέπει σκηνογραφικούς εντυπωσιασμούς, η κάμερα μένει κοντά στα πρόσωπα και ο αφηγηματικός ρυθμός είναι σφιχτός, αλλά όταν το δράμα κορυφώνεται, όλα καταφεύγουν στη σεναριακή ευκολία, στην προβλέψιμη κοινοτοπία και στα ηχηρά καταγγελτικά μηνύματα.
Μ. Βρετανία, Γαλλία. 2017. Διάρκεια: 104΄. Διανομή: ODEON.

Κινηματογράφος

Από Χρήστο Μήτση Χρήστο 
Βραβείο σεναρίου στις Κάνες για έναν σκληρό, σκοτεινό και απαισιόδοξο στοχασμό πάνω στην ανθρώπινη φύση, ο οποίος συνδυάζει ευφυώς τον Χάνεκε, τον Κιούμπρικ και τον Ευριπίδη.

Καθώς κανένα ελάφι, ιερό ή μη, δεν εμφανίζεται στην ταινία του Γιώργου Λάνθιμου, είναι σαφές πως θέλει να δηλώσει ήδη από τον τίτλο της πως δεν πρόκειται για ένα καθαρόαιμο ρεαλιστικό δράμα, αλλά για μια περίπλοκη αλληγορία που ξεκινά από τον αρχαιοελληνικό μύθο της Ιφιγένειας και το φόνο του ιερού ελαφιού της Αρτέμιδος από τον Αγαμέμνονα. Η τιμωρία του αρχιστράτηγου των Αχαιών, ο οποίος καλείται να θυσιάσει την κόρη του στη θεά αν θέλει να ηγηθεί της εκστρατείας στην Τροία, εγείρει ένα όχι μόνο ηθικό αλλά και πολιτικό δίλημμα, το οποίο εξετάζει με αξεπέραστο τρόπο ο Ευριπίδης στην τραγωδία του «Ιφιγένεια εν Αυλίδι».
Οι βραβευμένοι στις Κάνες για το σενάριό τους Γιώργος Λάνθιμος κι Ευθύμης Φιλίππου εμπνέονται από το κλασικό κείμενο και τη διαρκή σύγκρουση ανάμεσα στην προσωπική και την κοινωνική ευθύνη, αναζητώντας απαντήσεις στο σήμερα. Σε μια πραγματικότητα χωρίς θεούς και παντοδύναμους βασιλιάδες, αλλά με ανθρώπους που συνεχίζουν να έχουν λόγο πάνω στη ζωή και στο θάνατο, όπως ο μεγαλοχειρουργός Στίβεν, παντρεμένος με την επιτυχημένη οφθαλμίατρο Άννα, με την οποία έχουν δύο παιδιά. Συμπονώντας τον 16χρονο Μάρτιν, ορφανό από πατέρα, ο Στίβεν αρχίζει να αναπτύσσει μια φιλική σχέση μαζί του, η οποία εξελίσσεται με έναν αμήχανο και ιδιαίτερα περίεργο τρόπο. Μάλιστα, όταν ο μικρός αποκτά δεσμούς με την οικογένεια του γιατρού, κάνει τις προθέσεις του ξεκάθαρες και βάζει στον Στίβεν ένα αδιέξοδο, τραγικό δίλημμα.

Σε έναν επιφανειακά συντεταγμένο κόσμο, που λειτουργεί απρόσκοπτα με τους δικούς του κανόνες, ο Λάνθιμος εισάγει κι εδώ, όπως σε όλες τις ταινίες του, έναν παράγοντα αστάθμητο ως προς την ισορροπία του συστήματος. Εντελώς ανεξήγητα ο Μάρτιν μοιάζει να διαθέτει λόγο πάνω στη ζωή των άλλων και φέρνει τον Στίβεν, φαινομενικά αθώο απέναντι σε οποιαδήποτε ύβρη, αντιμέτωπο με το ιατρικά αναπάντητο και το λογικά ακατανόητο. Ψυχροί, άδειοι χώροι (υποδειγματικά «κλινική» η φωτογραφία του Θύμιου Μπακατάκη), μακρείς διάδρομοι κινηματογραφημένοι με ανορθόδοξο ευρυγώνιο καδράρισμα και μια κινούμενη κάμερα που, σαν ζωντανή, αόρατη οντότητα, παρατηρεί απειλητικά τα πάθη των θνητών από ψηλά.
Η σκηνοθετική τεχνική του Κιούμπρικ και το εφιαλτικό παράλογο του Χάνεκε (του «Κρυμμένου» και του «Funny Games») συναντούν τα διαχρονικά ερωτήματα του Ευριπίδη σε ένα διεστραμμένα κωμικό και βαθιά σαρκαστικό ψυχολογικό θρίλερ με την ευδιάκριτη υπογραφή του Λάνθιμου. Ενός δημιουργού ο οποίος έχει χτίσει το δικό του, κατά στιγμές μανιερίστικο μα βαθιά φιλοσοφημένο και οπτικά συναρπαστικό κινηματογραφικό σύμπαν, όπου η ανάγκη για ασφάλεια και κομφορμιστική σιγουριά ωθεί τον άνθρωπο στο να μετατρέπει το καταφύγιό του σε φυλακή, την επιθυμία του σε εκτόνωση και την αληθινή ζωή σε σκηνοθετημένο θέαμα.
Μ. Βρετανία, Ιρλανδία. 2017. Διάρκεια: 121΄. Διανομή: FEELGOOD ENT.

Κινηματογράφος

Υποδειγματικά στημένο νουάρ, που γνωρίζει στην εντέλεια τους κώδικες του είδους, μεταγράφοντάς τους υποδειγματικά στην κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα της εξεγερμένης Αιγύπτου.
Δανεισμένος από την ταινία του Κέρτις Χάνσον –άρα και από το μυθιστόρημα του Τζέιμς Ελρόι– «Λος Άντζελες: Εμπιστευτικό», ο ελληνικός τίτλος αυτού του σκανδιναβο-γερμανικού αστυνομικού θρίλερ βάζει αμέσως στο κλίμα τον υποψήφιο θεατή. Μπροστά του έχει ένα τυπικό νεο-νουάρ, το οποίο εξελίσσεται στην αιγυπτιακή πρωτεύουσα στα τέλη του 2010 και τον Ιανουάριο της επόμενης χρονιάς, λίγες ημέρες πριν από τα γεγονότα της Πλατείας Ταχρίρ. Τότε ο αστυνομικός Νορεντίν, ένας μοναχικός άντρας που δεν διαφέρει σε τίποτε από τους συναδέλφους του (η δωροδοκία πάει σύννεφο και η διαφθορά βασιλεύει), αναλαμβάνει να διερευνήσει την υπόθεση δολοφονίας μιας τραγουδίστριας. Σε αυτή μοιάζει να εμπλέκεται ένας πλούσιος επιχειρηματίας, άνθρωπος της κυβέρνησης, και προτού καλά καλά ξεκινήσει η έρευνα, άνωθεν εντολή κλείνει την υπόθεση ως αυτοκτονία.

Εμπνευσμένο από ένα αληθινό περιστατικό του 2008, η ταινία του αιγυπτιακής καταγωγής Σουηδού σκηνοθέτη, τηλεοπτικού παραγωγού, δημοσιογράφου και βραβευμένου graffiti artist Ταρίκ Σαλέχ κινείται σεναριακά πάνω στην πεπατημένη μιας «απλής» δολοφονίας, η οποία σταδιακά αποκαλύπτεται πως δεν είναι παρά η κορυφή ενός γιγάντιου παγόβουνου πολιτικοοικονομικής διαφθοράς.

Η πλοκή της είναι απόλυτα ρεαλιστική, όπως και η ντοκιμαντερίστικης απλότητας σκηνοθεσία, με το σφιχτό μοντάζ να δίνει στην αφήγηση ένα ρυθμό με εντάσεις, σιωπές, εύστοχες ανατροπές αλλά και τις ανάσες που χρειάζονται οι χαρακτήρες. Η μελαγχολική ματιά του Φάρες Φάρες («Zero Dark Thirty», «Το Κοινόβιο») και η φωτογραφία στα χρώματα της ώχρας υποβάλλουν μια αίσθηση βαθιάς, σχεδόν υπαρξιακής ματαιότητας, σε ένα υποδειγματικά στημένο, βραβευμένο στο Φεστιβάλ του Σάντανς μοντέρνο φιλμ νουάρ, που γνωρίζει στην εντέλεια τους κώδικες του είδους, μεταγράφοντάς τους υποδειγματικά στη χαοτική κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα της εξεγερμένης Αιγύπτου.
Σουηδία, Δανία, Γερμανία. 2017. Διάρκεια: 106΄. Διανομή: SEVEN FILMS.

Από Χρήστο Μήτση 

Κινηματογράφος

Ένας κινηματογραφικός περίπατος στην πολυτάραχη ζωή και στο πλούσιο έργο της συγγραφέως Άλκης Ζέη.

Μια ζωή που κουβαλάει μέσα της ολόκληρη την ιστορία της Ελλάδας του 20ου αιώνα και ένα συγγραφικό έργο που έχει καταξιωθεί διεθνώς και συνεχίζει να καταξιώνεται, επηρεάζοντας πολλές γενιές ανθρώπων.

Με κυρίαρχη μαρτυρία αυτήν της ίδιας της Άλκης Ζέη, αλλά και μαρτυρίες της αδελφής της Ελένης Κόκκου και των αγαπημένων φίλων και συνοδοιπόρων της, του σκηνοθέτη Μάνου Ζαχαρία και του ποιητή Τίτου Πατρίκιου.

Σημείωμα σκηνοθέτη

Όταν οι φίλοι και συνάδελφοί μου, Πέτρος Σεβαστίκογλου, Στέλλα Θεοδωράκη και Θάνος Αναστόπουλος, μου πρότειναν να κάνω μια ταινία για την Άλκη Ζέη, είπα αμέσως «ναι», θεωρώντας την πρότασή τους εξαιρετικά τιμητική.

Όταν συνειδητοποίησα την ευθύνη του εγχειρήματος, προς στιγμήν τρομοκρατήθηκα αλλά είπα μέσα μου πως αυτή ακριβώς η τεράστια ευθύνη – κινηματογραφική και ηθική – είναι μια πρόκληση απ’ αυτές που μία φορά έρχονται στη ζωή και στη δουλειά σου, και οφείλεις να αναμετρηθείς μαζί της.

Η Άλκη Ζέη δεν είναι μόνο η πολυδιαβασμένη σε όλο τον κόσμο συγγραφέας εξαιρετικών βιβλίων, παιδικών και μη. Είναι μία συγκλονιστική προσωπικότητα, μια γυναίκα που έχει βιώσει σωματικά, στο πετσί της, ολόκληρη την ελληνική ιστορία του 20ου αιώνα.

Μ’ αυτήν την προσωπικότητα, μ’ αυτή την ιστορία, έπρεπε να αναμετρηθώ κινηματογραφικά στον «Μεγάλο περίπατο της Άλκης».

Ξεκίνησα γνωρίζοντας την Άλκη σαν άνθρωπο – δεν την είχα συναντήσει ποτέ ως τότε. Στις διάφορες συναντήσεις μας για καφέ και κουβέντα, μου άνοιξε το σπίτι της και την καρδιά της με εμπιστοσύνη και χαρά για το εγχείρημα της ταινίας.

Πολύ σύντομα, αποφάσισα μέσα μου την κύρια σκηνοθετική κατεύθυνση της ταινίας: η κάμερά μου θα έδινε στην Άλκη τον χώρο να μιλήσει η ίδια, με τον δικό της τρόπο για τη συγκλονιστική ζωή της. Με τη λιτότητα και την απλότητα που τη χαρακτηρίζουν. Χωρίς «κινηματογραφικές» εξάρσεις, με τη σκηνοθετική μου παρουσία διακριτική απέναντι στον δικό της λόγο και τον δικό της τρόπο να εκφέρει αυτό τον λόγο.

Στα δύο χρόνια που κράτησε αυτή η ωραία περιπέτεια, πάνω στα γυρίσματα, κατά τη διάρκεια του μοντάζ, κατά τη διάρκεια του post production, εγώ συνέχεια μάθαινα την ιστορία της χώρας μου μ’ έναν τρόπο που κανένα βιβλίο δεν μπορεί ποτέ να σ’ την μάθει.

Αυτό το χρωστάω στην Άλκη και στους φίλους και συνοδοιπόρους της που συμμετέχουν στην ταινία, όπως ο σκηνοθέτης Μάνος Ζαχαρίας και ο ποιητής Τίτος Πατρίκιος.

Ολοκληρώνοντας κάθε ταινία, ιδιαίτερα ταινία–ντοκιμαντέρ όπως είναι «Ο μεγάλος περίπατος της Άλκης», αναμετριέσαι πάντα μ’ αυτό που είχες ονειρευτεί πριν ξεκινήσεις γύρισμα και μ’ αυτό που πραγματικά έκανες, έχοντας παλέψει με το υλικό σου ώρες και μέρες και μήνες.

Όταν είδα την ταινία για πρώτη φορά στην οθόνη, ολοκληρωμένη, συνειδητοποίησα το μεγαλύτερο μάθημα που πήρα από αυτούς τους ανθρώπους που έζησαν πόλεμο, πείνα, κατοχή, εμφύλιο, εξορίες, φυλακές, δικτατορίες, διαψεύσεις, προδοσίες: η ζωή είναι πάντα πιο μεγάλη από οποιαδήποτε δυσκολία, πιο όμορφη από οποιαδήποτε ασχήμια.

Και μόνο γι’ αυτό το μάθημα της πίστης στη ζωή, της εμμονής στο προσωπικό ήθος από ανθρώπους που βίωσαν πραγματικές τραγωδίες, είμαι στην Άλκη και στους φίλους της απέραντα ευγνώμων και ευτυχής που έκανα την ταινία μαζί τους.

Σε εποχές σαν τη σημερινή, εξαιρετικά δύσκολες, οδυνηρά αγοραίες, στερημένες από οράματα και όνειρα, η γνώση της Ιστορίας από ανθρώπους που τη βίωσαν και, με κάποιον τρόπο, την έφτιαξαν με πράξη την ίδια τους τη ζωή, νομίζω συνιστά μεγάλη δύναμη για επιμονή και πίστη προς ό,τι φαντάζει αδύνατο αλλά είναι δυνατό.

Μαργαρίτα Μαντά

Συντελεστές

Ηχοληψία: Γιάννης Αντύπας
Σχεδιασμός ήχου-Μοντάζ: Χρήστος Γιαννακόπουλος
Μιξάζ: Κώστας Βαρυμποπιώτης
Μουσική: Χρήστος Δεληγιάννης
Μοντάζ: Ιωάννα Σπηλιοπούλου
Φωτογραφία: Ηλίας Αδάμης, Δημήτρης Κασιμάτης
Σενάριο: Πέτρος Σεβαστίκογλου, Μαργαρίτα Μαντά
Σκηνοθεσία: Μαργαρίτα Μαντά

 «Ο Μεγάλος Περίπατος της Άλκης», της Μαργαρίτας Μαντά θα προβάλλεται από τις 4 Νοεμβρίου και κάθε Σαββατοκύριακο στις 16:00 στον κινηματογράφο Δαναό

Κινηματογράφος

Χολυγουντιανή σινε-εβδομάδα με νέες ταινίες των Μάικλ Φασμπέντερ και Έμα Στόουν, αλλά και με ένα εικαστικά αριστουργηματικό animation.

Η Άλλη Όψη της Ελπίδας
Βραβείο σκηνοθεσίας στο Βερολίνο για την τελευταία δραμεντί του Άκι Καουρισμάκι. Ο Κάλεντ από τη Συρία έχει χάσει την οικογένειά του στον πόλεμο και ψάχνει την αδερφή του σε όλη την Ευρώπη. Όταν φτάνει λαθραία στη Φιλανδία βιώνει τον ρατσισμό και την ξενοφοβία, βρίσκει όμως δουλειά στο εστιατόριο του Βίκστρομ, ο οποίος έχει αλλάξει τελείως τη ζωή του ώστε να ακολουθήσει το όνειρό του.

Ο Χιονάνθρωπος
Ο Μάικλ Φασμπέντερ είναι ο διά χειρός Τζο Νέσμπο ντετέκτιβ Χάρι Χόλε. Με αφορμή την εξαφάνιση μιας γυναίκας, το αγαπημένο κασκόλ της οποίας βρέθηκε τυλιγμένο γύρω από έναν χιονάνθρωπο, αποκαλύπτεται ένας μεγάλος αριθμός ανεξιχνίαστων υποθέσεων γυναικών που έχουν χαθεί το τελευταίο διάστημα και ο επιθεωρητής Χάρι Χόλε καλείται να ανακαλύψει τον ψυχοπαθή δολοφόνο που κρύβεται πίσω από τις εξαφανίσεις πριν χαθούν κι άλλα θύματα.

Loving Vincent
Ο μυστηριώδης θάνατος του Βίνσεντ Βαν Γκογκ γίνεται ένα animation-κινούμενος ζωγραφικός πίνακας. Με αφορμή την τελευταία επιστολή που έγραψε ο Ολλανδός ζωγράφος πριν τον θάνατό του, ο νεαρός Αρμάν ξεκινά ένα ταξίδι σε μέρη της Γαλλίας με σκοπό να μιλήσει προσωπικά με ανθρώπους που έζησαν μαζί του και να ανακαλύψει εάν τελικά ο Βαν Γκογκ αυτοκτόνησε ή δολοφονήθηκε.

Η Μάχη των Φύλων
Έμα Στόουν και Στιβ Καρέλ σε έναν αληθινό αγώνα τένις που έγραψε ιστορία. To 1973 η παγκόσμια πρωταθλήτρια τένις Μπίλι Τζιν Κινγκ, συναντά στο τερέν τον πρώην πρωταθλητή και γυναικά Μπόμπι Ριγκς. Η αναμέτρησή τους θα χαρακτηριστεί από τα media της εποχής ως η «μάχη των φύλων», καθώς θα πυροδοτήσει μία παγκόσμια συζήτηση πάνω στο θέμα της ισότητας των φύλων, προωθώντας έτσι το φεμινιστικό κίνημα.

Η Μεγάλη Υπόσχεση
Ιστορικό δράμα για τη γενοκτονία των Αρμενίων με τους Κρίστιαν Μπέιλ και Όσκαρ Άιζακ. Ο Mάικλ, ένας φοιτητής ιατρικής συναντά την πανέμορφη δασκάλα χορού Άνα στα τέλη του 1914. Η αρμένικη κληρονομιά τους θα τους φέρει κοντά, αλλά σύντομα εκείνος θα συγκρουστεί με την τωρινή αγάπη της Άνας, έναν Αμερικανό φωτορεπόρτερ, που είναι αποφασισμένος να εκθέσει όλη την αλήθεια για τη γενοκτονία των Αρμενίων. Όσο η Οθωμανική Αυτοκρατορία καταρρέει, τόσο πιο έντονα οι τρεις τους θα χρειαστεί να τιθασεύσουν τα πάθη τους, προκειμένου να σωθούν.

Εκδικητής
Περιπετειώδες θρίλερ με τους Τζάκι Τσαν και Πιρς Μπρόσναν. Όταν ένας ταπεινός ιδιοκτήτης εστιατορίου στην Chinatown του Λονδίνου χάνει την κόρη του σε μία βομβιστική επίθεση, αποφασίζει να ξεπεράσει τα όριά του και να εκδικηθεί τους Ιρλανδούς αυτονομιστές που ευθύνονται για τον θάνατό της.

Under the Sun
Ντοκιμαντέρ με «απαγορευμένο» υλικό για την καθημερινή ζωή στη Βόρεια Κορέα. Η καταγραφή ενός χρόνου από τη ζωή μιας οικογένειας στην πρωτεύουσα Πιονγιάνγκ, με φόντο την προετοιμασία της μικρής Ζιν-μι για την καταταγή της στο Κίνημα Νέων της Κορέας την ημέρα του εορτασμού μίας από τις σημαντικότερες εθνικές επετείους της χώρας.

Κινηματογράφος

Από Χρήστο Μήτση 
Ακόμη μία άκρως περιγραφική, μονοδιάστατη και… by the book βιογραφία ιδιόρρυθμου καλλιτέχνη, αυτήν τη φορά του διάσημου, αλλά διαβόητου για την αντικοινωνικότητά του Τζέι Ντι Σάλιντζερ, συγγραφέα του «Φύλακα στη Σίκαλη».

Τηλεοπτικός («Empire») και κινηματογραφικός σεναριογράφος («Ο Μπάτλερ», «The Hunger Games: Επανάσταση»), ο Ντάνι Στρονγκ περνάει για πρώτη φορά πίσω από την κάμερα για να βιογραφήσει ένα λογοτεχνικό θρύλο κι ένα μεγάλο καλλιτεχνικό μυστήριο.
Τον συγγραφέα Τζέι Ντι Σάλιντζερ, διάσημο τόσο για το διαχρονικής επιρροής μυθιστόρημά του «Ο Φύλακας στη Σίκαλη» όσο και για την πλήρη απομόνωσή του από τα κοινά για πάνω από μισό αιώνα, από την εποχή της μεγάλης επιτυχίας του στη δεκαετία του ’50 μέχρι το τέλος της ζωής του. By the book κυριολεκτικά και μεταφορικά, το φιλμ του Στρονγκ παραθέτει περιγραφικά τα γνωστότερα περιστατικά της ζωής του ιδιόρρυθμου λογοτέχνη, αναζητώντας τα ερεθίσματα που τον μετέτρεψαν από έναν ταλαντούχο γραφιά στην επαναστατική φωνή μιας ολόκληρης γενιάς.

Οι απαντήσεις είναι κοινότοπες (ο ασυμβίβαστος ήρωας του βιβλίου Χόλντεν Κόλφιλντ δεν είναι παρά ο ίδιος ο Σάλιντζερ) και η όλη προσέγγιση μάλλον μονοδιάστατη, σε μια προσεγμένη παραγωγή που, παρά τις πειστικές ερμηνείες, μένει μέχρι τέλους προσκολλημένη σε μια άτολμη, διεκπεραιωτική κινηματογραφική λογική.
ΗΠΑ. 2017. Διάρκεια: 106΄. Διανομή: ODEON.

Κινηματογράφος

Διάρκεια: 94'

Γαλλική ταινία, σκηνοθεσία Κλερ Ντενί με τους: Ζιλιέτ Μπινός, Ξαβιέ Μποβουά, Ζοζιάν Μπαλασκό, Ζεράρ Ντεπαρντιέ
Η Ιζαμπέλ είναι μια Παριζιάνα καλλιτέχνις και χωρισμένη μητέρα που δεν εγκαταλείπει την προσπάθεια να βρει τον αληθινό έρωτα. Παρότι το κενό μεταξύ αυτού που ψάχνει και των αντρών που παρουσιάζονται στη ζωή της μεγαλώνει συνεχώς, εκείνη επιμένει…

Συνοπτική κριτική
Τόσο ανάλαφρη όσο και σαρκαστικά πικρή κομεντί πάνω στο μεσήλικο φλερτ, εμπνευσμένη από τα «Αποσπάσματα ενός ερωτικού λόγου» του Ρολάν Μπαρτ. Μια διαφορετική Κλερ Ντενί («Beau Travail», «White Material», «Trouble Every Day») και μια μπριόζα, απολαυστική γι’ άλλη μία φορά Ζιλιέτ Μπινός.

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin