Δεν Είμαι ο Νέγρος σου
Από Γιάννη Καντέα-Παπαδόπουλο

Ιστορική καταγραφή των φυλετικών διακρίσεων στις ΗΠΑ μέσω των εμπειριών του πολιτικού διανοητή Τζέιμς Μπόλντουιν. Αμείωτη ένταση και πάθος μετατρέπουν μια ιστορική και πολιτική αναδρομή σε κινηματογραφική απόλαυση.

Με τρεις φόνους ξεκινάει το υποψήφιο για Όσκαρ ντοκιμαντέρ του Ραούλ Πεκ («Όταν ο Μαρξ συνάντησε τον Ένγκελς»). Μέσα σε διάστημα πέντε ετών (1963-68) τρεις επιφανείς ακτιβιστές του κινήματος ενάντια στο φυλετικό διαχωρισμό στις ΗΠΑ, ο Μέντγκαρ Έβερς, ο Μάλκολμ Χ και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, βρέθηκαν αναπάντεχα (;) δολοφονημένοι. Συνδετικός κρίκος μεταξύ τους ήταν ο φίλος τους και πολιτικός διανοητής Τζέιμς Μπόλντουιν, ο οποίος εμπνεύστηκε από την απώλειά τους μια πανέξυπνη καταγραφή της ιστορίας των φυλετικών διακρίσεων στο –ημιτελές– «Remember this House», όπως την έζησε προσωπικά αλλά και από τη συμμετοχή του στο κίνημα.

Με οδηγό τις σημειώσεις του και αφηγητή τον Σάμιουελ Τζάκσον, ο Πεκ καταφέρνει να μετατρέψει σε ατόφια κινηματογραφική συγκίνηση την αναδρομή σε μία από τις πιο ταραχώδεις περιόδους της σύγχρονης αμερικανικής Ιστορίας και να κρατήσει αμείωτη την ένταση την ώρα που –με διαυγή και κοφτερό λόγο– ο ίδιος ο Μπόλντουιν μιλάει (σε πλάνα αρχείου) για ένα από τα εγγενή χαρακτηριστικά του αμερικανικού κράτους, το συστημικό ρατσισμό. Σε μια χώρα όπου, μέσω της εκπαίδευσης αλλά και του κινηματογράφου, διαιωνίζεται η «βεβαιότητα» πως μαύροι και λευκοί διεκδικούν ίσες ευκαιρίες, η πραγματικότητα στη δουλειά και στους δρόμους έρχεται να τη διαψεύσει.

Το χρώμα του δέρματος αρκεί για να χάσει ένας μαύρος τη δουλειά του ή να πέσει νεκρός από τους αδικαιολόγητους πυροβολισμούς κάποιου αστυνομικού. Πενήντα χρόνια μετά τα γεγονότα της ταινίας, οι συνθήκες δεν έχουν παρά ελάχιστα αλλάξει στη σύγχρονη Αμερική του Τραμπ και τα λόγια του Μπόλντουιν ακούγονται οδυνηρά κι επίκαιρα όταν ρωτούν ξεκάθαρα: «Θέλεις να αλλάξεις την κατάστασή σου ή όχι;»
Ελβετία, Γαλλία, ΗΠΑ. 2016. Διάρκεια: 93΄. Διανομή: AMA FILMS.