Οι καστανάδες στήνουν τις φουφούδες τους στις γωνιές των δρόμων κι ένα από τα πιο απολαυστικά street foods είναι και πάλι εδώ. Εμείς βάζουμε το πιο αγαπημένο χειμωνιάτικο «φρούτο» σε γλυκά και φαγητά δίνοντας στο τραπέζι μας μια… καστανή ατμόσφαιρα γιορτής.

Tα οφέλη του κάστανο

Τα κάστανα αποτελούν μια ιδιαίτερα θρεπτική τροφή, που όταν καταναλώνονται σε λογική ποσότητα προσφέρουν πολλά οφέλη στην υγεία.
Παρά τις υψηλές θερμίδες που παρέχουν (370 τα 100 γραμμάρια), περιέχουν 48% νερό, πολλά ορυκτά άλατα, ενώ αποτελούν καλή πηγή πρωτεϊνών και υδατανθράκων.
Μάλιστα η βιολογική αξία της πρωτεΐνης τους, είναι εφάμιλλη της πρωτεΐνης του αυγού και αφομοιώνεται εύκολα από τον οργανισμό.
Είναι επίσης πλούσια σε μέταλλα και βιταμίνες, αλλά φτωχότερα σε λίπος σε σχέση με άλλους καρπούς.
Είναι καλή πηγή μονοακόρεστων λιπαρών οξέων, όπως ολεϊκού και παλμιτολεϊκού οξέος, τα οποία βοηθούν στη μείωση της κακής χοληστερόλης (LDL) και αύξηση της καλής (HDL).
Περιέχουν πολλές διαιτητικές φυτικές ίνες, που βοηθούν το γαστρεντερικό σύστημα, μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικά.
Συμβάλλουν ακόμη στην καλή λειτουργία του εντέρου, ως υποκατάστατο δημητριακών.
Επιπρόσθετα, τα κάστανα περιέχουν βιταμίνες Β1 και Β2, απαραίτητες για την μετατροπή των τροφών σε ενέργεια και για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, καθώς επίσης βιταμίνη C (ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα) και φυλλικό οξύ (απαραίτητο για την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων).

 

 

 


Στη μαγειρική
Τα κάστανα, παρότι στην ελληνική κουζίνα δεν χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα, πέρα από τη γέμιση της γαλοπούλας, μπορούν να δώσουν μια υπέροχη μυελώδη υφή και ξεχωριστό άρωμα σε πολλά φαγητά. Ταιριάζουν με χοιρινό μαγειρεμένο σε κόκκινο κρασί, με κότα λεμονάτη στην κατσαρόλα ή δίνουν μια διαφορετική υφή στις πατάτες του ψητού – όταν μάλιστα στον τελευταίο συνδυασμό προσθέσουμε μπέικον ή λουκάνικα και κομμένα κρεμμύδια, μπορούν να αποτελέσουν χειμωνιάτικο φαγητό από μόνα τους. Με τα κάστανα, όμως, μπορεί κανείς να συνδυάσει και ψάρια. Μια ενδιαφέρουσα και πολύ παλιά πολωνοεβραϊκή συνταγή, που μάλλον κρατά από τον Μεσαίωνα, αξιοποιεί το ποταμίσιο γριβάδι (αλλιώς κυπρίνος ή σαζάνι) με τη σκληρή και λιπαρή σάρκα, συνοδεύοντάς το με γέμιση από κάστανα, σταφίδες, ασπρισμένα και κοπανισμένα αμύγδαλα, ξίδι και κρεμμύδια. Το γεγονός ότι μια τέτοια γλυκόξινη συνταγή επέζησε μέχρι τις μέρες μας και σερβίρεται όπου υπάρχουν γριβάδια –από το Λίγηρα μέχρι το Δνείπερο– αποδεικνύει τη μοναδικότητα που της προσδίδουν τα κάστανα.

Στις κουζίνες του κόσμου, πάλι, ανακαλύπτεις πολλές συνταγές με κάστανο, όπως τις αλμυρές κροκέτες που φτιάχνουν στη βόρεια Ιταλία με πουρέ κάστανου, ψίχα ψωμιού, κρεμμύδια, αβγά, βούτυρο και γάλα, και αρωματίζουν με δάφνη και γαρίφαλο. Υπάρχει βέβαια και η γλυκιά τους εκδοχή, με άχνη και ξύσμα πορτοκαλιού ή λεμονιού.

Στην Καταλονία, το τυπικό πιάτο των ορεινών της όγκων είναι ένα γευστικότατο ρύζι με ντομάτα, ζαφορά, κρεμμύδια και κάστανα, το arros amb castanyes, στο οποίο, φυσικά, οι ορεσίβιοι Καταλανοί δεν διστάζουν να προσθέσουν χοιρινό λίπος και κομμάτια από χοιρινά παϊδάκια, πράγμα που, ομολογώ, το κάνει γευστικότατο.

Κάστανα, ψητά ή βραστά, χρησιμοποιούν όμως και οι Γάλλοι στις φρέσκες σαλάτες τους, όπως αυτή με confit πάπιας ή χήνας, την οποία αρωματίζουν με ξίδι φραμπουάζ και της προσθέτουν κάστανα σοτέ – αφού τα βράσουν τα περνούν από βούτυρο, καθώς το κάστανο στεγνώνει στο ψήσιμο και θέλει κάποια υγρή ή λιπαρή ουσία για να ανακτήσει την υγρασία του.

Στη ζαχαροπλαστική

Στη ζαχαροπλαστική, το κάστανο πέρασε με γαλλικά ονόματα: μαρόν γκλασέ, μαρόν ντεγκιζέ (τυλιγμένα σε σοκολάτα), μαρόν αλ αρμανιάκ (κάστανα που διατηρούνται σε μπράντι αρμανιάκ). Είναι επίσης το κυρίαρχο υλικό στη διάσημη τούρτα Μον Μπλαν (φτιάχνεται με κάστανο βρασμένο και αλεσμένο στο μύλο λαχανικών, με κρέμα από κάστανο και σαντιγί και είναι δολοφονικά γευστική). Ο πουρές κάστανου χρησιμοποιείται σε πολλά γλυκίσματα (μους, παγωτό, πουτίγκα με διάφορα αποξηραμένα φρούτα, ρολό με μπανάνα και σοκολάτα, κρέμες καραμελέ). Στην ιταλική ζαχαροπλαστική, όμως, όταν αναφέρονται στον πουρέ κάστανου αλά μιλανέζε, εννοούν έναν πολτό αρωματισμένο με ρούμι και βανίλια που, εκτός από κάστανο, περιέχει πάντα και σοκολάτα.

Τα μικρά μυστικά του κάστανου

Πώς γεμίζω τη γαλοπούλα;
Αν δεν έχετε χρόνο να βράσετε φρέσκα κάστανα, οι λύσεις είναι δύο: είτε αγοράζετε… από τον καστανά, είτε τα παίρνετε προβρασμένα. Όσα περισσέψουν, τα προσθέτετε στο ταψί, μαζί με τις πατάτες, 10 λεπτά πριν τις βγάλετε από το φούρνο.

Στην αγορά
Τα βρίσκουμε σε διάφορες μορφές: πουρέ και κρέμα κάστανου. κάστανα προβρασμένα και συσκευασμένα σε κενό αέρος, σε πλαστική σακούλα ή βάζο. λικέρ, το επονομαζόμενο «creme de marrons», που χρησιμοποιούν στην περιοχή της Οβέρνης για το κοκτέιλ σαμπάνιας kir αντί για κρέμα από μαύρα βατόμουρα.

Το βράσιμο
Λένε πως είναι δύσκολα στο βράσιμο. Δεν είναι αλήθεια όμως. Πριν τα ρίξουμε στην κατσαρόλα, τα χαράζουμε κατά μήκος από την κυρτή πλευρά τους, χωρίς να τα σχίσουμε και τα βουτάμε όλα μαζί για 5-6 λεπτά σε βραστό κι αλατισμένο νερό, ει δυνατόν αρωματισμένο με ένα κλαράκι δεντρολίβανο. Το μυστικό για να καθαριστούν εύκολα είναι να βγάζουμε από το καυτό νερό μόνο όσα σκοπεύουμε να καθαρίσουμε άμεσα, γιατί η υψηλή θερμοκρασία διευκολύνει το καθάρισμά τους.

Η συνοδεία
Αναζητώντας τρόπο για να τονίσω τη γλυκιά σχεδόν γεύση του και τη βελούδινη υφή του διαπίστωσα ότι το κάστανο συνδυάζεται με μανιτάρια ή με ρίζα σέλινου ή σέλερι. Του ταιριάζουν τα ζεστά μπαχαρικά: βανίλια –ακόμα και στην αλμυρή της εκδοχή–, γλυκόριζα, μοσχοκάρυδο και γαρίφαλο. Μπορούμε να το αρωματίσουμε και με καφέ.

Αλεύρι από κάστανα
Χρησιμοποιείται σε αρτοσκευάσματα (ψωμιά, γλυκά, κουλούρια) στην Κορσική, τη Σαρδηνία, τη Σικελία, αλλά και σε αρκετά μέρη της ηπειρωτικής Ευρώπης. Το πιο χαρακτηριστικό είναι το ιταλικό χριστουγεννιάτικο castagnaccio, μια τάρτα με αλεύρι από κάστανα, αμυγδαλέλαιο, σταφίδες, κουκουνάρι και δεντρολίβανο.

athinorama.gr