Νοεμβρίου 14, 2019

Διατροφή

Υπάρχει ένα τρόφιμο που μπορεί να εξαιρεθεί από τη διατροφή και να οδηγήσει σε ύφεση των συμπτωμάτων της ρευματοειδούς αρθρίτιδας. Ποιο είναι αυτό;

Μια χορτοφαγική διατροφή μπορεί να ανακουφίσει από τα συμπτώματα της Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας υποστηρίζει νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Frontiers in Nutrition.

Η Ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι χρόνια νόσος που προκαλεί φλεγμονή στις αρθρώσεις οι οποίες εμφανίζονται θερμές, διογκωμένες, πονούν, μπορεί να είναι ερυθρές και έχουν μειωμένο εύρος κίνησης. Προσβάλλει σχεδόν όλες τις αρθρώσεις του σώματος και το αποτέλεσμα της είναι η καταστροφή του χόνδρου των οστών, των τενόντων και των συνδέσμων τους.

Σύμφωνα με την νέα έρευνα εξοβελίζοντας το κόκκινο κρέας από τη διατροφή τα συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, κυρίως ο πόνος, ανακουφίζονται.

Οι ερευνητές ανέλυσαν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία από κλινικές έρευνες και μελέτες παρατήρησης και διαπίστωσαν ένα ισχυρό συσχετισμό ανάμεσα στη χορτοφαγική διατροφή και τη μείωση της φλεγμονής καθώς και τη βελτίωση των συμπτωμάτων της Ρευματοειδούς Αρθρίτιδας.

«Μια χορτοφαγική διατροφή με φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και όσπρια μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επωφελής για τους πάσχοντες από ρευματοειδή αρθρίτιδα. Η έρευνα αυτή γεννά ελπίδες ότι μια απλή αλλαγή στη διατροφή μπορεί να οδηγήσει σε υποχώρηση του πόνου και της φλεγμονής των αρθρώσεων» σχολίασε η συ-συγγραφέας της μελέτης Hana Kahleova.

Κατά την ανασκόπηση των ερευνών οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μια χορτοφαγική διατροφή μειώνει την φλεγμονή, ενώ η διατροφή με πολύ λίπος και επεξεργασμένο κρέας σχετίζεται με αυξημένους φλεγμονώδεις δείκτες όπως η c-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP). Η χορτοφαγική διατροφή με υψηλή πρόσληψη φυτικών ινών από την άλλη μεριά συσχετίστηκε με χαμηλότερες τιμές CRP.

Ανασκόπηση άλλης κλινικής μελέτης έδειξε ότι οι άνθρωποι με μέτρια έως σοβαρή ρευματοειδή αρθρίτιδα παρουσίαζαν σημαντικές βελτιώσεις στην πρωινή δυσκαμψία, τον πόνο, το πρήξιμο και την ευαισθησία των αρθρώσεων μετά τέσσερις εβδομάδες χορτοφαγικής διατροφής με λίγα λιπαρά.

https://ygeiamou.gr

Διατροφή

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος δέχεται καθημερινά έναν τεράστιο όγκο πληροφοριών.

«Βομβαρδιζόμαστε» με πληροφορίες από παντού 24 ώρες το 24ωρο μέσα από κινητά, υπολογιστές, τηλεόραση, ραδιόφωνο και tablets.

Είναι τόσα τα ερεθίσματα που κατακλύζουν καθημερινά τον εγκέφαλο -ιδίως με την χρήση του διαδικτύου- που στο τέλος της ημέρας το μόνο που θέλεις είναι ησυχία.

Η όξυνση της σκέψης και η βελτίωση της αποδοτικότητας του μυαλού δεν μπορεί να έρθει εύκολα σε μια αυτοματοποιημένη καθημερινότητα.

Με άλλα λόγια, αν κάθε μέρα, κάνεις ακριβώς τα ίδια πράγματα, με τον ίδιο τρόπο, τότε το μυαλό θα αντιδράσει με τον τρόπο του: με το να αρχίσει να ξεχνά, να μην μπορεί να ανταποκριθεί εύκολα σε εργασίες που καλείται να διεκπεραιώσει, να μην έχει θετικές σκέψεις, να μην πλάθει ευχάριστες εικόνες. Να ατροφεί.

Μια πληθώρα ερευνών αποδεικνύει ότι οι τροφές που επιλέγουμε να τρώμε καθημερινά επιδρούν όχι μόνο στο σώμα, αλλά και στο μυαλό μας.

Οι επιστήμονες έχουν τονίσει ότι η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην λειτουργία του εγκεφάλου μας και έχουν εντοπίσει κάποιες συγκεκριμένες τροφές που οξύνουν την σκέψη μας.

Επομένως αν έχεις ένα σημαντικό διαγώνισμα ή μια συνέντευξη για δουλειά που θέλεις να βάλεις τα δυνατά σου, πρέπει να επιλέξεις τις ακόλουθες έξι τροφές:

1. Αυγά

Τα αυγά αποτελούν σημαντική πηγή βιταμίνης Ε, κάτι εξαιρετικά σημαντικό για τη δύναμη του εγκεφάλου. Ερευνες υποστηρίζουν ότι η κατανάλωση αυγών τονώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου. Καταναλώνοντας αυγά για πρωινό είναι η ιδανική επιλογή για να ακονίσεις το μυαλό σου.

2. Πράσινο τσάι

Το πράσινο τσάι μπορεί να βελτιώσει τη μνήμη και τις νοητικές λειτουργίες. Είναι πλούσιο σε πολυφαινόλες που διαστέλλουν τα αιμοφόρα αγγεία και διεγείρουν την παροχή αίματος στον εγκέφαλο, βελτιώνοντας την μνήμη και τις νοητικές μας λειτουργίες.

3. Μοσχαρίσιο κρέας

Η εγκεφαλική λειτουργία επηρεάζεται από την επάρκεια του οργανισμού σε σίδηρο. Τα χαμηλά επίπεδα σιδήρου, ιδιαίτερα όταν φτάνουν στο σημείο να χαρακτηρίζονται ως αναιμία, επηρεάζουν αρνητικά τις νοητικές λειτουργίες, τη μνήμη και την ικανότητα συγκέντρωσης. Τροφές πλούσιες σε σίδηρο είναι το κρέας και κυρίως το μοσχαρίσιο, το συκώτι, τα όσπρια, το σπανάκι και οι ξηροί καρποί.

4. Βρώμη

Είναι μια ιδανική επιλογή για πρωινό καθώς είναι ένας πολύπλοκος υδατάνθρακας, γεμάτος από φυτικές ίνες που απελευθερώνουν ενέργεια για ένα μεγάλο διάστημα. Η βρώμη είναι πλούσια σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β 

5. Κοτόπουλο

Μπορεί να το ακούτε για πρώτη φορά, αλλά η πλούσια σε χολίνη διατροφή μπορεί να προστατεύει τον εγκέφαλο από τις συνέπειες του γήρατος. Η βιταμίνη αυτή υπάρχει σε τρόφιμα όπως τα αυγά, το κοτόπουλο, τα ψάρια του αλμυρού νερού και τα όσπρια όπως τα φασόλια. Ερευνες έχουν διαπιστώσει ότι όσοι τρώνε άφθονη χολίνη αποδίδουν καλύτερα στα τεστ μνήμης και έχουν λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν άνοια.

6. Ψάρια

Επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η κατανάλωση ψαριών βοηθάει τον εγκέφαλο να διατηρηθεί νέος. Τα ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά που περιέχονται σε ψάρια όπως ο σολομός και οι σαρδέλες είναι απαραίτητα τρόφιμα για τον εγκέφαλο καθώς βοηθούν στην προστασία και στην ανάπτυξη των κυττάρων του εγκεφάλου. Μια και μόνο μερίδα ψάρι την εβδομάδα μπορεί να μειώσει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου του Αλτσχάιμερ.

https://www.bovary.gr

Διατροφή

Τις προτείνουν οι ειδικοί για βαθύ, ξεκούραστο ύπνο
Ενα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων υποφέρει από αϋπνία, ενώ ακόμα περισσότεροι άνθρωποι συχνά παραπονιούνται για διαταραχές στον ύπνο τους.

Ο ύπνος έχει κυρίαρχο ρόλο στη σωστή λειτουργία του οργανισμού και στα επίπεδα της ενέργειάς σου μέσα στην ημέρα. Πόσες φορές έχεις ακούσει φίλους να παραπονιούνται ότι τους λείπει ύπνος ή ότι δυσκολεύονται να σηκωθούν κάθε πρωί; Μπορεί μάλιστα να είσαι και εσύ μία από αυτούς.

O ύπνος είναι απαραίτητος για την υγεία μας και όταν δεν είναι ικανοποιητικός τότε ξεκινούν τα προβλήματα.

O ύπνος είναι ένα διάλειμμα για να ξεκουραστούμε σωματικά, ψυχικά και νοητικά και να χαλαρώσουμε. Πολλές φορές όμως δεν έρχεται παρά τις απεγνωσμένες μας προσπάθειες ή, ακόμα και αν έρθει, μπορεί να μην είναι επαρκής. Ο διακεκομμένος ύπνος βλάπτει τη διάθεση μας καθώς την επόμενη μέρα νιώθουμε κουρασμένοι και εξαντλημένοι. Οι ειδικοί τονίζουν ότι πρέπει να κοιμόμαστε οκτώ ώρες κάθε βράδυ.

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ αν για τις αϋπνίες που σε βασανίζουν τελευταία δεν ευθύνεται το στρες, αλλά η διατροφή σου;

Έρευνες τεκμηριώνουν πως η διατροφή μας μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου μας. Οι ειδικοί τονίζουν ότι μια ποιοτική διατροφή μπορεί με τη σειρά της να συντελέσει και σε ποιοτικό ύπνο.

Ας δούμε λοιπόν τις τροφές που βοηθούν να έχουμε έναν καλό και ξεκούραστο ύπνο:

1. Αβοκάντο
Δοκίμασε να φας ένα σάντουιτς με αβοκάντο λίγες ώρες πριν πέσεις για ύπνο. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι θα σε βοηθήσει να κοιμηθείς καλύτερα το βράδυ. Αυτό συμβαίνει γιατί είναι πλούσιο σε βιταμίνη B, το οποίο βοηθάει στην ρύθμιση του ύπνου.

2. Γιαούρτι με κεράσια

Τα προβιοτικά που περιέχει το γιαούρτι αυξάνουν την παραγωγή μελατονίνης, η οποία με τη σειρά της βελτιώνει τον ύπνο σου. Αν το συνδυάσεις κιόλας με κεράσια είναι εγγύηση για έναν καλό ύπνο γιατί είναι πλούσια σε μελατονίνη. Σημειώνουμε ότι η μελατονίνη είναι μια σημαντική ορμόνη για τον ύπνο.

3. Μαύρη σοκολάτα

Η μαύρη σοκολάτα μπορεί να συμβάλλει σε καλύτερο ύπνο, επειδή περιέχει συστατικά που βοηθούν στη ρύθμιση του βιολογικού μας ρολογιού. Επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το μαγνήσιο που έχει η μαύρη σοκολάτα μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να ρυθμίσει το εσωτερικό του ρολόι, με αποτέλεσμα να διευκολύνει τον ύπνο και να αισθάνεται κανείς πιο ξεκούραστος στη διάρκεια της ημέρας.

4. Πατάτες

Οι υδατάνθρακες μάς εξασφαλίζουν καλύτερο ύπνο. Η κατανάλωση υδατανθράκων συμβάλλει στην έκκριση της σεροτονίνης, ορμόνης απαραίτητης για να κοιμηθούμε. Σκέψου όταν καταναλώνεις ένα πλούσιο σε υδατάνθρακες γεύμα στο γραφείο. Δεν σε πιάνει μια υπνηλία; Είναι λόγω της σεροτονίνης που δρα! Απλά θέλει μέτρο, γιατί οι υδατάνθρακες πριν από τον ύπνο προσθέτουν θερμίδες.

5. Ζεστό γάλα

Τα γαλακτομικά είναι εξαιρετική πηγή τρυπτοφάνης, ενός αμινοξέος που βοηθά το σώμα να παράγει μελατονίνη. Επίσης περιέχουν μαγνήσιο και βιταμίνη Β, τα οποία με τη σειρά τους προάγουν την παραγωγή και διαθεσιμότητα της τρυπτοφάνης στον οργανισμό.
6. Καρύδια

Τα καρύδια κάνουν καλό στον ύπνο καθώς περιέχουν θρεπτικά συστατικά που προάγουν την αύξηση της μελατονίνης και την απελευθέρωση της στο σώμα.

https://www.bovary.gr

Διατροφή

Δαμάσκηνα: Πλούσια σε γεύση και θρεπτικά συστατικά
Τα τελευταία χρόνια έχουν αποτελέσει και αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής μελέτης χάρη στις διατροφικές τους ιδιότητες. Τα δαμάσκηνα, φρέσκα ή ξερά, ωμά ή μαγειρεμένα, μας προσφέρουν δυνατή γεύση και μοναδικά θρεπτικά συστατικά.

Ο Διοσκουρίδης αποκαλούσε το δέντρο με τα δαμάσκηνα κοκκινομηλέα. Τα δαμάσκηνα, ή αλλιώς Prunus domestica, ανήκουν στο ευρύτερο γένος Prunus και είναι συγγενές είδος των αχλαδιών και των νεκταρινιών. Ευδοκιμούν από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο, με τις ποικιλίες της Ιαπωνίας να προηγούνται και να ακολουθούν οι ευρωπαϊκές. Σε αποξηραμένη μορφή είναι διαθέσιμα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Ξεχωρίζουν για το υψηλό σε φαινολικά συστατικά περιεχόμενό τους, στο οποίο οφείλεται και η έντονη αντιοξειδωτική δράση τους. Μάλιστα, τα συγκεκριμένα συστατικά τους έχουν την ικανότητα να εξουδετερώνουν τη ρίζα υπεροξειδίου, καθώς και να προστατεύουν τα λίπη από την επαγόμενη από το οξυγόνο οξείδωση. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προστατεύουν τα λιπαρά οξέα που απαντώνται στις κυτταρικές μεμβράνες, στις λιποπρωτεΐνες της αιματικής κυκλοφορίας και στις μεμβράνες των εγκεφαλικών κυττάρων και των νευρώνων μας.

Κινητοποιούν το έντερο
Εκτός από το υψηλό σε φαινολικά συστατικά περιεχόμενό τους, τα δαμάσκηνα αποτελούν μια πολύ καλή πηγή ενέργειας, ενώ σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η συστηματική κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας. Το γεγονός αυτό οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες, ενώ φαίνεται πως και άλλα συστατικά που περιέχονται σε αυτά, όπως η σορβιτόλη και ορισμένες φαινολικές ενώσεις, ασκούν βοηθητική δράση, βελτιώνοντας την κινητικότητα του εντέρου. Ακόμη, ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να δρουν και ως πρεβιοτικά, ευνοώντας την ανάπτυξη ωφέλιμων για την εντερική λειτουργία βακτηρίων.

Γεμάτα θρεπτικά συστατικά

Πέρα όμως από την ευεργετική τους δράση στο πεπτικό σύστημα, αποτελούν κι ένα ιδιαίτερα θρεπτικό τρόφιμο, που προσφέρει πλήθος πολύτιμων συστατικών για την υγεία και την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού. Ειδικότερα, συγκαταλέγονται στις πλούσιες πηγές βιταμίνης Κ, ενώ περιέχουν και σημαντικές ποσότητες βιταμινών του συμπλέγματος Β, βιταμίνης Α και Ε, καλίου, ασβεστίου, μαγνησίου, φωσφόρου και μαγγανίου. Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα συνδέουν τα αποξηραμένα δαμάσκηνα και με την οστική υγεία, καθώς έχει φανεί πως η κατανάλωσή τους συνδέεται με βελτίωση της οστικής μάζας και μείωση του κινδύνου εμφάνισης οστεοπόρωσης.

100 γρ. αποξηραμένων δαμάσκηνων μας δίνουν

Ενέργεια 240 θερμίδες
Υδατάνθρακες 63,9 γρ.
Απλά σάκχαρα 38,1 γρ.
Λιπαρά 0,38 γρ.
Πρωτεΐνες 2,18 γρ.
Φυτικές ίνες 7,1 γρ.

Πώς να τα καταναλώσετε
Βάλτε λοιπόν τα δαμάσκηνα στη διατροφή σας, είτε ως σνακ είτε ως συστατικό ενός γεύματος. Παρακάτω σας προτείνουμε κάποιους απλούς και εύκολους τρόπους που θα σας βοηθήσουν να τα εντάξετε στην καθημερινότητά σας:

Αποξηραμένα δαμάσκηνα με ανάλατους ξηρούς καρπούς.
Αποξηραμένα δαμάσκηνα με νιφάδες δημητριακών ολικής άλεσης.
Φρουτοσαλάτα με φρέσκα δαμάσκηνα, μήλο και καρύδια και μέλι.
Γιαούρτι με φρέσκα ή αποξηραμένα δαμάσκηνα, νιφάδες δημητριακών ολικής άλεσης και μέλι.
Γάλα με δημητριακά ολικής άλεσης, αποξηραμένα δαμάσκηνα και λιναρόσπορο.

Ευχαριστούμε για τη συνεργασία τον κ. Χάρη Γεωργακάκη, κλινικό διαιτολόγο–διατροφολόγο, MSc στην Κλινική Διατροφή, αντιπρόεδρο του Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιαγγειακής Υγείας και Διατροφής.

Διατροφή

Μπορείτε να φάτε βραδινό και μάλιστα κανονικό γεύμα, μετά τις 20:00 και να χάσετε κιλά; Κι όμως το τελευταίο γεύμα της ημέρας δεν έχει συγκεκριμένο ωράριο και μπορεί να σας βοηθήσει να χάσετε κιλά. Ακολουθείστε τις παρακάτω συμβουλές για αν δείτε αποτελέσματα.

Γιατί οι γυναίκες άνω των 40 ετών δεν πρέπει να γυμνάζονται και να κάνουν δίαιτα ταυτόχρονα
Υδατάνθρακες

Μπορεί με το άκουσμα τους και μόνο να τρέχετε μακριά, όμως κακώς το κάνετε αφού οι υδατάνθρακες είναι απαραίτητη για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Επιλέξτε το δείπνο σας αποτελείται το 45 με 50% από υδατάνθρακες. Προτιμήστε τους σύνθετους, όπως τα λαχανικά, φρούτα και ολικής άλεσης.

Πρωτεΐνη

Η πρωτεΐνη παίζει σημαντικό ρόλο στον οργανισμό, γιατί βοηθάει στη δημιουργία νέου ιστού και μυών και συμβάλει στην αποκατάσταση των ιστών από φθορές. Περίπου το 20 έως 25 τοις εκατό του ποσού των θερμίδων στο δείπνο σας θα πρέπει να είναι πρωτεΐνη, δηλαδή 25 έως 35 γραμμάρια.

Λίπη

Εκτός από τους υδατάνθρακες πολλοί φοβάστε και τα λίπη. Αυτό όμως που ενδεχομένως δεν γνωρίζετε είναι ότι τα καλά λιπαρά εκτός από υγεία, μπορεί να βοηθήσουν στην απώλεια κιλών. Περίπου το 30 έως 35 τοις εκατό των συνολικών θερμίδων πρέπει να αποτελείται από λίπη, δηλαδή 15 έως 25 γραμμάρια.

Φυτικές ίνες

Η συνολική ημερήσια πρόσληψη φυτικών ινών είναι περίπου 25 γραμμάρια και για να τη πετύχετε καλό είναι το βράδυ να καταναλώνετε περίπου 8 γραμμάρια. Οι φυτικές ίνες πρέπει να προέρχονται από τους σύνθετους υδατάνθρακες, όπως είναι τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα αμυλούχα λαχανικά, τα φρούτα κ.α.

Τι ώρα να τρώτε το βραδινό

Βραδινό μετά τις 20:00 απαγορεύεται; Και φυσικά δεν απαγορεύεται, αφού δεν υπάρχει ώρα που να προσδιορίζει πότε πρέπει να γίνει το τελευταίο γεύμα. Ξεχάστε τους μύθους που σας απαγόρευαν να φάτε βραδινό στις 21:00 ή στις 22:00 το βράδυ. Το μόνο που πρέπει να θυμάστε είναι ότι ιδανικά πρέπει να τρώτε το τελευταίο γεύμα 3 ώρες πριν πέσετε για ύπνο, ώστε να βοηθήσετε την πέψη και να κοιμηθείτε χωρίς ενοχλήσεις.

Απελευθερωθείτε και φάτε και μετά τις 21:00 αρκεί να προσέχετε τις μερίδες σας και την ποιότητα του φαγητού.

jenny.gr

Διατροφή

Η τρούφα είναι ένα πολύτιμο υπόγειο μανιτάρι που ζει σε συμβίωση με διάφορες ρίζες ανώτερων φυτών (θάμνοι και δένδρα) και έχει μεγάλη αξία γιατί είναι φαγώσιμο και εξαιρετικά αρωματικό. Στην αρχαία Ελλάδα ήταν γνωστό ως ύδνα και λέγονταν ότι δημιουργείται από τις αστραπές του Δία. Σήμερα χιλιάδες άνθρωποι ονειρεύονται να γίνουν πλούσιοι βρίσκοντας την ή καλλιεργώντάς την. Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι.

Ιστορικά η τρούφα καταναλώνονταν κυρίως στην Γαλλία και στην Ιταλία, αλλά σήμερα η φήμη και η αγορά της εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο, χάρη στο έντονο άρωμα, το υψηλό κόστος της και τις σωστές εμπορικές κινήσεις των εμπόρων.

Η συλλογή της γίνεται με εκπαιδευμένα σκυλιά και γουρούνια (τα δεύτερα χρησιμοποιούνται μόνο στην Γαλλία).

Η προσπάθεια στην καλλιέργεια της μαύρης τρούφας είναι γνωστή στην Γαλλία από το 1500, όπου κάποιος ονόματι Ταλού, αναφέρει ότι σπέρνοντας μαύρες τρούφες κάτω από βελανιδιές ξαναβγαίνουν τρούφες. Από το 1800 ο κ. Ταλόν, πάλι στην Γαλλία, έσπερνε βελανίδια κάτω από τις ρίζες στις οποίες φύτρωναν τρούφες και επιτεύχθηκε έτσι η παραγωγή μαύρης πολύτιμης τρούφας. Στο τέλος του 1800 ο καθ. A. B. Frank από το Βερολίνο ανακάλυψε την μυκοριζική σχέση μεταξύ φυτών και μυκήτων. Έτσι αργότερα ανακαλύπτεται ότι και η τρούφα ζει χάρη σε αυτού του είδους την σχέση, κυρίως με είδη βελανιδιών, λεύκων, φουντουκιών, και άλλων παρόμοιων φυτών.

Η προσπάθεια στην καλλιέργεια τρούφας στην Ιταλία είναι γνωστή από το 1930, με επιτάχυνση από το 1960 από τον γεωπόνο Mannozzi-Torini και την δημιουργία μυκοριζόμενων βελανιδιών σε φυτώριο και την μεταφύτευση τους σε κατάλληλα χωράφια. Το γεγονός αυτό έγινε στην περιοχή της Μαρκε (Marche), η οποία έχει πρωτεύουσα την Αγκώνα.

Η επιτυχία με τέτοια φυτά ήταν σχετικά χαμηλή. Πάντως το 10 ως 30% των φυτών παρήγαγε τις πρώτες μαύρες πολύτιμες τρούφες μετά από 15-20 χρόνια. Κάποια δέντρα σταμάτησαν τώρα να παράγουν την μαύρη πολύτιμη τρούφα και κάποια παράγουν άλλα είδη με πολύ χαμηλότερη τιμή.
Η έρευνα στο θέμα αυξήθηκε πολύ στο τέλος του 70 και στις αρχές του 80 και αυτό γιατί οι φυτείες για παραγωγή τρούφας ήταν επιδοτούμενες στην Ιταλία από το 1980 και μετά. Έτσι φύτεψαν περίπου 20.000 στρέμματα καλλιεργημένης τρούφας μόνο στην περιφέρεια Μάρκε. Τέτοια έκταση είναι περίπου ίδια με την έκταση καλλιέργειας τρούφας όλης της Ισπανίας το 1998, που μαζί με Ιταλία και Γαλλία είναι από τις σημαντικότερες χώρες παραγωγής τρούφας.

Η καλλιέργεια έχει προχωρήσει πολύ, αλλά ακόμα η παραγωγή είναι πολύ χαμηλή σε σχέση με την παραγωγή της άγριας τρούφας.

Στην Ελλάδα υπάρχουν κάποιες περιοχές κατάλληλες για παραγωγή άγριας πολύτιμης τρούφας, και για καλλιέργεια της μαύρης πολύτιμης και άλλες τρούφες. Η έρευνα που ο συγγραφέας έκανε στο 2000-2003 σε πολλές περιοχές κυρίως Θεσσαλίας δεν απέδειξε την ύπαρξη πολύτιμων τρουφών. Αλλά έφτασε στην συγκομιδή κάποιον γραμμάριων τρούφας του είδος Tuber excavatum που δεν εμπορεύεται αλλά τρώγεται. Ορισμένοι κυνηγοί τρούφας συλλέγουν τρούφες από μη πολύτιμα είδη στην βόρια Ελλάδα (T. albidum, T. brumale, T. aestivum).

Η τρούφα που αξίζει περισσότερο την καλλιέργειά είναι η μαύρη πολύτιμη χειμωνιάτικη (Tuber melanosporoum) που συνδυάζεται καλά με βελανιδιές (Quercus spp.) φουντουκιές. Ένα άλλο είδος τρούφας που έχει κάποιο ενδιαφέρον είναι η μαύρη καλοκαιρινή (Tuber aestivum) γιατί έχει δείξει κάποια παραγωγικότητα (αν και οι πληροφορίες είναι λιγότερες από την καλλιέργειά της χειμωνιάτικης) και γενικά μπορεί να παράγει στην φύση σε πολλά περισσότερα μέρη σχέση με την χειμωνιάτικη. Η μαύρη καλοκαιρινή βρίσκεται στην φύση από την Σουηδία μέχρι όλη την Μεσόγειο.

Για καλλιέργεια της καλοκαιρινής τρούφας με συμβίωση την ελιά δεν υπάρχουν στο κόσμο πληροφορίες για την επιτυχία της καλλιέργειας, ενώ υπάρχει, φαίνεται, δυνατότητα να γίνει η μυκόριζα. Το γεγονός αυτό δεν είναι αρκετό να επιτρέπει να πει κανείς αν η ελιά θα παράγει τρούφα, με τι ποσοστό επιτυχίας, μετά από πόσα χρόνια, κ.τ.λ. Επίσης, στο κόσμο, η ελιά δεν είναι γνωστό ως φυτό που παράγει τρούφα, εκτός όταν έχει κοντά τις ρίζες βελανιδιάς. Ο ίδιος ο συγγραφέας βρήκε τρούφα κοντά στην ελιά, δίπλα σε δάσος βελανιδιών (αριά, Quercus ilex) αλλά αυτό δεν γίνεται κανονικά σε ελαιώνες αν δεν υπάρχει βελανιδιά κοντά (στην φύση), και κανείς δεν φυτεύει ελιά με μυκόριζα για να παράγει τρούφα, αλλά βελανιδιά με μυκόριζα σε περιοχή όπου υπάρχουν και ελαιώνες.

Η ελιά μπορεί να είναι καλό «σύντροφο» για την παραγωγή τρούφα, δηλαδή να βρίσκεται μαζί με την τρούφα, αλλά η συμβίωση πρέπει να γίνει με άλλο φυτό.

Μια καλλιέργεια καλή γίνεται σε μέρη όπου είναι γνωστή η παρουσία στην φύση από την ίδια τρούφα που θέλουμε να καλλιεργούμε, δηλαδή μαύρη καλοκαιρινή ή μαύρη πολύτιμη.

Επίσης το περιβάλλον πρέπει να είναι κατάλληλο και για το φυτό που θα φυτέψουμε, γιατί αν δεν μπορεί να μεγαλώνει δεν θα παράγει ούτε τρούφα.

Ως συνήθως φυτεύονται 40 φυτά ανά στρέμμα, πολλές φορές 20 βελανιδιές και 20 φουντουκιές σε μέρη όπου η βελανιδιές μεγαλώνουν πολύ, και μόνο βελανιδιές όπου το έδαφος δεν είναι βαθύ και οι βελανιδιές δεν θα μεγαλώσουν πάρα πολύ. Επίσης η φουντουκιά θέλει το έδαφος να είναι τουλάχιστον 80 εκατοστά βαθύ και δεν μεγαλώνει όταν το έδαφος είναι μόνο 20-30 εκατοστά.

Για να παράγουν πιο νωρίς είναι σημαντικό να μεγαλώνουν τα φυτά αρκετά γρήγορα, γι’ αυτό είναι καλό ένα σκάλισμα ή τσάπισμα τα πρώτα δύο-τρία χρόνια κοντά στο κορμό και ένα πέρασμα καλλιεργητή ανάμεσα στις σειρές (μακριά από τις ρίζες των δενδρυλλίων). Μπορεί να ποτίζεται ελάχιστα για να μην ξηραίνονται τα φυτά.

Τα λιπάσματα, κυρίως χημικά δεν χρησιμοποιούνται. Δοκιμάστηκε με κάποια επιτυχία ένα κόμποστ από γεωσκώληκα, αλλά χρειάζεται και άλλη έρευνα.

Η φρέζα είναι απαγορευμένη γιατί αφήνει ένα σκληρό στρώμα μέσα στο έδαφος και κάνει ζημιά στις ρίζες και στις μυκόριζες.

Συμπεράσματα

Η καλλιέργεια της τρούφας εφαρμόζεται και είναι εφαρμόσιμη με επιτυχία στη Ελλάδα. Σημαντικό είναι να γίνει μελετώντας το περιβάλλον που θα φυτευτεί και με δενδρύλλια καλής ποιότητας και από είδη, τρούφας και φυτών, που έχουν καλές προβλέψεις στην παραγωγή και στην αξία που η παραγωγή θα έχει. Δεν μπορούμε να υποστηρίζουμε ότι όλα τα δένδρα θα παράγουν τρούφες και για πόσα χρόνια γιατί αυτό σχετίζεται πολύ στενά στην καταλληλότητα του περιβάλλοντος και επιβεβαιώνεται όταν υπάρχει άφθονη παρουσία του ίδιου είδος τρούφας σε άγρια μορφή στην περιοχή.

Δύστυχώς αυτό δεν είναι ακόμα γνωστό στην Ελλάδα και η νέες καλλιέργειες τρούφας έχουν αρκετό ποσοστό αβεβαιότητας. Δηλαδή μπορούμε μεν να προβλέπουμε μία παραγωγή τρούφας, αλλά δεν γνωρίζουμε με τι ποσοστό επιτυχία.

Οι περιοχές που έχουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για αυτή την καλλιέργεια είναι αυτές που δεν είναι πια καλές για της μεγάλες καλλιέργειες λόγω χαμηλής γονιμότητας, και επίσης πολλές περιοχές στα καμμένα δάση.

Γράφει η ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΤΣΟΓΡΙΔΑΚΗ
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

πηγή: iator.gr

Διατροφή

Ιωάννα Παπαδοπούλου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος 
Επιλέγοντας τα κατάλληλα σνακ μπορείτε όχι μόνο να βελτιώσετε την ποιότητα της διατροφής σας αλλά και να θωρακίσετε την καρδιά σας

Ας είμαστε ειλικρινείς. Το τσιμπολόγημα ανάμεσα στα γεύματα αρέσει σε όλους μας και αυτό δε χρειάζεται να θεωρείται αμαρτία! Τι θα λέγατε αν μαθαίνατε πως, κάνοντας τις κατάλληλες επιλογές στα ενδιάμεσα μικρά γεύματά σας, μπορείτε όχι μόνο να βελτιώσετε την ποιότητα της διατροφής σας αλλά και να θωρακίσετε την καρδιά σας;

Στην πραγματικότητα, τα σνακς μπορούν να παίξουν ρόλο-κλειδί στην καθημερινή σας διατροφή. Επιλέγοντας ένα θρεπτικό σνακ, μπορείτε να ελέγξετε πιο αποτελεσματικά την όρεξή σας- αποφεύγοντας, έτσι, την υπερκατανάλωση τροφής στο επόμενο κύριο γεύμα- και να προσφέρετε στο οργανισμό σας ενέργεια, που είναι απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία του σώματος αλλά και του εγκεφάλου. Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, με την ένταξη συγκεκριμένων τροφίμων στα ενδιάμεσα γεύματά σας, προσλαμβάνετε πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στη βελτίωση του λιπιδαιμικού σας προφίλ και, κατά συνέπεια, στην προάσπιση της καρδιάς σας.

Πείτε «ναι» στα καλά λιπαρά

Στα «καλά» ή -πιο επιστημονικά- ακόρεστα λιπαρά συμπεριλαμβάνονται τα μονοακόρεστα και τα πολυακόρεστα λιπαρά, τα οποία προστατεύουν από την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων, καθώς βοηθούν στη μείωση της LDL (κακής) χοληστερόλης, ενώ δεν επηρεάζουν ή- σύμφωνα με κάποιες μελέτες- ίσως να αυξάνουν ελαφρώς τα επίπεδα της ΗDL (καλής) χοληστερόλης. Οι κύριες πηγές μονοακόρεστων λιπαρών είναι το ελαιόλαδο, το αβοκάντο και οι ξηροί καρποί (όπως τα αμύγδαλα), ενώ, αντίστοιχα, τα πολυακόρεστα λιπαρά τα βρίσκουμε σε λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλες, κλπ.) και θαλασσινά, σε ιχθυέλαια, σε σπόρους όπως ο λιναρόσπορος, ηλιόσπορος, στα καρύδια κ.ά.

Ανακαλύψτε τους φυσικούς συμμάχους της καρδιάς

Εκτός όμως από τα «καλά λιπαρά», υπάρχουν και άλλα φυσικά συστατικά των τροφίμων που μπορούν να θεωρηθούν σύμμαχοί σας στον αγώνα κατά της χοληστερόλης. Ένα καλό παράδειγμα αποτελεί η β-γλυκάνη, μια διαλυτή φυτική ίνα, η οποία μπορεί να βρεθεί κυρίως σε τρόφιμα ολικής άλεσης, σε τρόφιμα όπως τα μανιτάρια και οι χουρμάδες, αλλά και σε λειτουργικά τρόφιμα π.χ. κράκερς με β- γλυκάνη. Άλλο ένα πολύτιμο συστατικό είναι και οι φυτοστερόλες, τις οποίες βρίσκουμε στα προϊόντα ολικής άλεσης, τα λαχανικά, τους ξηρούς καρπούς αλλά και σε εμπλουτισμένα προϊόντα, όπως η μαργαρίνη.

Επενδύστε στα αντιοξειδωτικά

Τα αντιοξειδωτικά είναι ενώσεις οι οποίες θωρακίζουν τα κύτταρά μας από την καταστροφική δράση των ελεύθερων ριζών και, σύμφωνα με μελέτες, αποτελούν ισχυρό σύμμαχο του οργανισμού μας ενάντια στη γήρανση και την εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων, όπως τα καρδιαγγειακά. Αν και ορισμένες αντιοξειδωτικές ουσίες παράγονται από το σώμα, μπορείτε να ενισχύσετε την άμυνα του οργανισμού σας εντάσσοντας στα γεύματά σας πηγές αντιοξειδωτικών. Όσον αφορά τα τρόφιμα, τα αντιοξειδωτικά μπορείτε κυρίως να τα βρείτε σε φρούτα και λαχανικά με έντονα χρώματα αλλά και σε προϊόντα ζωικής προέλευσης, όπως το κρέας, το ψάρι, το γάλα και τα παράγωγά του κλπ, τα οποία περιέχουν ποσότητες βιταμίνης Α και σεληνίου. Επιπλέον, ροφήματα όπως ο καφές και το τσάι έχουν και αυτά υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά.

Σύμφωνα, λοιπόν, με όσα αναφέραμε παραπάνω, έχουμε να σας προτείνουμε μερικές ιδέες για σνακ:
α) 1 smoothie με γιαούρτι χαμηλών λιπαρών και φρούτα εποχής και 2 φρυγανιές με β-γλυκάνη
β) 1 τοστ με ψωμί ολικής άλεσης, σολομό, αβοκάντο, αγγούρι και μαργαρίνη εμπλουτισμένη με φυτοστερόλες
γ) 1 γιαούρτι χαμηλών λιπαρών με κομμάτια μήλου και αχλαδιού, λίγους ανάλατους ξηρούς καρπούς και κανέλα
δ) 1 ποτήρι φυσικό χυμό πορτοκάλι και 4 κράκερς με β-γλυκάνη
Κάνοντας τις κατάλληλες επιλογές, μπορείτε κι εσείς να απολαύσετε… με την καρδιά σας νόστιμα και υγιεινά σνακς.

H Ιωάννα Παπαδοπούλου είναι Διαιτολόγος-Διατροφολόγος (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών), MSc in Clinical and Public Health Nutrition (University College London)

https://ygeiamou.gr

Διατροφή

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO), οι καρδιοπάθειες, αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Ωστόσο, πολλές από αυτές θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί σύμφωνα με τους ειδικούς χάρη στα…φύκια!


Επιστήμονες από το πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας, αναφέρουν πως η κατανάλωση φυκιών μέσα σε τροφές μπορεί όχι μόνο να κάνει τα γεύματά μας πιο υγιεινά αλλά και να αποτρέψει τις καρδιαγγειακές παθήσεις.

Οι ερευνητές αναφέρουν πως θα μπορούσαμε να ωφελήσουμε ιδιαίτερα την υγεία μας αν συμπεριλαμβάναμε συχνά στη διατροφή μας τα φύκια ή αν προσθέταμε αποξηραμένα φύκια σε προμαγειρεμένα φαγητά.

Πολύτιμα θρεπτικά συστατικά
Μπορεί να σας ακούγεται παράξενο, όμως τα φύκια έχουν πληθώρα θρεπτικών συστατικών. Πλούσια σε πρωτεϊνες, με βιταμίνες Α, C και Ε και χαμηλά σε λιπαρά, τα φύκια αποτελούν και μία από τις ελάχιστες φυτικές πηγές βιταμίνης Β12. Έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο και σίδηρο καθώς και διαλυτές, διαιτιτικές ίνες, συμβάλλοντας έτσι στο αίσθημα του κορεσμού.

Τα εντυπωσιακά αποτελέσματα των μελετών για τα οφέλη των φυκιών στην υγεία μας έχουν αυξήσει κατακόρυφα την κατανάλωσή τους σε όλο τον πλανήτη είτε με τη μορφή αποξηραμένου πρόσθετου είτε ως μέρος του σούσι που πλέον απαντάται στις κουζίνες των περισσότερων χωρών.

https://www.itrofi.gr

Διατροφή

Μπορεί να μας φέρνει δάκρυα στα μάτια όταν το κόβουμε, ωστόσο δεν λείπει από καμία κουζίνα!

Είτε φρέσκο είτε ξερό, είτε μαγειρεμένο είτε ωμό, δίνει υπέροχο άρωμα και μοναδική γεύση σε κάθε πιάτο και στις σαλάτες μας. Όλες οι ποικιλίες του κρεμμυδιού –λευκό, κόκκινο, κίτρινο– είναι εξαιρετικά υγιεινές και έχουν σημαντικά οφέλη για την υγεία.

Σύμφωνα με αρχαιολογικές μελέτες, το «ταπεινό» κρεμμύδι χρονολογείται τουλάχιστον από το 5000 π.Χ. Λέγεται ότι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι λάτρευαν το κρεμμύδι, καθώς το σχήμα και οι ομόκεντροι κύκλοι του συμβόλιζαν την αιωνιότητα. Στον Μεσαίωνα, χρησιμοποιήθηκε στο ανταλλακτικό εμπόριο για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών και προσφερόταν και ως δώρο!

Ποια είναι λοιπόν τα θρεπτικά συστατικά εκείνα που μας προσφέρει το κρεμμύδι και πώς επιδρούν στον οργανισμό μας;

Θρεπτική αξία
Το κρεμμύδι είναι σχετικά φτωχό σε βιταμίνες και μέταλλα. Ένα μέτριο κρεμμύδι παρέχει το 20% της ημερήσιας ποσότητας βιταμίνης C που χρειαζόμαστε και μεταξύ 5% και 10% της αναγκαίας ημερήσιας δόσης βιταμίνης Β6, φυλλικού οξέος, καλίου και μαγγανίου, ενώ έχει μόλις 44 θερμίδες.

Σημαντική είναι όμως η περιεκτικότητα του κρεμμυδιού σε πολύτιμες αντιοξειδωτικές ουσίες. Η ποικιλία αντιοξειδωτικών που βρίσκονται στο κρεμμύδι είναι τεράστια και μεταξύ αυτών βρίσκεται η κουερσετίνη (γνωστή και ως βαλανοκετόνη), η οποία έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση. Να σημειωθεί ότι οι περισσότερες αντιοξειδωτικές ουσίες βρίσκονται στις εξωτερικές στρώσεις του κρεμμυδιού.

Οφέλη
Μεταξύ άλλων το κρεμμύδι έχει αντικαρκινική δράση, προστατεύει από τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ενισχύει τη σκελετική υγεία. 

Πηγή: health.com

Διατροφή

Είναι πάντα καλύτερο να προτιμάμε τα φρούτα και τα λαχανικά εποχής, καθώς έχουν πιο γεμάτη γεύση και πιθανώς λιγότερα φυτοφάρμακα.

Tο φθινόπωρο είναι η εποχή της συγκομιδής για πολλές καλλιέργειες και φέρνει καρπούς πλούσιους σε θρεπτικά συστατικά.

Τα superfoods ή αλλιώς οι υπερτροφές είναι παγκοσμίως διάσημα για τις ευεργετικές τους ιδιότητες και τα πολλά οφέλη που προσφέρουν στον οργανισμό.

Ευτυχώς, το φθινόπωρο είναι γεμάτο τροφές, πλούσιες σε θρεπτικές ουσίες που θα σε βοηθήσουν να επιστρέψεις στο διατροφικό πρόγραμμά σου.

Αν σε ενδιαφέρει να παίρνεις διατροφικά το μέγιστο από κάθε εποχή, αυτές είναι οι τροφές που πρέπει να βάλεις στο πιάτο σου τους μήνες του φθινοπώρου. Αλλωστε, αυτές τις υπερτροφές επιλέγουν κάθε φθινόπωρο και οι διατροφολόγοι.

1. Μπρόκολο

To μπρόκολο ανήκει στην κατηγορία των superfoods και είναι ίσως το πιο φθηνό «φάρμακο» της φύσης. Είναι ένα λαχανικό πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και μία από τις τροφές που έχει ευεργετική επίδραση στον οργανισμό. Ολες οι έρευνες που αφορούν την υγεία παρουσιάζουν πολλαπλά επιχειρήματα για να σας πείσουν ότι η κατανάλωση σε καθημερινή βάση άφθονων λαχανικών και φρούτων κάνει μόνο καλό και διατηρεί τη γραμμή σας.

2. Καρύδια

Οι άνθρωποι που τρώνε ξηρούς καρπούς και κυρίως καρύδια, τρεις φορές την εβδομάδα ή περισσότερο, απολαμβάνουν 2-3 χρόνια ζωής παραπάνω, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο BMC Medicine. Τα καρύδια περιέχουν πολλά και σημαντικά θρεπτικά συστατικά, ιδίως ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, που είναι απαραίτητα για τη βέλτιστη υγεία.

3. Κουνουπίδι

Η υπερτροφή αυτή είναι χαμηλή σε υδατάνθρακες, υψηλή σε φυτικές ίνες και πλούσια σε Ω3. Τα κουνουπίδια περιέχουν θρεπτικά συστατικά που δρουν κατά του καρκίνου, ενώ τα φυτοθρεπτικά συστατικά τους συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερίνης.

4. Μήλα

Τα κόκκινα αυτά φρούτα είναι πλούσια σε αδιάλυτες φυτικές ίνες και πηκτίνη, που απορροφούν τις τοξίνες και τις απομακρύνουν μέσω του εντέρου. Ακόμη, περιέχουν γλυκαρικό οξύ, που βοηθά το σώμα να ξεφορτωθεί τα χημικά και τα πρόσθετα των τροφών.Τα μήλα είναι πλούσια επίσης σε αντιοξειδωτικές ουσίες, κυρίως σε βιταμίνη C που ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα.

5. Γλυκοπατάτα

Αποτελεί καλή πηγή βιταμίνης Α που κάνει καλό στην όραση, είναι καλή πηγή σιδήρου κι έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Οι γλυκοπατάτες περιορίζουν την όρεξη και βοηθούν στην πέψη, με υγιή ποσότητα φυτικών ινών. Βοηθούν στην απώλεια βάρους και ρυθμίζουν το σάκχαρο στο αίμα.

6. Λαχανάκια Βρυξελλών

Είναι χαμηλά σε θερμίδες και πλούσια σε βιταμίνη C και Κ αλλά και σε φυτικές ίνες. Είναι, ακόμη, πλούσια σε θείο και έχουν detox δράση ενώ έχουν αντιοξειδωτικά που πολεμούν τον καρκίνο και Ω3 λιπαρά οξέα.

7. Ρόδι

Εκτός από την αντικαρκινικές του ιδιότητες, είναι αντιφλεγμονώδες και αντιμικροβιακό, μειώνει την κακή χοληστερόλη και την πίεση και αντιμετωπίζει τη διάρροια. Είναι εφοδιασμένο με αντιοξειδωτικά που καταπολεμούν ασθένειες, με φυτικές ίνες και κάλιο, που ενισχύει την καρδιαγγειακή υγεία και βελτιώνει την αρτηριακή πίεση.

8. Παντζάρια

Παρέχουν αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη και αποτοξινωτική δράση. Είναι πλούσια με φολικό οξύ, φυτικές ίνες και κάλιο. Το λαχανικό αυτό είναι καλύτερο ωμό, καθώς όσο μαγειρεύεται, χάνει την διατροφική του αξία.

9. Κολοκύθα

Η κολοκύθα προλαμβάνει τα καρδιαγγειακά νοσήματα και θεωρείται αντιφλεγμονώδης. Είναι πλούσια σε κάλιο που διατηρεί τον καρδιακό ρυθμό, ενώ παρέχουν στον οργανισμό περισσότερο από 20% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης σε φυτικές ίνες.

10. Κράνμπερι

Είναι εφοδιασμένα με βιταμίνη C και αντιοξειδωτικά.

https://www.bovary.gr

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin
Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.
Περισσότερα Αποδοχή