Δεκεμβρίου 09, 2022

Ψυχολογία

Γιατί οι άνθρωποι σήμερα αρνούνται να «συνδεθούν» με άλλους ανθρώπους ;
Κλεονίκη Πανταζή

Η αποδοχή παίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή μας. Την έχουμε ανάγκη από τα πρώτα χρόνια της ζωής μας. Κάθε άνθρωπος παίρνει δύναμη, όταν αισθάνεται αποδοχή και πληγώνεται όταν βιώνει το αντίθετο. Βέβαια, το να σε αποδέχονται οι άλλοι έχει πολλές παραμέτρους.

Το ζήτημα είναι ότι επιδιώκω την αποδοχή και συμβιβάζομαι ή επιλέγω να αποδεχτώ εγώ τον εαυτό μου και να διατηρήσω την αυτονομία μου, πνευματική και ψυχική;

Ο άνθρωπος από την πρώτη επαφή μετά τη γέννησή του, αποζητά αποδοχή κι αγάπη από τη μητέρα και από τον πατέρα. Η αποδοχή αυτή μεταφράζεται με την αγκαλιά και την τρυφερότητα, με τη φροντίδα και την προστασία απέναντι στο παιδί που μεγαλώνει. Η υποστήριξη του παιδιού, του εφήβου ή του νέου ενήλικα από τους γονείς είναι αποδοχή. Η αφιέρωση χρόνου για το παιδί μας είναι αποδοχή. Άρα αποδοχή είναι να θέλω να έχω τον άλλον στη ζωή μου. Να τον θαυμάζω, ν’ αναγνωρίζω τα χαρίσματά του και να τα εκτιμώ καθώς και να τον στηρίζω στις δύσκολες στιγμές.

Η αποδοχή από τους φίλους και το κοινωνικό περιβάλλον είναι εξίσου σημαντική. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς φίλους και συγγενείς. Είμαστε κοινωνικά όντα και όλες οι σημαντικές φάσεις της ζωή μας περιλαμβάνουν ανθρώπους από το φιλικό ή συγγενικό περιβάλλον. Εξάλλου πόσο ωραία εμπειρία θα ήταν αν γιορτάζαμε ή παντρευόμαστε μόνοι μας;

Αισθανόμαστε πλήρεις και δυνατοί, όταν έχουμε ανθρώπους γύρω μας να συμπάσχουν μαζί μας στη χαρά ή στη λύπη.

Πόσο όμως συχνά συμβαίνει αυτό; Σήμερα γίνεται πολύς λόγος για την ενσυναίσθηση. Ενσυναίσθηση είναι να αισθάνεσαι και να καταλαβαίνεις αυτό που νιώθει και βιώνει ο άλλος. Ενσυναίσθηση είναι να θες να συμπαρασταθείς και να βοηθήσεις τον άλλον. Για να υπάρχει όπως ενσυναίσθηση είναι ανάγκη να υπάρχει και αποδοχή του άλλου. Αποδέχομαι τον άλλον για να επιλέξω να ασχοληθώ μαζί του, να τον κατανοήσω…

Γιατί όμως οι άνθρωποι σήμερα αρνούνται να «συνδεθούν» με άλλους ανθρώπους ;

Γιατί δεν τους αποδέχονται. Γιατί όμως δεν τους αποδέχονται;

Γιατί η σύγχρονη κοινωνία έχει δημιουργήσει ανθρώπους με πολύ ισχυρό «εγώ». Νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα και δεν επιδέχονται καμία βελτίωση. Είναι προσηλωμένοι στο δικό τους συμφέρον και πιστεύουν ότι με το να μην αποδέχονται τους άλλους είναι πιο ισχυροί.

Αυτό είναι μια πλάνη. Αυτός που είναι αδιάφορος και δεν αποδέχεται τους άλλους, δεν έχει αποδεχτεί τον εαυτό του. Νιώθει φόβο και ανασφάλεια. Αισθάνεται λίγος απέναντι στους άλλους, αλλά δεν προσπαθεί να βελτιωθεί. Είναι ικανοποιημένος με την ανεπάρκειά του και την τεμπελιά του.

Ξέρετε πόσοι άνθρωποι «βαριούνται» να εξελιχθούν; Ξέρετε ότι αυτοί οι άνθρωποι θέλουν κι άλλους μαζί τους; Έχετε γνωρίσει ανθρώπους που νομίζουν ότι με την έλλειψη ευγένειας ή με την περιφρόνηση επιβάλλονται στους άλλους;

Η απάντηση είναι ότι ο σημαντικός παράγοντας για την ψυχική μας ισορροπία είναι να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας. Έχουμε πει πολλές φορές ότι δεν έχουμε τίποτα πολυτιμότερο από τον εαυτό μας. Κι αν τον εγκαταλείψουμε, οι συνέπειες θα είναι ολέθριες για μας και τους αγαπημένους μας.

Μην προσπαθείτε να αρέσετε σε όλους τους άλλους. Βέβαια, όπως έχουμε πει, αποκτάμε γνώση του εαυτού μας και από τη συναναστροφή μας με τους άλλους. Αρκεί να έχουμε την κριτική σκέψη για να ξέρουμε ποιον έχουμε απέναντί μας.

Αξίζει η γνώμη του άλλου που έχω απέναντί μου για μένα; Θα με ωφελήσει η αποδοχή του; Τον εκτιμώ, ώστε να δώσω σημασία στα λόγια του ή στη συμπεριφορά του;

Άνθρωποι που είναι ανίκανοι να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, αλλά προσπαθούν να μας δείξουν ότι δε μας αποδέχονται, είναι καιρός να τους βγάλουμε από το μυαλό και τη ζωή μας.

Είναι γεγονός ότι ο κάθε άνθρωπος μπορεί ν’ αντέξει μόνο όσα μπορεί να γίνει ο ίδιος. Αν κάποιος τον ξεπερνά, τότε τον απορρίπτει και τον πληγώνει, δηλαδή δεν αποδέχεται

Γι’ αυτό λοιπόν αποδεχτείτε τον εαυτό σας! Γράψτε σ’ ένα φύλλο χαρτί τα χαρίσματα που πιστεύετε ότι έχετε. Συνειδητοποιήστε την ομορφιά σας! Ανακαλύψτε την ομορφιά μέσα σας! Μην αφήνετε το δηλητήριο των άλλων να σας ασχημαίνει, να σας αλλάζει τον ψυχικό σας κόσμο! Να θυμάστε ότι η έλλειψη αποδοχής είναι ένα είδος χειραγώγησης!

Καταγράψτε αυτά που θα θέλατε να κάνετε στη ζωή σας. Φανταστείτε πως θέλετε να είστε! Κανείς δεν μπορεί να σας περιορίσει! Μόνο το μυαλό σας με τις πεποιθήσεις του. Γι’ αυτό λοιπόν αγαπήστε τον εαυτό σας, γνωρίστε τον και αποδεχτείτε τον!

https://stories.thriveglobal.gr/

Ψυχολογία

Αν αφήσουµε τη ντροπή στο σκοτάδι να κάνει ό,τι θέλει, µπορεί να µετατραπεί σε ανίκητη τροχοπέδη της καλής ψυχολογίας και της ανάπτυξης, µέχρι και εργαλείο κοινωνικού ελέγχου.

Από τη Νάνσυ Καλλικλή

Mελετητές, επιστήµονες και ακαδηµαϊκοί σβήνουν από τον χάρτη των συναισθηµάτων τη λέξη «αρνητικά», µιλούν πλέον για «δύσκολα συναισθήµατα» και επισηµαίνουν ότι έχουν κι αυτά µια θετική όψη. Ο θυµός είναι καύσιµο για να κινητοποιηθούµε και ν’ αλλάξουµε όσα δεν µας ταιριάζουν, η απογοήτευση µας φανερώνει πόσο απέχουµε από τους στόχους µας, το άγχος µάς κάνει πιο δηµιουργικούς, η θλίψη πιο γενναιόδωρους και ευγνώµονες. Υπάρχει όµως ένα συναίσθηµα που για χρόνια κανείς δεν τολµούσε να αγγίξει στις έρευνές του. Ήρθε η ώρα να απενοχοποιήσουµε την ντροπή γιατί, απ’ ό,τι λένε οι ειδικοί, έχει πολλά να µας αποκαλύψει. Για εµάς τους ίδιους, την ανθρώπινη εµπειρία, αλλά και για την ευτυχία.

Ένα συναίσθηµα βαθιά ανθρώπινο, συνυφασµένο µε τη σύνδεση, κι όµως τόσο επίπονο…
«Οι µοναδικοί άνθρωποι που δεν νιώθουν ντροπή είναι όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να συνδεθούν ή να αισθανθούν. Οπότε, ας ξεκινήσουµε από αυτό: είναι υγιές το να νιώθει κανείς ντροπή. Αλλιώς µιλάµε για παθολογία», επισηµαίνει η δρ Brené Brown, καθηγήτρια Kοινωνικών Eπιστηµών και ερευνήτρια στο Πανεπιστήµιο του Χιούστον, αλλά και συγγραφέας έξι βιβλίων που έχουν όλα κατακτήσει την κορυφή της λίστας µε τα µπεστ σέλερ των New York Times. Στην οµιλία της, που παραµένει σταθερά στο top-5 των TED µε τα περισσότερα views (κοντά 50 εκατοµµύρια), εξηγεί ότι «η ντροπή είναι απαίσιο θέµα – κανείς δεν θέλει να µιλάει γι’ αυτήν. Είναι ο βάλτος της ψυχής. Σκοπός µας δεν είναι, βέβαια, να µείνουµε εκεί, αλλά να φορέσουµε τις γαλότσες µας, να βρούµε έναν τρόπο να τον διασχίσουµε και να βγούµε πέρα από αυτόν».

Η ντροπή είναι, σηµειώνει η Brown, εκείνη η φωνή µέσα µας που µας λέει: «Δεν θα τα καταφέρεις», «δεν τελείωσες ποτέ το µεταπτυχιακό σου», «η γυναίκα σου σε άφησε», «ξέρω τι έχει συµβεί στη ζωή σου», «ξέρω πως πιστεύεις ότι δεν είσαι αρκετά όµορφος, αρκετά έξυπνη, αρκετά ταλαντούχ@, αρκετά δυνατ@». «Αυτή είναι η ντροπή. Αν δεν καταφέρουµε να την κάνουµε να σιγάσει και να προχωρήσουµε, λέγοντας στον εαυτό µας “θα το προσπαθήσω, θα το κάνω”, και κοιτάξουµε ποιος είναι αυτός ο κριτής που µας δείχνει µε το δάχτυλο και γελάει, θα δούµε ότι στο 99% των περιπτώσεων είναι ο ίδιος µας ο εαυτός. Η ντροπή παίζει στο µυαλό µας δύο κασέτες: “Δεν είσαι αρκετά ικανός” και -αν µπορέσουµε να τα βγάλουµε πέρα µε αυτό- “ποιος νοµίζεις ότι είσαι;”».

Είναι εκείνο το συναίσθηµα το οποίο συνδέεται ξεκάθαρα µε την αποδοχή από τους άλλους. Μας φρενάρει κάθε φορά που πάµε να τολµήσουµε κάτι νέο, είτε αυτό είναι να προσεγγίσουµε έναν σύντροφο είτε να αποκαλύψουµε στον άλλο µια δύσκολη πτυχή του εαυτού µας (την αλήθεια µας…) είτε να διεκδικήσουµε µια θέση που άνοιξε στη δουλειά. Γιατί βαθιά µέσα µας -είτε το συνειδητοποιούµε είτε όχι- πιστεύουµε ότι δεν αξίζουµε και τρέµουµε τον χλευασµό, τη γελοιοποίηση, την απόρριψη. «Ντροπή είναι ο φόβος της αποσύνδεσης», σύµφωνα µε την Brown. Και, µάλιστα, της αποσύνδεσης ολόκληρου του εαυτού. Σε αντιδιαστολή µε την ενοχή, που συνδέεται µε συγκεκριµένες συµπεριφορές ή πράξεις («έχω ενοχές για κάτι που έκανα»), η ντροπή επικεντρώνεται στον εαυτό («ντρέποµαι γι’ αυτό που είµαι»).

Ο πόνος της αποσύνδεσης είναι εξαιρετικά µεγάλος, σύµφωνα µε την ειδικό. «Πιστεύω ότι όλοι έχουµε έρθει σε αυτή τη ζωή για να συνδεθούµε µε τους άλλους ανθρώπους. Η σύνδεση δίνει σκοπό και νόηµα στη ζωή µας και αυτό έχει αποδειχθεί νευροβιολογικά». Μέσα από αυτό το πρίσµα, δεν είναι παράξενο που η ντροπή, ως αιτία και αποτέλεσµα της αποσύνδεσής µας από τους άλλους, «είναι συνυφασµένη µε την εξάρτηση, την κατάθλιψη, τη βία, την επιθετικότητα, τον εκφοβισµό, τις αυτοκτονικές τάσεις και τις διατροφικές διαταραχές», συµπληρώνει η ίδια.

Πιασµένες σε έναν ιστό από προσδοκίες
Αν και όλοι οι άνθρωποι αισθάνονται ντροπή, πρόκειται για ένα συναίσθηµα «απόλυτα συνδεδεµένο µε το φύλο», επισηµαίνει η ερευνήτρια. «Η ντροπή κάνει τις γυναίκες να προσπαθούν να τα κάνουν όλα, να τα καταφέρουν τέλεια και µε ευκολία. Κανείς δεν πρέπει να σε δει να δυσκολεύεσαι. Για τους άντρες, η ντροπή παίρνει µια συγκεκριµένη µορφή: να µη θεωρηθούν αδύναµοι. Για τις γυναίκες, η ντροπή είναι ένας ολόκληρος ιστός από άπιαστες, συγκεχυµένες και αντικρουόµενες προσδοκίες για το ποιες πρέπει να είµαστε. Και µη βιαστείτε να σκεφτείτε ότι όλες αυτές οι προσδοκίες προέρχονται µόνο από τους πατεράδες, τους δασκάλους και τους προπονητές µας. Στη δική µου ζωή, πιο σκληρές απέναντί µου έχουν υπάρξει οι γυναίκες», εξοµολογείται η Brown από τη σκηνή του TED σχολιάζοντας τον εσωτερικευµένο µισογυνισµό των γυναικών.

Μία ακόµα ερευνήτρια έβαλε την ντροπή στο µικροσκόπιο τη χρονιά που διανύουµε. Η Cathy O’Neil είναι µια βραβευµένη µαθηµατικός που, έπειτα από το διδακτορικό της στο Harvard και χρόνια διδασκαλίας στο MIT, άφησε την ακαδηµαϊκή της καριέρα και δούλεψε σε µεγάλα χρηµατοοικονοµικά ιδρύµατα. Βλέποντας την κοινωνική ανισότητα ολοένα και πιο καθαρά, σύντοµα στράφηκε στον πολιτικό ακτιβισµό, ενώ συµµετείχε ενεργά στο κίνηµα Occupy Wall Street το 2011, το οποίο είχε βρει τότε υποστηρικτές σηµαντικές προσωπικότητες, όπως οι Noam Chomsky, Judith Butler, Susan Sarandon και Michael Moore. Νωρίτερα φέτος κυκλοφόρησε το βιβλίο της The Shame Machine: Who Profits in the New Age of Humiliation (Η µηχανή της ντροπής: ποιος επωφελείται στην εποχή του εξευτελισµού, εκδ. Crown). Στις σελίδες του ξεσκεπάζει τη «βιοµηχανία της ντροπής», όπως την ονοµάζει. Κολοσσοί της οικονοµίας και ολόκληροι εµπορικοί τοµείς χτίζουν στρατηγικές και επενδύουν τεράστια budget σε καµπάνιες που στοχεύουν στην επιθυµία των καταναλωτών να ανταποκριθούν σε συγκεκριµένα πρότυπα. Εκείνοι, επιφορτισµένοι µε 4 ντροπή σε περίπτωση που δεν καταφέρουν να ανταποκριθούν στις εκάστοτε κοινωνικές νόρµες, καταναλώνουν αγαθά και υπηρεσίες, θέλοντας απλά και ξεκάθαρα να ανήκουν κάπου. Το αποτέλεσµα είναι οι εισπράξεις και τα κέρδη να επιστρέφουν την αρχική επένδυση πολλαπλασιασµένη. Η O’Neil, όπως και η Brown, επισηµαίνει ότι κύριος στόχος είναι οι φαινοµενικά πιο ευάλωτες κοινωνικά οµάδες. Η ίδια υποστηρίζει πως είναι σαν τα υπόγεια µηνύµατα που λαµβάνουν οι γυναίκες παγκοσµίως να τους λένε: «Από τη στιγµή που έχεις στη διάθεσή σου τόσα προϊόντα κατά της γήρανσης του δέρµατος και τόσες αισθητικές τεχνικές, αν δεν έχεις αψεγάδιαστη επιδερµίδα, φταις εσύ και µόνο εσύ». «Πρόκειται για µια καταπληκτική µηχανή κέρδους», τονίζει η O’Neil και έχει ενδιαφέρον το ότι «σχεδόν πάντα στοχεύει σε κοινωνικά ευάλωτες οµάδες. Είναι σαν ένα κλειστό κύκλωµα εξουσίας που λέει υπογείως “θα σε φορτώσουµε µε τόνους ντροπής για να σε κρατήσουµε στη θέση σου, θα συνεχίσεις να νιώθεις απειλούµενος, στερηµένος από λόγο και φωνή. Η ντροπή κοινωνικά έχει τη δύναµη να αποδυναµώνει. Αν θέλεις να ανήκεις στο σύνολο, πρέπει να συµµορφώνεσαι µε τα πρότυπά του. Εσύ ανήκεις µεν στο σύνολο, αλλά εµείς θέλουµε να παραµείνεις στη γωνία, εκεί που σε έχουµε τοποθετήσει».

Αρένες στηµένες µε αλγόριθµους
Τα social media, φυσικά, δεν θα µπορούσαν να λείπουν από µια συζήτηση µε θέµα την ντροπή. Το «βρόµικο µυστικό της ντροπής», λέει η O’Neil, είναι ότι νιώθουµε ωραία όταν ντροπιάζουµε κάποιον άλλο και ακριβώς γι’ αυτόν το λόγο οι πλατφόρµες κοινωνικής δικτύωσης συχνά καταλήγουν να µετατρέπονται σε αρένες. Πρόσφατα, όταν κλήθηκε να µιλήσει στην αµερικανική Γερουσία για την επίδραση των αλγορίθµων του Facebook σε ηλικιακά γκρουπ όπως τα έφηβα κορίτσια, και συγκεκριµένα για ζητήµατα όπως η αυτοεικόνα τους, αποφάνθηκε ότι είναι αδύνατο να ελεγχθούν οι αλγόριθµοι των social. «Είναι φτιαγµένοι µε τέτοιον τρόπο, ώστε δεν είµαστε σε θέση να ελέγξουµε τι συµβαίνει τώρα ούτε τι µπορεί να γίνει στο µέλλον, αλλά αυτό διαγράφεται µάλλον χαοτικό. Όσον αφορά την ντροπή, ο αλγόριθµος είναι σε γενικές γραµµές βελτιστοποιηµένος ώστε να µας θέτει σε αντιπαράθεση. Χρειάζεται να δούµε τα ζητήµατα ένα προς ένα και να ζητηθεί από τις εταιρείες των κοινωνικών δικτύων να επιληφθούν όλων τους. Μπορεί να ακούγεται αδύνατο, αλλά δεν είναι. Αυτές οι πλατφόρµες δεν λειτουργούν ως καταλύτες, αλλά ως καύσιµο για την ντροπή».

Στο The Shame Machine καταγράφει ένα χαρακτηριστικό περιστατικό αυτού του «βρόµικου µυστικού της ντροπής». Λίγους µήνες πριν από την κυκλοφορία του βιβλίου, µια γυναίκα είχε βγάλει τον σκύλο της βόλτα στο Σέντραλ Παρκ της Νέας Υόρκης. Όταν τον άφησε χωρίς λουρί, ένας Αφροαµερικανός που βρισκόταν στο πάρκο µε µια οµάδα παρατήρησης πουλιών την πλησίασε και της ζήτησε να ξαναφορέσει στο σκυλί το λουρί, γιατί το αντίθετο δεν επιτρεπόταν, αλλά και γιατί τάραζε τα πουλιά. Η απάντησή της προκάλεσε µια αλυσιδωτή αντίδραση που κανείς δεν είχε φανταστεί. Κάλεσε την αστυνοµία ισχυριζόµενη ότι ο άντρας έδειξε σηµάδια επιθετικότητας, όσοι ήταν κοντά ανέβασαν τη σκηνή στο ίντερνετ και το θέµα πήρε τεράστιες διαστάσεις, αφού θα µπορούσε εύκολα να ξεφύγει η κατάσταση και να καταλήξει σε ένα ακόµα περιστατικό αστυνοµικής βίας και φυλετικών διακρίσεων. «Η κατακραυγή και ο εξευτελισµός ήταν τεράστια, την απέλυσαν από τη δουλειά της και η ζωή της έκτοτε έχει πληγεί σηµαντικά. Φυσικά δεν συµφωνώ καθόλου µε την πράξη της, έκανε ένα τεράστιο ρατσιστικό λάθος, αλλά η ντροπή που της επιβλήθηκε σε καµία περίπτωση δεν τη βοήθησε να µην είναι ρατσίστρια», δηλώνει η συγγραφέας. «Ο διασυρµός στα social media θα έπρεπε να στοχεύει όχι στην κοπέλα, αλλά στη βία της αστυνοµίας την οποία θα µπορούσε να έχει υποστεί ο άντρας (κάτι που ευτυχώς δεν συνέβη). Αν θέλει κάποιος να θίξει το ζήτηµα του ρατσισµού, πρέπει να µη στέκεται στην επιφάνεια, τα µεµονωµένα περιστατικά, αλλά να στοχεύσει βαθύτερα, π.χ. στο γιατί η αστυνοµική βία -ακόµη και σήµερα- είναι πιο έντονη απέναντι σε ευάλωτες κοινωνικά οµάδες».

Έχει η ντροπή θετικό πρόσωπο;
Παρά τη δυσάρεστη (και εντέλει άκαρπη) εξέλιξη του συγκεκριµένου περιστατικού, αυτό αποκαλύπτει ότι η ντροπή έχει έναν θετικό κοινωνικό χαρακτήρα. Όταν γινόµαστε µάρτυρες µιας µεγάλης κοινωνικής αδικίας, είναι η ντροπή που µας κινητοποιεί να αντιδράσουµε. Βλέποντας ολόκληρες κοινωνικές οµάδες να περιθωριοπούνται ή να υφίστανται βία, αποκλεισµό και στέρηση βασικών δικαιωµάτων, ξεσηκωνόµαστε για να τους εξασφαλίσουµε ότι θα πάρουν πίσω αυτά που δικαιωµατικά τους ανήκουν: τη φωνή, την αξιοπρέπεια και την ισότητα µε όλους τους υπόλοιπους. Μέσα από ακριβώς αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε το κίνηµα του #metoo, επισηµαίνει η O’Neil. Ο αποτροπιασµός που νιώθουµε µπροστά σε µεγάλες κοινωνικές αδικίες, που έρχονται κόντρα στο σύστηµα αξιών µας, µας κινητοποιεί να βγούµε από τον µικρόκοσµό µας και να δράσουµε για το καλό του συνόλου. Όταν οι κοινωνικές δοµές αποδεικνύεται πως αφήνουν τραγικά κενά και 4 παραλείψεις, όπως στη δική µας περίπτωση της 12χρονης στον Κολωνό, η ντροπή που νιώθουµε µας ωθεί να επισηµάνουµε αυτά τα κενά και τις παραλείψεις και να πιέσουµε να γίνουν οι αλλαγές που -ξεκάθαρα πια- χρειάζεται να γίνουν. Αρκεί, σύµφωνα µε την άποψη της Αµερικανίδας ειδικού, να µη σταθούµε σε µεµονωµένα πρόσωπα, αλλά να στρέψουµε την προσοχή µας προς τις δοµές και τα πλαίσια που θα έπρεπε να µην έχουν επιτρέψει να συµβαίνουν τέτοια περιστατικά. Προς το παρόν, βρισκόµαστε στα έγκατα του «βάλτου της ψυχής» που λέει η Brené Brown. Έχουµε φορέσει τις γαλότσες µας και όλοι ελπίζουµε ως κοινωνία να καταφέρουµε να τον διασχίσουµε και να βγούµε πέρα από αυτόν…

Η Brown έχει εντοπίσει ακόµα µία παράµετρο στο συναίσθηµα της ντροπής, όχι σε κοινωνικό επίπεδο, αλλά σε προσωπικό. Αναλύοντας το πόσο δύσκολο είναι να νιώθει κανείς ντροπή, εξηγεί ότι, σύµφωνα µε τη µελέτη της, ο µηχανισµός άµυνας που αναπτύσσουµε είναι να µουδιάζουµε το συγκεκριµένο συναίσθηµα. «Απόδειξη; Είµαστε η πιο χρεωµένη, παχύσαρκη, εθισµένη σε ουσίες και φαρµακευτικές αγωγές οµάδα ενηλίκων στην ιστορία της Αµερικής (σ.σ.: και της ανθρωπότητας). Το πρόβληµα είναι ότι δεν µπορούµε να µουδιάσουµε επιλεκτικά το συναίσθηµά µας. Δεν µπορεί κανείς να πει “δεν θέλω να νιώθω τα άσχηµα συναισθήµατα, την ευαλωτότητα, τον θρήνο, την ντροπή, τον φόβο, την απογοήτευση” και να τα µουδιάσει, χωρίς να κάνει ταυτόχρονα το ίδιο και σε όλα τα υπόλοιπα. Μουδιάζοντας το συναίσθηµα, κλέβουµε από τον εαυτό µας και τη δυνατότητα να βιώσει χαρά, ευγνωµοσύνη, ευτυχία. Δεν είναι να απορεί κανείς που τότε φτάνουµε να είµαστε δυστυχισµένοι, χωρίς σκοπό και νόηµα στη ζωή µας».

H «Ανατοµία» ενός ευτυχισµένου ανθρώπου
Η Brown δεν ξεκίνησε να µελετά την ντροπή αυτή καθαυτή. Το συγκεκριµένο συναίσθηµα προέκυψε µέσα από την πολυετή έρευνά της για την ευαλωτότητα, τον τοµέα των κοινωνικών επιστηµών στον οποίο αναγνωρίζεται η µεγάλη συνεισφορά της. Έπειτα από έξι χρόνια έρευνας, χιλιάδες συνεντεύξεις και επιστηµονικές δηµοσιεύσεις, η ίδια θυµάται στην οµιλία της τη στιγµή που εντόπισε πως όσοι άνθρωποι είναι ευτυχισµένοι παρουσιάζουν όλοι τους κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Όλοι οι ευτυχισµένοι άνθρωποι, όπως λέει, ζουν «ολόψυχα», έχουν δηλαδή το θάρρος να είναι ειλικρινείς µε τον εαυτό τους και τους άλλους, έχοντας αποδεχτεί τόσο τα καλά τους στοιχεία όσο και τα πιο δύσκολα. Έχουν το θάρρος να είναι ευάλωτοι και αυθεντικοί, έχουν αγκαλιάσει τα ελαττώµατά τους, αυτά που ενδεχοµένως τους κάνουν να νιώθουν και ντροπή, ανάµεσα σε άλλα. Το δεύτερο χαρακτηριστικό που µοιράζονται οι ευτυχισµένοι άνθρωποι είναι ότι προσεγγίζουν τόσο τον εαυτό τους όσο και τους άλλους µε συµπόνια. Το τρίτο, ότι ακριβώς επειδή είναι ειλικρινείς µε τους ίδιους και τους άλλους, έχουν αληθινή σύνδεση µε αυτούς και εαυτούς. Τέλος, έχουν καταφέρει να αγκαλιάσουν την ευαλωτότητά τους σε τέτοιο βάθος, ώστε αντιλαµβάνονται πως τα στοιχεία που τους καθιστούν ευάλωτους είναι ακριβώς εκείνα που δίνουν στον καθένα και τη δική του, µοναδική οµορφιά.

«Οι ευτυχισµένοι άνθρωποι είναι», λέει η Brown, «εκείνοι που λένε πρώτοι “σ’ αγαπώ”, που είναι διατεθειµένοι να τολµήσουν ακόµη κι όταν δεν υπάρχουν εγγυήσεις, που είναι πρόθυµοι να επενδύσουν σε µια σχέση, χωρίς να ξέρουν αν θα πάει καλά ή όχι. Είναι εκείνοι που συνεχίζουν να αναπνέουν ήρεµα όσο περιµένουν τα αποτελέσµατα της µαστογραφίας τους. Που έχουν νιώσει ευάλωτοι όταν απολύθηκαν ή όταν έπρεπε να απολύσουν έναν συνεργάτη. Εντέλει, είναι εκείνοι που επιτρέπουν στον εαυτό τους να ζει ολόψυχα. Μπορεί η ευαλωτότητα να είναι ο πυρήνας της ντροπής, του φόβου και του αγώνα µας να αξίζουµε, αλλά ταυτόχρονα είναι και η κοιτίδα της χαράς, της δηµιουργικότητας, της σύνδεσης και της αγάπης. Όταν ξέρουµε πως είµαστε ευάλωτοι αλλά αρκετοί, τότε έρχεται η στιγµή που σταµατάµε να ουρλιάζουµε και αρχίζουµε να ακούµε. Εµάς και τους άλλους».

Η βιοχημεία της ντροπής
Όταν νιώθουμε ντροπή, ο εγκέφαλός μας αντιδρά όπως όταν βρισκόμαστε σε κίνδυνο. «Η ντροπή γεννιέται στο λιμβικό ή μεταιχμιακό σύστημα του εγκεφάλου και από εκεί στέλνονται σήματα ενεργοποιώντας το αυτόνομο νευρικό σύστημα», σύμφωνα με τη Melissa Stouffer του Τμήματος Νευροεπιστήμης του Αυστριακού Ινστιτούτου Επιστήμης και Τεχνολογίας. Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα αυξάνει τους παλμούς της καρδιάς, στέλνει περισσότερο αίμα σε σημεία όπως οι μύες και λιγότερο σε άλλα, π.χ. στο δέρμα, ενώ ενεργοποιεί την αντίδραση για «πάλη, φυγή ή πάγωμα» (fight/flight/freeze). Έτσι, είτε αντιδρούμε φωνάζοντας, π.χ. επιθετικά στο άτομο που μας έχει ντροπιάσει, είτε απομονωνόμαστε και μας κατακλύζει αυτή η αίσθηση που «θέλουμε να εξαφανιστούμε», είτε παγώνουμε, νιώθοντας παγιδευμένοι και ανίσχυροι. Ειδικά η τρίτη αντίδραση εμποδίζει την ικανότητά μας να σκεφτούμε καθαρά και συχνά καταλήγουμε να θεωρήσουμε πως ό,τι έχει συμβεί οφείλεται αποκλειστικά σε δικό μας φταίξιμο. Στο βιβλίο του Healing the Shame that Binds You (Θεραπεύοντας την ντροπή που σας κρατά αιχμάλωτους, αναθ. έκδ. Health Communications Inc) ο Αμερικανός ψυχολόγος και πρωτοπόρος στον τομέα της αυτοβοήθειας John Bradshaw διαχωρίζει την «καλή» ντροπή από την «κακή» -όπως ακριβώς διαχωρίζουμε και την καλή από την κακή χοληστερόλη- και ονομάζει ανάλογα την πρώτη «HDL ντροπή». Όσον αφορά όμως την τοξική ντροπή, επισημαίνει ότι «το παρατεταμένο αίσθημα ντροπής στα πρώτα στάδια της ζωής μπορεί να προκαλέσει μόνιμες νοητικές δυσλειτουργίες. Συχνά αυτά τα άτομα εμφανίζουν χρόνιο στρες, κατάθλιψη και τελειομανία».

https://elle.gr/s

Ψυχολογία

«Κανείς δεν είναι τέλειος» λέει ο λαός... μια αλήθεια που μπορεί όμως να στήσει παγίδες στη ζωή σας! Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει αδυναμίες, αφού όλοι αν κοιτάξουμε βαθιά μέσα μας θα βρούμε έναν καλύτερο άνθρωπο.

Πόσες φορές έχετε δει ανθρώπους με αδιόρθωτες αδυναμίες να μένουν πίσω στη ζωή τους και να έχουν χαλάσει καριέρα αλλά και σχέσεις; Θυμηθείτε, υπάρχουν τρόποι για να αντιστρέψετε τις αδυναμίες σε προτερήματα και να ελέγχετε τη συμπεριφορά σας...

Βεβαιωθείτε ότι αναζητάτε πραγματικά την αλλαγή
Οι περισσότεροι άνθρωποι προχωράνε προς την αλλαγή επειδή θέλουν, είτε να ευχαριστήσουν κάποιον, είτε να ταιριάζουν σε μια συγκεκριμένη κοινωνική θέση.

Για να μπορέσετε, όμως, να μετατρέψετε τις αδυναμίες σας σε προτερήματα πρέπει να καταλάβετε ότι αυτή η διαδικασία θα βελτιώσει αποκλειστικά τον εαυτό σας! Μερικές φορές μπαίνουμε στον πειρασμό να σκεφτούμε ότι η «κόλαση» αποτελεί έναν τρόπο ζωής και ότι ο άνθρωπος δεν αλλάζει. Λάθος! Εσείς ορίζετε την τύχη σας... κρατήστε την στα χέρια σας.

Προσδιορίστε τις προσωπικές αδυναμίες σας
Η ειλικρίνεια προς τον εαυτό σας αποτελεί το πρώτο αναγκαίο βήμα για να μπορέσετε να στρέψετε τις αδυναμίες σας... προς τη βελτίωση σας. Γράψτε σε ένα χαρτί όσες αδυναμίες εντοπίζετε, αναγνωρίστε τη λύση και σκεφτείτε όσα παράπονα έχετε λάβει μέχρι τώρα στη ζωή σας.

Άλλωστε, μόλις αναγνωρίσουμε το πρόβλημα, τότε έχουμε τη δυνατότητα να σκεφτούμε τρόπους για να το ξεπεράσουμε. Στο τέλος φέρτε στο μυαλό σας τις δεξιότητες και τις ικανότητες σας, σύμφωνα με το χαρακτήρα αλλά και τις επιλογές σας. Βλέπετε; Έχετε και πολλά θετικά στοιχεία σαν «όπλα»!

Σκεφτείτε θετικά για τον εαυτό σας
Η θετική σκέψη θεωρείται απαραίτητη προκειμένου να πετύχετε το στόχο σας. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αλλάξει η προσωπικότητά σας, αλλά ότι θα πρέπει να έχετε περισσότερη εμπιστοσύνη στον εαυτό σας. Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικά ταλέντα και ικανότητες... χρησιμοποιήστε τα! Άλλωστε, έχετε ήδη περάσει στο επόμενο επίπεδο εφόσον έχετε εντοπίσει ειλικρινά τις αδυναμίες σας.

«Αντιστρέψτε» το σενάριο της ζωής σας
Χρησιμοποιήστε τη σωστή τεχνική, ώστε να απομακρυνθείτε από τις αδυναμίες σας. Για παράδειγμα, αν δεν μπορείτε να προγραμματίσετε μακροπρόθεσμα σχέδια, προσπαθήστε να τα «σπάτε» σε μικρότερα έργα.

Αυτό με την πάροδο του χρόνου μπορεί να σας βοηθήσει να προχωρήσετε μπροστά στη ζωή σας. Με αυτό τον τρόπο, όχι μόνο δεν θα αποτύχετε αλλά δεν θα επιβάλλετε κιόλας αμέσως την αλλαγή στον εαυτό σας. Προσπαθήστε να αναγνωρίσετε το μειονέκτημά σας και σιγά σιγά να το μετατρέψετε σε πλεονέκτημα!

Ξεπεράστε το φόβο της αποτυχίας
Ο φόβος πολλές φορές περιορίζει τις προσπάθειές μας για επιτυχία στη ζωή. Ωστόσο, η επιμονή αποτελεί ένα αναπόσπαστο μέρος της επιτυχίας, που μπορεί να μετατρέψει την αδυναμία σε δύναμη. Μην φοβάστε να κάνετε λάθη στην πορεία μιας αλλαγής, καθώς αυτό θα σας «ανοίξει» το δρόμο προς τη βελτίωση. Μην μένετε μακριά από αυτό που είστε...

Επιλέξτε φίλους που σας ισορροπούν
Η μεγαλύτερη πολυτέλεια της ζωής είναι να έχετε γύρω σας ανθρώπους που ισορροπούν το χαρακτήρα σας! Φίλοι, σύντροφοι ή και μέλη της οικογένειάς σας μπορούν να «εξουδετερώνουν» τις αδυναμίες σας. Λέγεται συχνά ότι τα αντίθετα έλκονται, αλλά η μεγαλύτερη αλήθεια είναι ότι εξισορροπούν το ένα το άλλο. Έτσι, όταν έχετε δίπλα σας αυτούς τους ανθρώπους... οι αδυναμίες σας σιγά σιγά θα εξαλείφονται.

Ζητήστε βοήθεια, επαγγελματική ή φιλική
Η ψυχανάλυση δεν είναι σήμερα ούτε ντροπή, ούτε ταμπού! Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να βρουν τον πραγματικό τους εαυτό και χρειάζονται την καθοδήγηση κάποιου επαγγελματία, ώστε να βρουν την πηγή του «κακού» μέσα τους. Βέβαια, σε ορισμένες περιπτώσεις ένας φίλος, ένα βιβλίο ψυχολογίας ή κάποιο σεμινάριο μπορεί να σας βοηθήσει να παραδεχτείτε τις αδυναμίες σας.

Ωστόσο, υπάρχουν και προβλήματα πιο σοβαρά που χρειάζονται επαγγελματική βοήθεια, όπως είναι οι εθισμοί, η χαμηλή αυτοπεποίθηση ή η βία.

Βελτιώστε την κατανόησή σας
Η κατανόηση είναι ένα είδος αντοχής, το οποίο ξεχωρίζει τους νικητές από τους χαμένους της ζωής! Σκεφτείτε τις αδυναμίες σας ως σταγόνες που ξεχειλίζουν ένα ποτήρι και αναλογιστείτε πως μπορείτε να διορθώσετε την υπερχείλιση του ποτηριού.

Κοιτάξτε τον εαυτό σας στον καθρέπτη και κατανοήστε όλους τους στόχους και τις κινήσεις σας προς την επιτυχία. Προσοχή! Αν δεν κάνετε τις σωστές ερωτήσεις στον εαυτό σας δεν θα πάρετε και τις αληθινές απαντήσεις...

Μαθήματα αυτοπεποίθησης... από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν
Και όμως ο Άλμπερτ Αϊνστάιν απέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις στο κολέγιο μηχανικής! Είχε ένα «άστρο» στη ζωή του και μοναδικά ταλέντα, όμως προφανώς δεν ήταν γραφτό να γίνει μηχανικός.

«Η ζωή συνεχίζεται» και ποτέ δεν γνωρίζετε αν σας περιμένει μια φωτεινή καριέρα στο μέλλον. Μην το βάζετε κάτω, προσπαθήστε να μετατρέψετε τις αδυναμίες σας... σε ικανότητες.

lovepeaceangelhapiness.blogspot.gr

Ψυχολογία

Νιώθετε αναποφάσιστοι; Στις πολύπλοκες αποφάσεις ακολουθήστε την πρώτη ενστικτώδη αντίδρασή σας
Σκοπός αυτού του κειμένου είναι να σας δείξει πώς να παίρνετε αποφάσεις και να γίνετε πιο αποφασιστικοί.

Εάν δυσκολεύεστε να διαλέξετε τι επάγγελμα να κάνετε, πού να μετακομίσετε ή ποια παπούτσια να αγοράσετε, οι στρατηγικές που θα βρείτε εδώ θα σας βοηθήσουν να αποφασίζετε με μεγαλύτερη σιγουριά και ευκολία, καθώς και να απαλλαχθείτε από τον φόβο που σας κρατάει στάσιμους.

Αν δυσκολεύεστε να λάβετε γρήγορες αποφάσεις ή βασίζεστε στους άλλους για επιβεβαίωση ή για να αποφασίσουν για εσάς, το κείμενο αυτό θα σας δείξει πώς να αλλάξετε, αφού θέμα του έχει πώς να πάρετε τον έλεγχο της ζωής σας στα χέρια σας και να ζήσετε με αποφασιστικότητα.

Στις πολύπλοκες αποφάσεις ακολουθήστε την πρώτη ενστικτώδη αντίδρασή σας
Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ έδειξαν ότι, όσο πιο πολύπλοκες οι αποφάσεις, τόσο καλύτερο είναι να ακολουθείτε την αρχική ενστικτώδη αντίδρασή σας. Στις σχετικά απλές επιλογές, όπως ποια πετσέτα να αγοράσετε, ίσως είναι χρήσιμο να ζυγίσετε τα υπέρ και τα κατά.

Παραδόξως όμως, όσο πιο πολύπλοκη η απόφαση, π.χ. ποια έπιπλα ή ποιο αυτοκίνητο να αγοράσετε, είναι προτιμότερο να αφήσετε να σας οδηγήσει το ασυνείδητό σας και να εμπιστευτείτε τη διαίσθησή σας.

Η αναποφασιστικότητα μπορεί να σας κάνει να σαστίσετε. Κι αν αυτό είναι κάτι που σας συμβαίνει συχνά, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο στη ζωή και στην ανάπτυξή σας.

Υπάρχουν φορές που πασχίζουμε για ώρες να πάρουμε μια απόφαση. Χάνουμε υπερβολικά πολύ χρόνο προσπαθώντας να βρούμε το καλύτερο προϊόν, να γράψουμε το τέλειο μέιλ, να αποφασίσουμε τι να παραγγείλουμε. Άλλες φορές, αφού αποφασίσουμε, δεν είμαστε ικανοποιημένοι με την επιλογή μας και αναρωτιόμαστε μήπως έπρεπε να είχαμε επιλέξει κάτι άλλο.

Ο τρόπος που λαμβάνετε αποφάσεις επηρεάζει σημαντικά τη ζωή σας. Καθορίζει αν θα ενεργήσετε ή αν θα μείνετε αδρανείς. Αν θα αρπάξετε μια ευκαιρία που θα σας παρουσιαστεί ή αν θα διστάσετε. Θα δούμε πώς ο νους μας μας προστατεύει όταν λαμβάνουμε «κακές» αποφάσεις.

Αν ανήκετε στους χρόνια αναποφάσιστους, υπάρχουν αποτελεσματικές στρατηγικές για να λαμβάνετε ευκολότερα αποφάσεις, στρατηγικές για να αναπτύξετε την αποφασιστικότητά σας, και αυτό το κεφάλαιο θα σας δείξει πώς να τα καταφέρετε.

«Τελειομανείς» και «ικανοποιημένοι»
Ο ψυχολόγος Μπάρι Σουόρτς διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν με διάφορους τρόπους ανάλογα με το στιλ που λαμβάνουν τις αποφάσεις τους. Ορισμένοι είναι «τελειομανείς», δηλαδή προσπαθούν να μεγιστοποιήσουν το όφελος από την ικανοποίηση των αναγκών τους, ενώ άλλοι, οι «ικανοποιημένοι», αρκούνται απλώς να τις ικανοποιήσουν.

Ενδεχομένως έχετε γνωρίσει άτομα που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία ή θεωρείτε ότι ανήκετε εσείς σε αυτή. Οι «τελειομανείς» λαμβάνουν αποφάσεις αφού πρώτα έχουν συγκεντρώσει όλες τις πληροφορίες και έχουν κάνει ενδελεχή έρευνα.

Αν θέλουν να αγοράσουν καινούριο παλτό, ψάχνουν σε όσο το δυνατόν περισσότερα καταστήματα και δοκιμάζουν όσο το δυνατόν περισσότερα παλτά προτού επιλέξουν. Τους ενδιαφέρει να βρουν «το καλύτερο», το καλύτερο παλτό, το καλύτερο λάπτοπ ή ακόμα και τον καλύτερο σύντροφο.

Αν είστε «τελειομανείς» και παρουσιαστεί κάποια βλάβη στο σπίτι σας, ίσως αποφασίσετε να καλέσετε τεχνίτη. Αλλά η διαδικασία επιλογής συχνά είναι δύσκολη και χρονοβόρα. Βρίσκετε όλους τους τεχνίτες της περιοχής, διαβάζετε όσο το δυνατόν περισσότερες αξιολογήσεις και ψάχνετε για ώρες στο διαδίκτυο προτού αποφασίσετε. Αυτό είναι χρονοβόρο και εξαντλητικό. Επειδή όσοι ανήκουν σε αυτή την κατηγορία είναι από τη φύση τους προσεκτικοί και σχολαστικοί, συχνά αναβάλλουν τη λήψη απόφασης και αργούν να ενεργήσουν.

Και αυτό γιατί φαντάζει βουνό να διερευνήσουν κάθε δυνατότητα και να επιλέξουν. Ακόμα και αν μετά τις ατελείωτες έρευνές τους βρουν κάποιον μικρό θησαυρό, είναι τόσο εξουθενωμένοι, που δεν έχουν την ενέργεια να απολαύσουν αυτό που βρήκαν.

Οι «ικανοποιημένοι» είναι ακριβώς το αντίθετο
Αν πρέπει να αγοράσουν κάτι, εξετάζουν μερικές επιλογές και, αν βρουν κάτι που τους ικανοποιεί σε γενικές γραμμές, το αγοράζουν. Δεν έχουν την ανάγκη της τελειότητας και έτσι συχνά η ζωή τους είναι πιο χαλαρή. Ο βασικός κανόνας που ακολουθούν στη λήψη αποφάσεων είναι ο εξής: Το καλό είναι αρκετό.

Και, επειδή κίνητρό τους δεν είναι το «τέλειο», δεν θα απογοητευτούν αν, αφότου επιλέξουν, εμφανιστεί κάτι καλύτερο. Από την άλλη, οι «τελειομανείς» συνήθως καθυστερούν να επιλέξουν, ιδιαίτερα όταν γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να αλλάξουν γνώμη – διότι τι θα γίνει αν στο μέλλον προκύψει κάτι καλύτερο από τις επιλογές που έχουν τώρα; Υπό αυτή την έννοια, αναζητούν διαρκώς το καλύτερο. Και αυτό μπορεί να σταθεί εμπόδιο στην ευτυχία τους.

Ο κόσμος των επιλογών
Αν είστε τελειομανείς με τις επιλογές σας, ίσως σας είναι δύσκολο να ζείτε σε έναν κόσμο με τόσα υλικά αγαθά που μεταβάλλεται διαρκώς. Στις μέρες μας έχουμε περισσότερες επιλογές από ποτέ. Δεν έχετε παρά να μπείτε στο διαδίκτυο και να δείτε τις μυριάδες τρόφιμα, τηλεοπτικές σειρές, βιντεοπαιχνίδια και επιλογές εξόδου που μας κατακλύζουν.

Αν είστε τελειομανείς, ίσως μπείτε σε πειρασμό να ψάξετε ό,τι υπάρχει στην αγορά προτού αγοράσετε κάτι – αλλά πώς μπορείτε να το καταφέρετε αυτό όταν υπάρχουν δεκάδες, ή εκατοντάδες, επιλογές;

Αυτό μας οδηγεί σε ένα πολύ σημαντικό σημείο
Όταν μας παρουσιάζονται υπερβολικά πολλές επιλογές, συνήθως παίρνουμε χειρότερες αποφάσεις. Σε ένα πείραμα όταν οι συμμετέχοντες είχαν μικρότερο εύρος επιλογής σε σοκολάτες –έξι είδη– ήταν πιθανότερο να αγοράσουν κάποια από όλες, απ’ ό,τι όταν τους παρουσίασαν πάνω από τριάντα είδη σοκολάτας. Όταν έχουμε περιορισμένες επιλογές, είμαστε πιο ικανοποιημένοι με αυτό που αγοράζουμε.

Το ίδιο συμβαίνει και με την επιλογή επαγγέλματος. Οι μαθητές που τους ζητούν να γράψουν έκθεση, αλλά τους δίνουν λιγότερα θέματα να επιλέξουν, τα πηγαίνουν καλύτερα από όσους έχουν ευρύτερη επιλογή θεμάτων. Φαίνεται ότι το λίγο είναι καλύτερο.

Όταν βλέπουμε λιγότερα πράγματα και μας περιβάλλουν λιγότερα πράγματα, η επιλογή είναι ευκολότερη. Και είμαστε πιο ικανοποιημένοι με εκείνο που επιλέγουμε. Ίσως αυτό έχει να κάνει με την αποσυμφόρηση του περιβάλλοντός μας και τον λιτό τρόπο ζωής, με μια πιο ευτυχισμένη ζωή όπου αγοράζουμε μόνο τα απαραίτητα και απολαμβάνουμε περισσότερο όσα έχουμε.

Γι’ αυτό, όταν βρίσκεστε αντιμέτωποι με τις άπειρες επιλογές που φέρνει ο κόσμος των διαδικτυακών αγορών και οι διαδικτυακές πλατφόρμες γνωριμιών, ίσως είναι προτιμότερο να ακολουθείτε τον κανόνα «το καλό είναι αρκετό».

Σε έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς, που κάθε λίγους μήνες βγαίνουν πιο εξελιγμένα γκάτζετ και τα ζευγάρια χωρίζουν με ολοένα μεγαλύτερη συχνότητα, όσοι κυνηγούν την «τελειότητα» είναι σαν να αγωνίζονται να φτάσουν σε μια γραμμή τερματισμού που απομακρύνεται με κάθε βήμα που κάνουν και που δεν θα περάσουν ποτέ.

Το «τέλειο» προϊόν, το «τέλειο» σπίτι, η «τέλεια» καριέρα δεν υπάρχουν, γιατί ανά πάσα στιγμή μπορεί να εμφανιστεί κάτι καινούριο και καλύτερο. Γι’ αυτό η νοοτροπία του «αρκετά καλού» μας γλιτώνει από μια ζωή τελειομανίας όπου κυνηγάμε διαρκώς κάτι που δεν υπάρχει.

Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο “Αλλαγή διάθεσης στη στιγμή” της Remes Olivia, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα

https://www.thessalonikiartsandculture.gr/

Ψυχολογία


Αν αφήσουµε τη ντροπή στο σκοτάδι να κάνει ό,τι θέλει, µπορεί να µετατραπεί σε ανίκητη τροχοπέδη της καλής ψυχολογίας και της ανάπτυξης, µέχρι και εργαλείο κοινωνικού ελέγχου.

 

Από τη Νάνσυ Καλλικλή

Mελετητές, επιστήµονες και ακαδηµαϊκοί σβήνουν από τον χάρτη των συναισθηµάτων τη λέξη «αρνητικά», µιλούν πλέον για «δύσκολα συναισθήµατα» και επισηµαίνουν ότι έχουν κι αυτά µια θετική όψη. Ο θυµός είναι καύσιµο για να κινητοποιηθούµε και ν’ αλλάξουµε όσα δεν µας ταιριάζουν, η απογοήτευση µας φανερώνει πόσο απέχουµε από τους στόχους µας, το άγχος µάς κάνει πιο δηµιουργικούς, η θλίψη πιο γενναιόδωρους και ευγνώµονες. Υπάρχει όµως ένα συναίσθηµα που για χρόνια κανείς δεν τολµούσε να αγγίξει στις έρευνές του. Ήρθε η ώρα να απενοχοποιήσουµε την ντροπή γιατί, απ’ ό,τι λένε οι ειδικοί, έχει πολλά να µας αποκαλύψει. Για εµάς τους ίδιους, την ανθρώπινη εµπειρία, αλλά και για την ευτυχία.

Ένα συναίσθηµα βαθιά ανθρώπινο, συνυφασµένο µε τη σύνδεση, κι όµως τόσο επίπονο…
«Οι µοναδικοί άνθρωποι που δεν νιώθουν ντροπή είναι όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να συνδεθούν ή να αισθανθούν. Οπότε, ας ξεκινήσουµε από αυτό: είναι υγιές το να νιώθει κανείς ντροπή. Αλλιώς µιλάµε για παθολογία», επισηµαίνει η δρ Brené Brown, καθηγήτρια Kοινωνικών Eπιστηµών και ερευνήτρια στο Πανεπιστήµιο του Χιούστον, αλλά και συγγραφέας έξι βιβλίων που έχουν όλα κατακτήσει την κορυφή της λίστας µε τα µπεστ σέλερ των New York Times. Στην οµιλία της, που παραµένει σταθερά στο top-5 των TED µε τα περισσότερα views (κοντά 50 εκατοµµύρια), εξηγεί ότι «η ντροπή είναι απαίσιο θέµα – κανείς δεν θέλει να µιλάει γι’ αυτήν. Είναι ο βάλτος της ψυχής. Σκοπός µας δεν είναι, βέβαια, να µείνουµε εκεί, αλλά να φορέσουµε τις γαλότσες µας, να βρούµε έναν τρόπο να τον διασχίσουµε και να βγούµε πέρα από αυτόν».

Η ντροπή είναι, σηµειώνει η Brown, εκείνη η φωνή µέσα µας που µας λέει: «Δεν θα τα καταφέρεις», «δεν τελείωσες ποτέ το µεταπτυχιακό σου», «η γυναίκα σου σε άφησε», «ξέρω τι έχει συµβεί στη ζωή σου», «ξέρω πως πιστεύεις ότι δεν είσαι αρκετά όµορφος, αρκετά έξυπνη, αρκετά ταλαντούχ@, αρκετά δυνατ@». «Αυτή είναι η ντροπή. Αν δεν καταφέρουµε να την κάνουµε να σιγάσει και να προχωρήσουµε, λέγοντας στον εαυτό µας “θα το προσπαθήσω, θα το κάνω”, και κοιτάξουµε ποιος είναι αυτός ο κριτής που µας δείχνει µε το δάχτυλο και γελάει, θα δούµε ότι στο 99% των περιπτώσεων είναι ο ίδιος µας ο εαυτός. Η ντροπή παίζει στο µυαλό µας δύο κασέτες: “Δεν είσαι αρκετά ικανός” και -αν µπορέσουµε να τα βγάλουµε πέρα µε αυτό- “ποιος νοµίζεις ότι είσαι;”».

Είναι εκείνο το συναίσθηµα το οποίο συνδέεται ξεκάθαρα µε την αποδοχή από τους άλλους. Μας φρενάρει κάθε φορά που πάµε να τολµήσουµε κάτι νέο, είτε αυτό είναι να προσεγγίσουµε έναν σύντροφο είτε να αποκαλύψουµε στον άλλο µια δύσκολη πτυχή του εαυτού µας (την αλήθεια µας…) είτε να διεκδικήσουµε µια θέση που άνοιξε στη δουλειά. Γιατί βαθιά µέσα µας -είτε το συνειδητοποιούµε είτε όχι- πιστεύουµε ότι δεν αξίζουµε και τρέµουµε τον χλευασµό, τη γελοιοποίηση, την απόρριψη. «Ντροπή είναι ο φόβος της αποσύνδεσης», σύµφωνα µε την Brown. Και, µάλιστα, της αποσύνδεσης ολόκληρου του εαυτού. Σε αντιδιαστολή µε την ενοχή, που συνδέεται µε συγκεκριµένες συµπεριφορές ή πράξεις («έχω ενοχές για κάτι που έκανα»), η ντροπή επικεντρώνεται στον εαυτό («ντρέποµαι γι’ αυτό που είµαι»).

Ο πόνος της αποσύνδεσης είναι εξαιρετικά µεγάλος, σύµφωνα µε την ειδικό. «Πιστεύω ότι όλοι έχουµε έρθει σε αυτή τη ζωή για να συνδεθούµε µε τους άλλους ανθρώπους. Η σύνδεση δίνει σκοπό και νόηµα στη ζωή µας και αυτό έχει αποδειχθεί νευροβιολογικά». Μέσα από αυτό το πρίσµα, δεν είναι παράξενο που η ντροπή, ως αιτία και αποτέλεσµα της αποσύνδεσής µας από τους άλλους, «είναι συνυφασµένη µε την εξάρτηση, την κατάθλιψη, τη βία, την επιθετικότητα, τον εκφοβισµό, τις αυτοκτονικές τάσεις και τις διατροφικές διαταραχές», συµπληρώνει η ίδια.

Πιασµένες σε έναν ιστό από προσδοκίες
Αν και όλοι οι άνθρωποι αισθάνονται ντροπή, πρόκειται για ένα συναίσθηµα «απόλυτα συνδεδεµένο µε το φύλο», επισηµαίνει η ερευνήτρια. «Η ντροπή κάνει τις γυναίκες να προσπαθούν να τα κάνουν όλα, να τα καταφέρουν τέλεια και µε ευκολία. Κανείς δεν πρέπει να σε δει να δυσκολεύεσαι. Για τους άντρες, η ντροπή παίρνει µια συγκεκριµένη µορφή: να µη θεωρηθούν αδύναµοι. Για τις γυναίκες, η ντροπή είναι ένας ολόκληρος ιστός από άπιαστες, συγκεχυµένες και αντικρουόµενες προσδοκίες για το ποιες πρέπει να είµαστε. Και µη βιαστείτε να σκεφτείτε ότι όλες αυτές οι προσδοκίες προέρχονται µόνο από τους πατεράδες, τους δασκάλους και τους προπονητές µας. Στη δική µου ζωή, πιο σκληρές απέναντί µου έχουν υπάρξει οι γυναίκες», εξοµολογείται η Brown από τη σκηνή του TED σχολιάζοντας τον εσωτερικευµένο µισογυνισµό των γυναικών.

Μία ακόµα ερευνήτρια έβαλε την ντροπή στο µικροσκόπιο τη χρονιά που διανύουµε. Η Cathy O’Neil είναι µια βραβευµένη µαθηµατικός που, έπειτα από το διδακτορικό της στο Harvard και χρόνια διδασκαλίας στο MIT, άφησε την ακαδηµαϊκή της καριέρα και δούλεψε σε µεγάλα χρηµατοοικονοµικά ιδρύµατα. Βλέποντας την κοινωνική ανισότητα ολοένα και πιο καθαρά, σύντοµα στράφηκε στον πολιτικό ακτιβισµό, ενώ συµµετείχε ενεργά στο κίνηµα Occupy Wall Street το 2011, το οποίο είχε βρει τότε υποστηρικτές σηµαντικές προσωπικότητες, όπως οι Noam Chomsky, Judith Butler, Susan Sarandon και Michael Moore. Νωρίτερα φέτος κυκλοφόρησε το βιβλίο της The Shame Machine: Who Profits in the New Age of Humiliation (Η µηχανή της ντροπής: ποιος επωφελείται στην εποχή του εξευτελισµού, εκδ. Crown). Στις σελίδες του ξεσκεπάζει τη «βιοµηχανία της ντροπής», όπως την ονοµάζει. Κολοσσοί της οικονοµίας και ολόκληροι εµπορικοί τοµείς χτίζουν στρατηγικές και επενδύουν τεράστια budget σε καµπάνιες που στοχεύουν στην επιθυµία των καταναλωτών να ανταποκριθούν σε συγκεκριµένα πρότυπα. Εκείνοι, επιφορτισµένοι µε 4 ντροπή σε περίπτωση που δεν καταφέρουν να ανταποκριθούν στις εκάστοτε κοινωνικές νόρµες, καταναλώνουν αγαθά και υπηρεσίες, θέλοντας απλά και ξεκάθαρα να ανήκουν κάπου. Το αποτέλεσµα είναι οι εισπράξεις και τα κέρδη να επιστρέφουν την αρχική επένδυση πολλαπλασιασµένη. Η O’Neil, όπως και η Brown, επισηµαίνει ότι κύριος στόχος είναι οι φαινοµενικά πιο ευάλωτες κοινωνικά οµάδες. Η ίδια υποστηρίζει πως είναι σαν τα υπόγεια µηνύµατα που λαµβάνουν οι γυναίκες παγκοσµίως να τους λένε: «Από τη στιγµή που έχεις στη διάθεσή σου τόσα προϊόντα κατά της γήρανσης του δέρµατος και τόσες αισθητικές τεχνικές, αν δεν έχεις αψεγάδιαστη επιδερµίδα, φταις εσύ και µόνο εσύ». «Πρόκειται για µια καταπληκτική µηχανή κέρδους», τονίζει η O’Neil και έχει ενδιαφέρον το ότι «σχεδόν πάντα στοχεύει σε κοινωνικά ευάλωτες οµάδες. Είναι σαν ένα κλειστό κύκλωµα εξουσίας που λέει υπογείως “θα σε φορτώσουµε µε τόνους ντροπής για να σε κρατήσουµε στη θέση σου, θα συνεχίσεις να νιώθεις απειλούµενος, στερηµένος από λόγο και φωνή. Η ντροπή κοινωνικά έχει τη δύναµη να αποδυναµώνει. Αν θέλεις να ανήκεις στο σύνολο, πρέπει να συµµορφώνεσαι µε τα πρότυπά του. Εσύ ανήκεις µεν στο σύνολο, αλλά εµείς θέλουµε να παραµείνεις στη γωνία, εκεί που σε έχουµε τοποθετήσει».

Αρένες στηµένες µε αλγόριθµους
Τα social media, φυσικά, δεν θα µπορούσαν να λείπουν από µια συζήτηση µε θέµα την ντροπή. Το «βρόµικο µυστικό της ντροπής», λέει η O’Neil, είναι ότι νιώθουµε ωραία όταν ντροπιάζουµε κάποιον άλλο και ακριβώς γι’ αυτόν το λόγο οι πλατφόρµες κοινωνικής δικτύωσης συχνά καταλήγουν να µετατρέπονται σε αρένες. Πρόσφατα, όταν κλήθηκε να µιλήσει στην αµερικανική Γερουσία για την επίδραση των αλγορίθµων του Facebook σε ηλικιακά γκρουπ όπως τα έφηβα κορίτσια, και συγκεκριµένα για ζητήµατα όπως η αυτοεικόνα τους, αποφάνθηκε ότι είναι αδύνατο να ελεγχθούν οι αλγόριθµοι των social. «Είναι φτιαγµένοι µε τέτοιον τρόπο, ώστε δεν είµαστε σε θέση να ελέγξουµε τι συµβαίνει τώρα ούτε τι µπορεί να γίνει στο µέλλον, αλλά αυτό διαγράφεται µάλλον χαοτικό. Όσον αφορά την ντροπή, ο αλγόριθµος είναι σε γενικές γραµµές βελτιστοποιηµένος ώστε να µας θέτει σε αντιπαράθεση. Χρειάζεται να δούµε τα ζητήµατα ένα προς ένα και να ζητηθεί από τις εταιρείες των κοινωνικών δικτύων να επιληφθούν όλων τους. Μπορεί να ακούγεται αδύνατο, αλλά δεν είναι. Αυτές οι πλατφόρµες δεν λειτουργούν ως καταλύτες, αλλά ως καύσιµο για την ντροπή».

Στο The Shame Machine καταγράφει ένα χαρακτηριστικό περιστατικό αυτού του «βρόµικου µυστικού της ντροπής». Λίγους µήνες πριν από την κυκλοφορία του βιβλίου, µια γυναίκα είχε βγάλει τον σκύλο της βόλτα στο Σέντραλ Παρκ της Νέας Υόρκης. Όταν τον άφησε χωρίς λουρί, ένας Αφροαµερικανός που βρισκόταν στο πάρκο µε µια οµάδα παρατήρησης πουλιών την πλησίασε και της ζήτησε να ξαναφορέσει στο σκυλί το λουρί, γιατί το αντίθετο δεν επιτρεπόταν, αλλά και γιατί τάραζε τα πουλιά. Η απάντησή της προκάλεσε µια αλυσιδωτή αντίδραση που κανείς δεν είχε φανταστεί. Κάλεσε την αστυνοµία ισχυριζόµενη ότι ο άντρας έδειξε σηµάδια επιθετικότητας, όσοι ήταν κοντά ανέβασαν τη σκηνή στο ίντερνετ και το θέµα πήρε τεράστιες διαστάσεις, αφού θα µπορούσε εύκολα να ξεφύγει η κατάσταση και να καταλήξει σε ένα ακόµα περιστατικό αστυνοµικής βίας και φυλετικών διακρίσεων. «Η κατακραυγή και ο εξευτελισµός ήταν τεράστια, την απέλυσαν από τη δουλειά της και η ζωή της έκτοτε έχει πληγεί σηµαντικά. Φυσικά δεν συµφωνώ καθόλου µε την πράξη της, έκανε ένα τεράστιο ρατσιστικό λάθος, αλλά η ντροπή που της επιβλήθηκε σε καµία περίπτωση δεν τη βοήθησε να µην είναι ρατσίστρια», δηλώνει η συγγραφέας. «Ο διασυρµός στα social media θα έπρεπε να στοχεύει όχι στην κοπέλα, αλλά στη βία της αστυνοµίας την οποία θα µπορούσε να έχει υποστεί ο άντρας (κάτι που ευτυχώς δεν συνέβη). Αν θέλει κάποιος να θίξει το ζήτηµα του ρατσισµού, πρέπει να µη στέκεται στην επιφάνεια, τα µεµονωµένα περιστατικά, αλλά να στοχεύσει βαθύτερα, π.χ. στο γιατί η αστυνοµική βία -ακόµη και σήµερα- είναι πιο έντονη απέναντι σε ευάλωτες κοινωνικά οµάδες».

Έχει η ντροπή θετικό πρόσωπο;
Παρά τη δυσάρεστη (και εντέλει άκαρπη) εξέλιξη του συγκεκριµένου περιστατικού, αυτό αποκαλύπτει ότι η ντροπή έχει έναν θετικό κοινωνικό χαρακτήρα. Όταν γινόµαστε µάρτυρες µιας µεγάλης κοινωνικής αδικίας, είναι η ντροπή που µας κινητοποιεί να αντιδράσουµε. Βλέποντας ολόκληρες κοινωνικές οµάδες να περιθωριοπούνται ή να υφίστανται βία, αποκλεισµό και στέρηση βασικών δικαιωµάτων, ξεσηκωνόµαστε για να τους εξασφαλίσουµε ότι θα πάρουν πίσω αυτά που δικαιωµατικά τους ανήκουν: τη φωνή, την αξιοπρέπεια και την ισότητα µε όλους τους υπόλοιπους. Μέσα από ακριβώς αυτή τη διαδικασία γεννήθηκε το κίνηµα του #metoo, επισηµαίνει η O’Neil. Ο αποτροπιασµός που νιώθουµε µπροστά σε µεγάλες κοινωνικές αδικίες, που έρχονται κόντρα στο σύστηµα αξιών µας, µας κινητοποιεί να βγούµε από τον µικρόκοσµό µας και να δράσουµε για το καλό του συνόλου. Όταν οι κοινωνικές δοµές αποδεικνύεται πως αφήνουν τραγικά κενά και 4 παραλείψεις, όπως στη δική µας περίπτωση της 12χρονης στον Κολωνό, η ντροπή που νιώθουµε µας ωθεί να επισηµάνουµε αυτά τα κενά και τις παραλείψεις και να πιέσουµε να γίνουν οι αλλαγές που -ξεκάθαρα πια- χρειάζεται να γίνουν. Αρκεί, σύµφωνα µε την άποψη της Αµερικανίδας ειδικού, να µη σταθούµε σε µεµονωµένα πρόσωπα, αλλά να στρέψουµε την προσοχή µας προς τις δοµές και τα πλαίσια που θα έπρεπε να µην έχουν επιτρέψει να συµβαίνουν τέτοια περιστατικά. Προς το παρόν, βρισκόµαστε στα έγκατα του «βάλτου της ψυχής» που λέει η Brené Brown. Έχουµε φορέσει τις γαλότσες µας και όλοι ελπίζουµε ως κοινωνία να καταφέρουµε να τον διασχίσουµε και να βγούµε πέρα από αυτόν…

Η Brown έχει εντοπίσει ακόµα µία παράµετρο στο συναίσθηµα της ντροπής, όχι σε κοινωνικό επίπεδο, αλλά σε προσωπικό. Αναλύοντας το πόσο δύσκολο είναι να νιώθει κανείς ντροπή, εξηγεί ότι, σύµφωνα µε τη µελέτη της, ο µηχανισµός άµυνας που αναπτύσσουµε είναι να µουδιάζουµε το συγκεκριµένο συναίσθηµα. «Απόδειξη; Είµαστε η πιο χρεωµένη, παχύσαρκη, εθισµένη σε ουσίες και φαρµακευτικές αγωγές οµάδα ενηλίκων στην ιστορία της Αµερικής (σ.σ.: και της ανθρωπότητας). Το πρόβληµα είναι ότι δεν µπορούµε να µουδιάσουµε επιλεκτικά το συναίσθηµά µας. Δεν µπορεί κανείς να πει “δεν θέλω να νιώθω τα άσχηµα συναισθήµατα, την ευαλωτότητα, τον θρήνο, την ντροπή, τον φόβο, την απογοήτευση” και να τα µουδιάσει, χωρίς να κάνει ταυτόχρονα το ίδιο και σε όλα τα υπόλοιπα. Μουδιάζοντας το συναίσθηµα, κλέβουµε από τον εαυτό µας και τη δυνατότητα να βιώσει χαρά, ευγνωµοσύνη, ευτυχία. Δεν είναι να απορεί κανείς που τότε φτάνουµε να είµαστε δυστυχισµένοι, χωρίς σκοπό και νόηµα στη ζωή µας».

H «Ανατοµία» ενός ευτυχισµένου ανθρώπου
Η Brown δεν ξεκίνησε να µελετά την ντροπή αυτή καθαυτή. Το συγκεκριµένο συναίσθηµα προέκυψε µέσα από την πολυετή έρευνά της για την ευαλωτότητα, τον τοµέα των κοινωνικών επιστηµών στον οποίο αναγνωρίζεται η µεγάλη συνεισφορά της. Έπειτα από έξι χρόνια έρευνας, χιλιάδες συνεντεύξεις και επιστηµονικές δηµοσιεύσεις, η ίδια θυµάται στην οµιλία της τη στιγµή που εντόπισε πως όσοι άνθρωποι είναι ευτυχισµένοι παρουσιάζουν όλοι τους κάποια κοινά χαρακτηριστικά. Όλοι οι ευτυχισµένοι άνθρωποι, όπως λέει, ζουν «ολόψυχα», έχουν δηλαδή το θάρρος να είναι ειλικρινείς µε τον εαυτό τους και τους άλλους, έχοντας αποδεχτεί τόσο τα καλά τους στοιχεία όσο και τα πιο δύσκολα. Έχουν το θάρρος να είναι ευάλωτοι και αυθεντικοί, έχουν αγκαλιάσει τα ελαττώµατά τους, αυτά που ενδεχοµένως τους κάνουν να νιώθουν και ντροπή, ανάµεσα σε άλλα. Το δεύτερο χαρακτηριστικό που µοιράζονται οι ευτυχισµένοι άνθρωποι είναι ότι προσεγγίζουν τόσο τον εαυτό τους όσο και τους άλλους µε συµπόνια. Το τρίτο, ότι ακριβώς επειδή είναι ειλικρινείς µε τους ίδιους και τους άλλους, έχουν αληθινή σύνδεση µε αυτούς και εαυτούς. Τέλος, έχουν καταφέρει να αγκαλιάσουν την ευαλωτότητά τους σε τέτοιο βάθος, ώστε αντιλαµβάνονται πως τα στοιχεία που τους καθιστούν ευάλωτους είναι ακριβώς εκείνα που δίνουν στον καθένα και τη δική του, µοναδική οµορφιά.

«Οι ευτυχισµένοι άνθρωποι είναι», λέει η Brown, «εκείνοι που λένε πρώτοι “σ’ αγαπώ”, που είναι διατεθειµένοι να τολµήσουν ακόµη κι όταν δεν υπάρχουν εγγυήσεις, που είναι πρόθυµοι να επενδύσουν σε µια σχέση, χωρίς να ξέρουν αν θα πάει καλά ή όχι. Είναι εκείνοι που συνεχίζουν να αναπνέουν ήρεµα όσο περιµένουν τα αποτελέσµατα της µαστογραφίας τους. Που έχουν νιώσει ευάλωτοι όταν απολύθηκαν ή όταν έπρεπε να απολύσουν έναν συνεργάτη. Εντέλει, είναι εκείνοι που επιτρέπουν στον εαυτό τους να ζει ολόψυχα. Μπορεί η ευαλωτότητα να είναι ο πυρήνας της ντροπής, του φόβου και του αγώνα µας να αξίζουµε, αλλά ταυτόχρονα είναι και η κοιτίδα της χαράς, της δηµιουργικότητας, της σύνδεσης και της αγάπης. Όταν ξέρουµε πως είµαστε ευάλωτοι αλλά αρκετοί, τότε έρχεται η στιγµή που σταµατάµε να ουρλιάζουµε και αρχίζουµε να ακούµε. Εµάς και τους άλλους».

Η βιοχημεία της ντροπής
Όταν νιώθουμε ντροπή, ο εγκέφαλός μας αντιδρά όπως όταν βρισκόμαστε σε κίνδυνο. «Η ντροπή γεννιέται στο λιμβικό ή μεταιχμιακό σύστημα του εγκεφάλου και από εκεί στέλνονται σήματα ενεργοποιώντας το αυτόνομο νευρικό σύστημα», σύμφωνα με τη Melissa Stouffer του Τμήματος Νευροεπιστήμης του Αυστριακού Ινστιτούτου Επιστήμης και Τεχνολογίας. Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα αυξάνει τους παλμούς της καρδιάς, στέλνει περισσότερο αίμα σε σημεία όπως οι μύες και λιγότερο σε άλλα, π.χ. στο δέρμα, ενώ ενεργοποιεί την αντίδραση για «πάλη, φυγή ή πάγωμα» (fight/flight/freeze). Έτσι, είτε αντιδρούμε φωνάζοντας, π.χ. επιθετικά στο άτομο που μας έχει ντροπιάσει, είτε απομονωνόμαστε και μας κατακλύζει αυτή η αίσθηση που «θέλουμε να εξαφανιστούμε», είτε παγώνουμε, νιώθοντας παγιδευμένοι και ανίσχυροι. Ειδικά η τρίτη αντίδραση εμποδίζει την ικανότητά μας να σκεφτούμε καθαρά και συχνά καταλήγουμε να θεωρήσουμε πως ό,τι έχει συμβεί οφείλεται αποκλειστικά σε δικό μας φταίξιμο. Στο βιβλίο του Healing the Shame that Binds You (Θεραπεύοντας την ντροπή που σας κρατά αιχμάλωτους, αναθ. έκδ. Health Communications Inc) ο Αμερικανός ψυχολόγος και πρωτοπόρος στον τομέα της αυτοβοήθειας John Bradshaw διαχωρίζει την «καλή» ντροπή από την «κακή» -όπως ακριβώς διαχωρίζουμε και την καλή από την κακή χοληστερόλη- και ονομάζει ανάλογα την πρώτη «HDL ντροπή». Όσον αφορά όμως την τοξική ντροπή, επισημαίνει ότι «το παρατεταμένο αίσθημα ντροπής στα πρώτα στάδια της ζωής μπορεί να προκαλέσει μόνιμες νοητικές δυσλειτουργίες. Συχνά αυτά τα άτομα εμφανίζουν χρόνιο στρες, κατάθλιψη και τελειομανία».

Φωτογραφία: Sam Hendel
Styling: Anne Marrie Brouilet

https://elle.gr/

Ψυχολογία

Το να θέλουμε να βοηθήσουμε είναι το πρώτο βήμα, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε αποτελεσματικοί πριν καταλάβουμε πραγματικά πώς προκλήθηκε η διαφωνία και τι ρόλο έπαιξε ο καθένας μας στη δημιουργία της.

Για να γίνει αυτό χρειαζόμαστε «ενσυναίσθηση», δηλαδή την ικανότητα να βάζουμε τον εαυτό μας στη θέση του άλλου και να βλέπουμε την κατάσταση μέσα από τα δικά του μάτια.

Μπορούμε να βοηθήσουμε πραγματικά μόνο αν αφήσουμε στην άκρη αυτή μας την ανάγκη να έχουμε δίκιο με κάθε τίμημα, και αποφεύγουμε να κατακρίνουμε με το παραμικρό το συνάνθρωπό μας. Οι κατηγορίες και οι επιπλήξεις χρησιμεύουν μόνο για να μειώσουν τον άλλο και, αφού σε κανέναν δεν αρέσει να βρίσκεται σε μειονεκτική θέση, ο συνάνθρωπός μας δε θα θελήσει να το δεχτεί και θα προσπαθήσει, προφανώς, να αμυνθεί. Πολύ πιθανόν ακόμα και να προσπαθήσει να ανατρέψει την κατάσταση, κατηγορώντας μας κι εκείνος με τη σειρά του.

Ζούμε σε μια εποχή αποθάρρυνσης, με αποτέλεσμα, αντί απλώς να ασχολούμαστε με τη διευθέτηση της διαφοράς και την αποκατάσταση της ισότητάς μας, να προσπαθούμε να υπερ – αντισταθμίζουμε, να θέλουμε να φανούμε ανώτεροι. Σε μια κατάσταση σύγκρουσης, έχουμε την τάση να αντιδρούμε αποπαίρνοντας τον άλλο, καθώς αισθανόμαστε την ανάγκη να δικαιώσουμε τον εαυτό μας τόσο ώστε να νιώσουμε ανώτεροι από το συνάνθρωπό μας – αλλά αυτό θέτει τον άλλο σε μειονεκτική θέση, ένας φαύλος κύκλος δημιουργείται και η διαμάχη φουντώνει.

Η διαφωνία μάς προκαλεί πόνο, όμως ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάμε και τον πόνο που νιώθει ο άλλος. Μέσα στον εγωκεντρισμό μας φανταζόμαστε συχνά ότι κουβαλάμε τα βάσανα όλου του κόσμου στις πλάτες μας, και κάνουμε, φυσικά, μεγάλο λάθος. Κι οι άλλοι υποφέρουν επίσης, είτε το ομολογούν ανοιχτά, ή όχι.

Οφείλουμε επίσης να θυμόμαστε το πώς νιώθουμε εμείς απέναντι στους αυτόκλητους συμβουλάτορες και άρα να μη σπεύδουμε στην παραμικρή αφορμή να προσφέρουμε τη συμβουλή μας. Όλοι μας έχουμε περάσει τα νιάτα μας ακολουθούμενοι από αμέτρητες συμβουλές και νουθεσίες από τους γονείς και τους καθηγητές μας και, ενήλικες πια, αγανακτούμε ακούγοντας να μας λένε τι να κάνουμε και τι όχι. Ειδικά σε μια κατάσταση σύγκρουσης δε βοηθάει καθόλου, να πούμε στους άλλους πώς θα έπρεπε να φερθούν, αφού αυτό θα τους ενοχλήσει ακόμα περισσότερο.

Τελικά, θα πρέπει να αποφεύγουμε να εστιάζουμε την προσοχή στα ελαττώματα και τα λάθη του συνανθρώπου μας, γιατί είναι ο πιο σίγουρος τρόπος για να φουντώσει ο καβγάς. Εξάλλου, όσοι γκρινιάζουν ασταμάτητα για λάθη και ελαττώματα προσπαθούν να κερδίσουν μια αίσθηση ανωτερότητας απέναντι στους άλλους. Όλοι μας κάνουμε λάθη. Τα σφάλματα για τους ανθρώπους είναι.

Http://sxeseis-kai-sunaisthimata.com

Πηγή: Από το βιβλίο «Τα θεμέλια μιας αρμονικής συμβίωσης» του Έρικ Μπλούμενταλ

Ψυχολογία

Η ζωή μας είναι συνεχώς σε κίνηση, πως να μην είναι άλλωστε όταν ολόκληρο το σύμπαν το οποίο κατοικούμε ορατό και μη ορατό διαρκώς μεταβάλλεται. Αποτελούμε κομμάτι αυτού και επηρεαζόμαστε όσο το επηρεάζουμε, σκοπός είναι όμως να εκμεταλλευόμαστε τη θετική ενέργεια την οποία εκπέμπει και να ανακαλύπτουμε μέσα από τον άρρηκτο δεσμό μας τα σήματα που θέλει να μας μεταφέρει.

Οι σκέψεις μας διαχέονται σε αυτό και επιστρέφουν πάλι σε εμάς, με μία διαφορετική ενέργεια. Αν αναλογιστούμε ότι το σύμπαν και ολόκληρη η φύση μας, διέπονται από μία τέλεια αρμονία και ισορροπία, στο πώς λειτουργούν όλα με έναν τρόπο απόλυτης συνέχειας, στο πώς το σώμα και το μυαλό μας μπορούν να επηρεάσουν και να επηρεαστούν, τότε θα δούμε και τη σημαντικότητα που έχει η προσωπική μας ισορροπία.

Η πλειοψηφία των πραγμάτων που συμβαίνουν στο σώμα είναι αποτέλεσμα της ψυχολογία μας. Όταν ο νους και η ψυχή νοσεί αντιστοίχως αυτό εκδηλώνεται σταδιακά ή άμεσα και στο σώμα. Από τη στιγμή που οι ίδιοι έχουμε τον έλεγχο των σκέψεων και των συναισθημάτων μας, έχουμε την ικανότητα να κατευνάσουμε και να εξαλείψουμε οτιδήποτε αρνητικό καλλιεργώντας την εσωτερική μας ισορροπία!


1 . Συζήτα με τον εαυτό σου.

Η καλή σχέση με τον εαυτό μας είναι το σημαντικότερο όλων! Το εσώτερο εγώ μας είναι και αυτό που φέρνει στην επιφάνεια όλες τις υποσυνείδητες σκέψεις μας, όλα όσα έχουν καταγραφεί στη μνήμη, καλά και άσχημα, και τα οποία χρειάζεται να διαχειριστούμε. Αν λοιπόν η σχέση με τον ίδιο μας τον εαυτό δεν είναι μία σχέση αυτοεκτίμησης, κατανόησης αλλά και βαθιάς εξομολόγησης τότε αρχίζει να συσσωρεύεται μία εσωτερική πίεση η οποία κάποια στιγμή θα ξεσπάσει με διάφορους τρόπους. Μη φοβάσαι να ακούσεις τη φωνή που υπάρχει μέσα σου, να συζητήσεις με το εγώ σου όσα πραγματικά σε απασχολούν με μία καθαρή ματιά, όπως ακριβώς θα έκανες με έναν καλό φίλο. Μπορεί στην αρχή να φαντάζει δύσκολο, με τον καιρό όμως θα γίνει θεραπευτικά λυτρωτικό!

2 . Διαλογισμός

Μία από τις ισχυρότερες μορφές πνευματικής συγκέντρωσης που επιτυγχάνεται με τη βαθιά χαλάρωση. Είναι το δεύτερο στάδιο της συζήτησης με τον εαυτό μας, καθώς εδώ ξεφεύγουμε από τους γρήγορους ρυθμούς της ζωής και της καθημερινότητας και φέρνουμε στην επιφάνεια το υποσυνείδητο. Σίγουρα η αρχή είναι δύσκολη, ειδικά για τα άτομα που είναι συνεχώς σε κίνηση χωρίς να ηρεμούν λεπτό και για εκείνα που η σκέψη τους ταξιδεύει διαρκώς από το ένα θέμα στο άλλο. Είναι όμως η αρχή μιας ουσιαστικής εσωτερικής επικοινωνίας η οποία μπορεί να λύσει ακόμη και τους πιο δύσκολους προβληματισμούς μας. Αφιέρωσε λίγα λεπτά καθημερινά στο διαλογισμό και βίωσε την πραγματική ηρεμία η οποία με την εξάσκηση θα μετατρέπεται σε βαθιά γαλήνη. Αν αντιμετωπίζεις κάποια δυσκολία στη συγκέντρωση μπορείς για αρχή να απευθυνθείς σε ειδικούς δασκάλους διαλογισμού.

3. Απομάκρυνε οτιδήποτε τοξικό από τη ζωή σου.

Μιλώντας για τοξικότητα μπορούμε να αναφερθούμε σε πολλά πράγματα, σε σκέψεις, σε συναισθήματα, σε τροφές, σε ανθρώπους. Οτιδήποτε κάνει κακό σε κάποιο κομμάτι του εαυτού μας είναι απαραίτητο να απομακρύνεται, ακόμη και αν προκύπτει από εμάς τους ίδιους. Διώξε μακριά τις τοξικές σκέψεις σου και μην επηρεάζεσαι από ανθρώπους που προσπαθούν να σου επιβάλλουν την αρνητική τους ενέργεια ή τον δικό τους τρόπο σκέψης και ζωής. Τη σκέψη σου μπορείς να τη διαχειριστείς, αν όμως δεν μπορείς να διαχειριστείς τις συμπεριφορές τέτοιου είδους ανθρώπων τότε απλά απομακρύνσου.

4. Υγιεινή διατροφή

Λειτουργεί ακριβώς όπως και οι σκέψεις. Ότι είναι καλό μας ωφελεί, ότι είναι κακό μας βλάπτει. Η διατροφή επηρεάζει και επηρεάζεται από την ψυχολογία και τον τρόπο σκέψης. Το πως λειτουργεί ένα άτομο σε περιόδους στρες ή στεναχώριας με το φαγητό είναι δείγμα έλλειψης εσωτερικής ισορροπίας. Προσπάθησε να ακολουθείς έναν υγιεινό τρόπο διατροφής χωρίς αλκοόλ, ακόμη και σε δύσκολες περιόδους. Το σώμα είναι ο ναός της ψυχής και να διατηρηθεί ήρεμη χρειάζεται το σπίτι της να είναι καθαρό.

5. Η άσκηση λειτουργεί βοηθητικά

Μπορεί όλα τα παραπάνω να χρειάζονται ηρεμία και συγκέντρωση, όμως και η άσκηση λειτουργεί ως εκτόνωση και αποβολή όλης της συσσωρευμένης ενέργειας. Ανακάλυψε το είδος της άσκησης που είναι βοηθητικό για εσένα, όπως για παράδειγμα η yoga, και αφιέρωσε καθημερινά λίγο χρόνο. Η σωματική δυναμική σε συνδυασμό με τα παραπάνω και ειδικότερα με το διαλογισμό θα ανακαλύψεις πως επιφέρει πραγματική την εσωτερική αρμονία.

6. Βρες αφορμές για να γελάς

Ψυχοθεραπευτικό και τονωτικό! Το γέλιο δεν πρέπει να λείπει από την καθημερινότητα μας, καθώς είναι από τους σημαντικότερους τρόπους εκτόνωσης και αύξησης της καλής διάθεσης. Ακόμη και όταν όλα σου φαίνονται γκρίζα, βρες τρόπους, αυτοσαρκάσου, δες τη δύσκολη πλευρά με χιούμορ, βάλε μία χιουμοριστική ταινία, και γενικότερα γέλα! Γέλα και σε λίγα λεπτά θα νιώθεις το εσωτερικό βάρος να απομακρύνεται. Μη ξεχνάς πως 15 δευτερόλεπτα γέλιου χαρίζουν 2 μέρες ζωής!

7. Χρησιμοποίησε φυσικά συμπληρώματα ευεξίας

Η επιστήμη έχει φέρει πλέον την ευεξία δίπλα μας κάνοντας τη χρήση των βοτάνων της ακόμη πιο απλή. Ένα φυσικό συμπλήρωμα διατροφής με εκχυλίσματα από τα πιο ευεργετικά βότανα που αποδεδειγμένα προσφέρουν ηρεμία και ευεξία είναι η ιδανική επιλογή για να ξεκινήσουμε μία δύσκολη μέρα. Συνδυαστικά με τους παραπάνω τρόπους, ένα φυτικό συμπλήρωμα για τόνωση και ηρεμία, είναι ένα συν στην επίτευξη της εσωτερικής μας ισορροπίας.

https://www.2happy.gr/

 

Ψυχολογία

Η ικανότητα και το σθένος να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες που, αναπόφευκτα, όλοι θα συναντήσουμε στη ζωή, είναι ένα πολύτιμο εφόδιο ειδικά στην περίοδο που διανύουμε τους τελευταίους μήνες. Τι μπορούμε να κάνουμε όμως για να το αποκτήσουμε αν δεν ανήκουμε σε αυτούς που το έχουν ήδη;

Τι είναι η ψυχική ανθεκτικότητα

Οι ειδικοί ψυχικής υγείας έχουν εδώ και δεκαετίες διακρίνει τη σημασία της στις ζωές μας. Οι πρώτες σχετικές έρευνες και μελέτες ξεκίνησαν στις αρχές του 1970 και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Τι εννοούμε όμως όταν μιλάμε για «ψυχική ανθεκτικότητα»; Πρόκειται για τη δυνατότητα να προσαρμοζόμαστε και να χειριζόμαστε τα δύσκολα και τα απρόοπτα της ζωής –από τις καθημερινές «περιπέτειες» με τα μικροπροβλήματα και το στρες μέχρι τα πιο τραυματικά γεγονότα όπως μία απώλεια, μία σοβαρή ασθένεια κ.λπ. Η ικανότητά μας δηλαδή να μπορούμε να ανταποκριθούμε στις μικρές και μεγάλες αλλαγές που έρχονται στη ζωή μας είτε τις περιμένουμε είτε είναι απροσδόκητες. Όσο μεγαλύτερη είναι η ψυχική μας ανθεκτικότητα τόσο πιο ψύχραιμα και εποικοδομητικά ανταποκρινόμαστε σε αυτές τις αλλαγές και τα εμπόδια. Και τόσο πιο δυνατοί και πιο ώριμοι μπορούμε να βγούμε από αυτά.

Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που έχει ανεπτυγμένη ψυχική ανθεκτικότητα δε θα βιώσει ποτέ ξανά άγχος ή δυσκολίες ούτε ότι θα ανταποκριθεί το ίδιο καλά σε όσα εμπόδια βρει μπροστά του. Σημαίνει όμως ότι θα είναι καλύτερα θωρακισμένος απέναντί τους και θα μπορέσει να τα επεξεργαστεί μαθαίνοντας ό,τι μπορεί να μάθει κανείς από αυτά και να αξιοποιήσει αυτή του τη γνώση για το μέλλον.

Ανθεκτικός γεννιέσαι ή γίνεσαι;

Το χτίσιμο της ψυχικής μας ανθεκτικότητας ξεκινά τη στιγμή που ερχόμαστε στον κόσμο. Κάθε άνθρωπος γεννιέται με ένα δικό του δυναμικό φορτίο που σε ένα βαθμό καθορίζει την προσωπικότητά του. Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι κάποιοι από εμάς είναι ίσως, μέχρι ένα σημείο, «προικισμένοι» με εγγενή ψυχική ανθεκτικότητα. Ωστόσο, το πόσο «δυνατοί» είμαστε, επηρεάζεται σε τεράστιο βαθμό κι από άλλους παράγοντες (σύμφωνα με τους Grotberg, 1995, Blaustein & Kinniburgh, 2018 και πολλούς ακόμα ερευνητές) όπως το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουμε, τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται ο πρωταρχικός δεσμός στην αρχή της ζωής μας, στην ικανότητά μας να λύνουμε τα διάφορα προβλήματα, στην αυτοεκτίμησή μας, τη συναισθηματική μας ευελιξία, τον τρόπο ζωής μας, την ενσυναίσθηση, τις σχέσεις με τους γύρω μας, την αίσθηση του χιούμορ, την αισιοδοξία μας, την κοινωνικοοικονομική μας κατάσταση, τους ανθρώπους που κρατάμε πιο κοντά μας στη ζωή μας κ.λπ.

Αυτό όμως που είναι ίσως το πιο σημαντικό να ξέρουμε είναι ότι η ψυχική ανθεκτικότητα εξαρτάται μεν από όλους αυτούς τους παράγοντες που αναφέραμε, όμως ένα μεγάλο κομμάτι της είναι στο χέρι μας καθώς, μπορούμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας να την αποκτήσει. Όλες οι σχετικές έρευνες συνηγορούν σε αυτό καθώς δείχνουν ότι δεν πρόκειται για μία υπερδύναμη ούτε για χαρακτηριστικό κάποιων ελάχιστων, εξωπραγματικών υπερανθρώπων. Αντίθετα, είναι ένα «όπλο» που μπορούμε να αποκτήσουμε όλοι μας. Όπως ακριβώς μπορούμε να μεταμορφώσουμε το σώμα μας με την άσκηση και να το κάνουμε σιγά σιγά, με υπομονή και επιμονή, πιο δυνατό και πιο ευέλικτο, το ίδιο ακριβώς μπορούμε να κάνουμε και με το πνεύμα μας. Κι αν αναρωτιέστε για το πώς, απλά συνεχίστε να διαβάζετε.

Έτσι θα τα καταφέρετε κι εσείς!

Προτεραιότητα στις σχέσεις σας

Ένα γερό δίκτυο ανθρώπων είναι ένα πολύ καλό βήμα προς την επίτευξη του στόχου μας. Οι υγιείς σχέσεις με τους γύρω μας, μας βοηθάνε να αποκτήσουμε αυτοεκτίμηση, να καταπολεμήσουμε το αίσθημα μοναξιάς και να νιώσουμε ότι έχουμε διεξόδους και κίνητρο όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Δε χρειάζεται οι άνθρωποι αυτοί να είναι πολλοί, αρκεί η σχέση μας μαζί τους να διακρίνεται από αμοιβαία εκτίμηση, εμπιστοσύνη και κατανόηση. Γι’ αυτό μην ξεχνάτε τους φίλους σας και την οικογένειά σας, καλλιεργείτε τις σχέσεις σας με συναδέλφους, αναπτύξτε τον κύκλο σας αποκτώντας ένα χόμπι… Είναι πολύ σημαντικό να προσπαθήσετε, όσο δύσκολο κι αν είναι, να μην απομονώνεστε όταν νιώθετε «πεσμένοι», θλιμμένοι ή σε απόγνωση. Πολύ συχνά αυτή είναι η πρώτη μας αντίδραση, και είναι απολύτως θεμιτή, όμως αυτό το στάδιο δεν πρέπει να επιτρέπουμε να κρατάει υπερβολικά πολύ και να μας απομακρύνει από τους γύρω μας. Η αλληλεπίδραση και η σύνδεση με ανθρώπους που νοιαζόμαστε και μας νοιάζονται, είναι καταλυτικές για το χτίσιμο της ψυχικής μας ανθεκτικότητας.

Φροντίστε τον εαυτό σας

Ίσως σας φαίνεται επουσιώδες, όμως η υιοθέτηση μιας υγιούς ρουτίνας στην οποία θα πρωταγωνιστούν η ισορροπημένη διατροφή, η άσκηση, ο ποιοτικός ύπνος και η προσωπική υγιεινή, είναι πιο σημαντική από ό,τι ίσως νομίζετε. Γιατί όλα τα παραπάνω, εκτός του ότι μας βοηθάνε να προασπίσουμε τη σωματική μας υγεία, μας βοηθάνε επίσης να καταπολεμήσουμε το άγχος που μπορεί να «ροκανίσει» την ανθεκτικότητά μας. Επίσης, η αίσθηση ότι η ζωή μας κινείται σε ένα πλαίσιο στο οποίο κάνουμε το καλύτερο δυνατό για τον εαυτό μας, μας βοηθάει να νιώθουμε ότι έχουμε τον έλεγχο, γεγονός που μας κάνει να αισθανόμαστε πιο δυνατοί.

Βρείτε έναν σκοπό στη ζωή σας

Είτε είναι μία δραστηριότητα στην οποία θα σας άρεσε να εξελιχθείτε, είτε η συμμετοχή σε μία εθελοντική ομάδα, η υποστήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων είτε οτιδήποτε άλλο που μπορεί να σας δίνει κίνητρο… Η αίσθηση σκοπού μας χαλυβδώνει απέναντι στις αντιξοότητες και μας κινητοποιεί να τις ξεπεράσουμε.

Στραφείτε στο μέλλον

Όταν έχουμε πράγματα να περιμένουμε, η ανθεκτικότητά μας δυναμώνει (Johnson, Wood, Gooding, Taylor, Tarrier, 2011). Αυτό δε σημαίνει ότι πρέπει να κάνουμε τίποτα μεγαλεπήβολα σχέδια. Το μόνο που χρειάζεται είναι να είναι κάτι συγκεκριμένο, όσο μικρό και αν είναι αυτό. Π.χ. να απολαύσουμε ένα ωραίο πρωινό την επόμενη Κυριακή. Ή να κάνουμε μία μικρή εκδρομή. Ή απλά να πιούμε έναν καφέ με έναν φίλο που έχουμε να δούμε καιρό.

Επιδιώξτε την ηρεμία

Καταγραφή των σκέψεων και των συναισθημάτων σας σε ένα ημερολόγιο, διαλογισμός , γιόγκα… Μπορεί να μην έχετε συνηθίσει σε όλα αυτά αλλά τουλάχιστον δοκιμάστε το για μερικές μόνο μέρες. Όλες αυτές οι πρακτικές μας βοηθάνε να αδειάζουμε το μυαλό μας έστω και για λίγο, να βρίσκουμε τη συγκέντρωσή μας αλλά και να ανακτάμε το θάρρος, το κουράγιο και την ελπίδα μας και να μην εγκαταλείπουμε. Επίσης μας βοηθάνε να επικεντρωνόμαστε στις θετικές πλευρές της ζωής μας και να βρίσκουμε λόγους για να νιώθουμε ευγνώμονες για όσα έχουμε. Και όλα αυτά μας κάνουν πιο δυνατούς σταδιακά αλλά σταθερά.

Επικεντρωθείτε σε ό,τι μπορείτε να κάνετε

Καμιά φορά τα πράγματα μας φαίνονται βουνό. Όταν λοιπόν είμαστε σε μια τέτοια κατάσταση, καλό είναι να μην παραφορτώνουμε τη σκέψη μας κάνοντάς τα όλα μαζί αλλά να τα ιεραρχούμε , να συγκεντρωνόμαστε σε αυτά που μπορούμε να κάνουμε ακόμα κι αν αυτά είναι ελάχιστα. Είναι πολύ σημαντικό να νιώθουμε ότι έχουμε τον έλεγχο στη ζωή μας έστω και στο μίνιμουμ ακόμα κι αν αυτό είναι απλώς να βάλουμε τάξη στην ντουλάπα μας. Γιατί τότε θα γίνει πιο εύκολο να βρούμε το κουράγιο να ασχοληθούμε και με τα μεγαλύτερα προβλήματα «σπάζοντάς» τα σε μικρότερα μέρη που μπορούμε να χειριστούμε και να τα λύσουμε συστηματικά και βήμα-βήμα.

Διδαχτείτε από ό,τι συμβαίνει

Ακόμα και η πιο σκληρή δοκιμασία έχει να μας αφήσει κάτι που μπορεί να μας φανεί χρήσιμο αν όχι τώρα, τότε στο μέλλον. Και σίγουρα έχετε βρεθεί κι εσείς σε αυτή τη θέση. Προσπαθήστε λοιπόν κάθε φορά που περνάτε μια δύσκολη περίοδο, να την ερμηνεύετε μέσα από αυτό το πρίσμα. Μπορεί να μην μπορείτε να αλλάξετε τα πράγματα ούτε να αποφύγετε τα αρνητικά συναισθήματα, όμως μπορείτε να αλλάξετε την οπτική σας και να σκεφτείτε ότι τουλάχιστον και από αυτή την εμπειρία μαθαίνετε κάτι που θα σας φανεί χρήσιμο αργότερα, όπως άλλωστε σίγουρα έχει συμβεί αντίστοιχα και στο παρελθόν.

Προσπαθήστε να αποδεχτείτε την αλλαγή

Τίποτα δε μένει ίδιο και τίποτα δεν κρατάει για πάντα. Όπως όμως δεν κρατάνε για πάντα τα καλά έτσι δεν κρατάνε και τα άσχημα. Η αλλαγή δεν είναι πάντα κάτι αρνητικό. Αντίθετα, μπορεί να σηματοδοτεί μία εξέλιξη, μία πρόοδο και το άνοιγμα του δρόμου για κάτι καλύτερο που ίσως δε φανταζόμασταν καν ότι υπάρχει. Κάντε λοιπόν την προσπάθεια να

αποδεχτείτε το γεγονός ότι τίποτα δεν είναι στατικό και πόσο ενδιαφέρουσα και πιο γεμάτη κάνει αυτό τη ζωή μας.

Βρείτε την αισιοδοξία σας

Σε έρευνες που έχουν γίνει σχετικά με την ψυχική ανθεκτικότητα, ένας από τους παράγοντες που φαίνεται ότι πραγματικά την ενισχύουν είναι η αισιοδοξία. Οι άνθρωποι που –όπως συνηθίζουμε να λέμε- βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο, μπορούν και αντεπεξέρχονται πιο ικανοποιητικά όταν βρεθούν μπροστά στα «σκούρα». Γιατί η αισιοδοξία μας βοηθάει να σκεφτούμε ότι μπορεί τώρα να μην μας έχουν έρθει όλα όπως τα θέλαμε όμως αυτό δε σημαίνει ότι αυτό θα ανατραπεί και στην πορεία θα μας συμβούν και καλά πράγματα. Ναι, δεν είναι καθόλου εύκολο να σκεφτόμαστε πάντα θετικά, όμως αυτός είναι ένας από τους πιο επιτυχημένους τρόπους για να βγαίνουμε νικητές από τις μικρές και τις μεγάλες μάχες που καλούμαστε να δίνουμε κάθε μέρα.

Βάλτε τα πράγματα στις σωστές τους διαστάσεις

Όταν όλα πηγαίνουν στραβά, μην φέρνετε την καταστροφή ούτε να αυτομαστιγώνεστε. Αν π.χ. δεν τα πάτε καλά σε μία εξέταση, μην σκεφτείτε «το ήξερα ότι δε θα τα καταφέρω. Αφού είμαι άχρηστος». Αυτή είναι μία στάση που μας οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στη μεμψιμοιρία και την ηττοπάθεια και σίγουρα όχι στην ψυχική ανθεκτικότητα. Αντίθετα, σκεφτείτε τους πραγματικούς λόγους για τους οποίους δεν πετύχατε τον στόχο σας και σκεφτείτε πως μπορείτε να διορθώσετε ό,τι πήγε στραβά. «Ήμουν υπερβολικά αγχωμένος», «δεν οργάνωσα σωστά τη μελέτη μου, την επόμενη φορά θα κρατάω καλύτερες σημειώσεις» κ.λπ. Σκεφτείτε επίσης, ότι η όποια «αποτυχία» σε έναν τομέα δεν καθορίζει το ποιοι είστε γενικά. Είναι απλά μια άτυχη στιγμή που οπωσδήποτε δεν μπορεί να καταδικάσει όλη σας τη ζωή.

Αποφύγετε το άγχος σας όσο μπορείτε

Ένας πολύ πρακτικός τρόπος για να ενισχύσετε την ανθεκτικότητά σας είναι να προλαβαίνετε όσες περισσότερες αγχογόνες καταστάσεις μπορείτε ξεκινώντας και πάλι από τα πιο απλά. Π.χ. πληρώστε τους λογαριασμούς σας στην ώρα τους και μην τους αφήνετε να μαζεύονται. Όσο λιγότερες ευκαιρίες αφήνουμε στο άγχος να «τρυπώσει» στη ζωή μας, τόσο το καλύτερο.

Τονώστε την αυτοεκτίμησή σας

Η αυτοεκτίμηση είναι επίσης ένας από τους παράγοντες που ενισχύουν την ανθεκτικότητά μας (Johnson, Panagioti, Bass, Ramsey, Harrison, 2017). Έχουμε μιλήσει πολλές φορές για το πόσο σπουδαίο ρόλο παίζει η αυτοεκτίμηση στη ζωή μας και αυτό έρχεται απλά να το επιβεβαιώσει ξανά. Βρείτε και αναδείξτε τα θετικά σας στοιχεία, μην είστε υπερβολικά αυστηροί με τον εαυτό σας, συμφιλιωθείτε με τα λάθη και τις αδυναμίες σας, συναναστραφείτε ανθρώπους που σας κάνουν να αισθάνεστε καλά, βάλτε στη ζωή σας την

άσκηση και τη σωστή διατροφή που θα σας βοηθήσουν να αποκτήσετε μία υγιή αυτοεικόνα, ξεκινήστε να δουλεύετε για τους στόχους σας βήμα-βήμα…

Εμπιστευθείτε κάποιον ειδικό

Αν παρόλες τις προσπάθειές σας, πιστεύετε ότι δεν καταφέρνετε να αποκτήσετε το σθένος που θα θέλατε για να σταθείτε απέναντι στη ζωή, σκεφτείτε το ενδεχόμενο να δείτε κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας που με την κατάρτισή του θα είναι σε θέση να σας βοηθήσει να αλλάξετε την οπτική και τη στάση σας. Η γνωσιακή – συμπεριφορική θεραπεία φαίνεται να έχει πολύ καλά αποτελέσματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Ψυχολογία

Με τον όρο »τοξικός», οι ψυχολόγοι περιγράφουμε τον επιβλαβή για την ψυχοσυναισθηματική και σωματική υγεία ενός ατόμου. Οι τοξικοί άνθρωποι έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά στη συμπεριφορά τους τα οποία και χρησιμοποιούν εξοντώνοντας το »θύμα» τους.

Μπορεί να είναι οι γονείς, μπορεί να είναι κάποιος άλλος συγγενής, ίσως ένας φίλος ή ακόμη και ένας σύντροφος. Η τοξική ταυτότητα δεν έχει πρόσωπο. Τοξικός μπορεί να είναι οποιοσδήποτε και κατά συνέπεια είναι δυνατό να έχετε μία τοξική σχέση με έναν άνθρωπο που βρίσκεται πολύ κοντά σας ή είναι ένας »σημαντικός άλλος» στη ζωή σας.

Για παράδειγμα, εάν έχετε έναν τοξικό φίλο, είναι δύσκολο να το διαχειριστείτε ή να τον απομονώσετε αλλά είναι πολύ δυσκολότερο όταν έχετε έναν τοξικό γονιό ή σύζυγο.

Οι τοξικοί άνθρωποι είναι άκρως επικίνδυνοι για την ψυχική υγεία των άλλων, καθώς τον καταδυναστεύουν ψυχολογικά και συναισθηματικά και του προκαλούν έντονο στρες στον βωμό της επερχόμενης αντίδρασης του.

Η αδιάκοπη κριτική τους, η απουσία αποδοχής τους, η σκληρή απαιτητικότητά τους, η έντονη ενασχόληση με το τι θέλουν και τι χρειάζονται ΜΟΝΟ εκείνοι , είναι από τα βασικότερα χαρακτηριστικά τους που σφυροκοπούν την ψυχοσυναισθηματική υγεία των ατόμων που τους περιτριγυρίζουν.

Κατά κάποιο τρόπο, είναι τα άτομα που θεωρούν ότι μόνο εκείνα έχουν δικαιώματα και μπορούν να εξουσιάζουν τους άλλους μετατρέποντας τους σε μαριονέτες.

Τα τοξικά άτομα κακοποιούν μέσω πληθώρας μέσων ψυχολογικής κακοποίησης, όπως λεκτική εξύβριση/κριτική – προσβολές – υποτιμητικά σχόλια, απομόνωση του θύματος, απειλές, εκφοβισμό, οικονομική κακοποίηση/ έλεγχος μέσω των χρημάτων κλπ.

Το αποτέλεσμα είναι η ψυχολογική δηλητηρίαση του ατόμου που το περιβάλει. Φόβος, Άγχος, Θυμός, Θλίψη, Καταπίεση είναι από τα βασικότερα συναισθήματα που φωλιάζουν και καταπιέζονται σε έναν άνθρωπο που τον δηλητηριάζει ο ναρκισσισμός ενός τοξικού ατόμου.

Είναι κουραστικοί και εξαντλητικοί, ενώ προκαλούν φόβο εξαιτίας της σκληρής αντίδρασης και συμπεριφοράς τους. Μέσω αυτού του φόβου καταφέρνουν να εξουσιάζουν και να χειρίζονται τα θύματά τους τα οποία προσπαθούν να αποφύγουν τις προστριβές και τις εντάσεις – οι οποίες φυσικά είναι αναπόφευκτες όπως και να φερθούν ο,τιδήποτε και να κάνουν- και έτσι παγιδεύονται στις τοξικές διαθέσεις, ενώ απομακρύνονται από αυτά που επιθυμούν να πράξουν, να ακολουθήσουν και να υπερασπιστούν. Με λίγα λόγια απομακρύνονται από τον εαυτό τους.

Είναι γεγονός όμως πως οι τοξικοί άνθρωποι δεν ικανοποιούνται με τίποτα. Η βαθιά αίσθηση αναξιότητας του εαυτού τους μετατρέπεται σε σκληρή κριτική και προσβλητικά σχόλια προς τους άλλους. Οτιδήποτε και να λάβουν ποτέ δεν θα τους είναι αρκετό. Τα άτομα που τους πλαισιώνουν προσπαθούν με κάθε τρόπο να ανταποκριθούν στις προσδοκίες τους με αποτέλεσμα να αποδομούνται ψυχολογικά και να εξαντλούν τα ενεργειακά συναισθηματικά τους αποθέματα.

Αναμφίβολα είναι πολύ δύσκολο, να υπάρχεις ή να έχεις υπάρξει με ένα τέτοιο πρόσωπο. Ιδιαίτερα όταν αυτό το πρόσωπο είναι και πολύ οικείο. Είναι αναγκαίο όμως, να βρεις το κουράγιο να αντιμετωπίσεις όλα όσα πέρασες ή περνάς και να διεκδικήσεις την ταυτότητά σου, την ύπαρξη σου, τα δικαιώματά σου…. τον εαυτό σου!

Κανένας δεν έχει το δικαίωμα να σε ορίζει, να αποφασίζει για σένα, να σε μειώνει, να προσβάλει τις επιλογές και τα όνειρά σου….

Όλη αυτή η χειριστική συμπεριφορά αποσκοπεί στην εξάρτησή σου. Είναι πολύ σημαντικό για τον εαυτό σου να αποφασίσεις εάν θέλεις να είσαι εξαρτημένος ή ανεξάρτητος.

Υπάρχει τρόπος να μάθετε πως να διαχειρίζεστε τέτοιου είδους σχέσεις. Ένας ψυχολόγος θα μπορούσε να σας βοηθήσει σε αυτό. Επιπλέον θα μπορούσατε να συμβουλευτείτε κάποιο συγκεκριμένο εγχειρίδιο

Να θυμάστε ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε τους άλλους, παρά μόνο τον εαυτό μας!!https://filosofieszois.gr/

Ψυχολογία

3 burnouts που είναι πολύ πιθανό να σου συμβούν. Και δεν σχετίζονται με την εργασία!
Τα τελευταία χρόνια, η έννοια του burnout έχει γίνει πολύ δημοφιλής.

 

Το 2019, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναγνώρισε το burnout ως ένα φαινόμενο που παρουσιάζεται στο χώρο εργασίας και που σύμφωνα με την έκθεση του, χαρακτηρίζεται από τρία κύρια συμπτώματα: τη διαρκή εμπειρία άγχους στο χώρο εργασίας που κάνει ένα άτομο να αισθάνεται εξουθενωμένο, αρνητικό προς τη δουλειά του και με μειωμένη παραγωγικότητα. Βασικά, η επαγγελματική εξουθένωση ωθεί το άτομο σε σημείο να είναι πολύ κουρασμένο για να το νοιάζει ο,τιδήποτε. Όμως, ο ορισμός του ΠΟΥ προσδιορίζει το burnout ως κάτι που ισχύει μόνο για εργασιακά περιβάλλοντα και όχι για άλλους τομείς της ζωής, ωστόσο αυτές οι παράμετροι είναι ίσως πολύ περιοριστικές. Ενώ η επαγγελματική εξουθένωση είναι σίγουρα ανεξέλεγκτη στις μέρες μας, υπάρχουν και μορφές burnout που δεν σχετίζονται με την εργασία που χρειάζονται επίσης προσοχή.

Η Erayna Sargent, ιδρύτρια της burnout-focused consultancy Hooky Wellness, λέει ότι ενώ η αυξανόμενη γνώση σχετικά με την επαγγελματική εξουθένωση είναι σημαντική, είναι επίσης κρίσιμο για τους ανθρώπους να μάθουν για τις μορφές εξουθένωσης που δεν σχετίζονται με την εργασία, επειδή αυτές έχουν τη δυνατότητα να θέσουν σε κίνδυνο τα προς το ζην. «Το burnout μπορεί να συμβεί σε διαφορετικές πτυχές της ζωής σας, όπου δίνετε πολλά από τον εαυτό σας ή αφιερώνετε πολλή ενέργεια», εξηγεί.

Τα σημάδια των burnouts που δεν σχετίζονται με την εργασία είναι σε μεγάλο βαθμό παρόμοια με εκείνα της επαγγελματικής εξουθένωσης, προσθέτει η Sargent. Οι βασικοί δείκτες; «Η χρόνια εξάντληση, η απόσυρση και η απόσπαση είναι τα τρία μεγάλα προειδοποιητικά σημάδια», λέει. Εάν, ωστόσο, αντιμετωπίζεις κάποιο από αυτά τα συμπτώματα, μην ανησυχείς, γιατί μπορείς να το ξεπεράσεις. Πρώτα όμως, είναι σημαντικό να διασφαλίσεις ότι μπορείς να τα αναγνωρίσεις. Παρακάτω ακολουθούν οι 3 αιτίες εξουθένωσης που δεν σχετίζονται με την εργασία και πρέπει να γνωρίζεις.

1. Γονική εξουθένωση
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA), η γονική εξουθένωση έχει αυξηθεί μετά την πανδημία και χαρακτηρίζεται από τέσσερα κύρια συμπτώματα: «εξάντληση με το γονικό ρόλο, αντίθεση με τον προηγούμενο γονικό εαυτό, αισθήματα κούρασης με τον γονικό ρόλο και συναισθηματική αποστασιοποίηση από τα παιδιά ». Στο σημερινό τοπίο της πανδημίας, σημειώνει η APA, οι γονείς είναι επιρρεπείς στο χρόνιο άγχος αφού ανησυχούν για το πώς θα τα καταφέρουν όλα. Αυτό το άγχος, με τη σειρά του, πολύ συχνά διαταράσσει τον ύπνο τους, γεγονός που μπορεί στη συνέχεια να οδηγήσει σε μειωμένη διάθεση και ευερεθιστότητα.

Ένα κλειδί για τη διαχείριση του εγγενούς άγχους που σχετίζεται με τη γονική εξουθένωση σε αυτό το τοπίο είναι να αναγνωρίσεις, όχι να πολεμήσεις, το άγχος. Αποδέξου ότι η ανατροφή των παιδιών είναι μια δύσκολη δουλειά, που επηρεάζει τον χρόνο και την ενέργεια που έχεις για να κάνεις άλλα πράγματα λόγω της φροντίδας, του χρόνου και της ενέργειας που δίνεις στο παιδί σου. «Το να αναγνωρίσεις ότι δεν έχεις πλέον την ενέργεια να τα κάνεις όλα» μπορεί να είναι χρήσιμο στη διαχείριση της γονικής εξουθένωσης, σύμφωνα με τη Sargent.

2. Εξουθένωση φροντιστή
Η εξουθένωση του φροντιστή είναι μια κατάσταση σωματικής, συναισθηματικής και ψυχικής εξάντλησης που προέρχεται από την εθελοντική φροντίδα κάποιου που αντιμετωπίζει ασθένεια, αναπηρία ή οποιαδήποτε κατάσταση που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Εάν χρησιμοποιείς τον ελεύθερο χρόνο σου για να φροντίσεις έναν ηλικιωμένο γονέα ή για να αλληλεπιδράσεις με ασθενείς σε ένα νοσοκομείο, θεωρείσαι άτυπα φροντιστής. Μια μελέτη του Frontiers in Psychology διαπίστωσε επίσης ότι το να είσαι φροντιστής μπορεί να σε θέσει σε κίνδυνο μειωμένης ψυχικής και σωματικής υγείας.

«Παρατηρείται μια αύξηση στην φροντίδα αυτού του τύπου, επομένως είναι καλό να δίνουμε λίγη προσοχή σε αυτό το είδος εξουθένωσης, επειδή οι άνθρωποι συχνά αφιερώνουν εκεί μεγάλο μέρος από την ενέργειά και το χρόνο τους», λέει η Sargent. Μπορεί να είναι δύσκολο για τους φροντιστές να αποποιηθούν τις ευθύνες που έχουν αναλάβει, καθώς κάποιος άλλος εξαρτάται από αυτούς, αλλά αν είσαι φροντιστής που βιώνει ή κινδυνεύει να βιώσει εξάντληση, μπορεί να σε βοηθήσει να δεσμευτείς να κάνεις κάτι που σου αρέσει, λέει η Sargent, όπως το να επιλέξεις ένα χόμπι. Η έρευνα δείχνει ότι το να κάνεις κάτι που σου αρέσει βοηθάει στην ανακούφιση από το άγχος, η οποία με τη σειρά της είναι χρήσιμη για τη μείωση των συμπτωμάτων εξουθένωσης.

3. Συζυγική εξουθένωση
Μια μελέτη του 2021 για ετεροφυλόφιλα παντρεμένα ζευγάρια από το BioMed Central Women’s Health διαπίστωσε ότι αυτή η μορφή εξουθένωσης που δεν σχετίζεται με την εργασία είναι εξάντληση που προκαλείται από μακροχρόνιες συγκρούσεις μεταξύ των παντρεμένων ζευγαριών και θέτει σε κίνδυνο την ποιότητα της συζυγικής σχέσης. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η συζυγική εξουθένωση μπορεί επίσης να αυξήσει την επιθετική συμπεριφορά και μπορεί να μειώσει την αγάπη μεταξύ των ρομαντικών συντρόφων.

Η Sargent λέει ότι για να μετριάσεις τη συζυγική εξουθένωση, μπορείς να προσπαθήσεις να επανασυνδεθείς με τον σύντροφό σου προγραμματίζοντας να περάσετε χρόνο μαζί. Αυτό μπορεί να φαίνεται πολύ πρακτικό, αλλά είναι λογικό αν το σκεφτείς. Ωστόσο, εάν αυτός ο ποιοτικός χρόνος οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα και άλλες επιλογές όπως η θεραπεία ζευγαριών δεν βοηθούν, ίσως είναι καιρός να εξετάσετε εάν ο γάμος σας μπορεί να σωθεί. Επιπλέον, εάν ο σύντροφός σου γίνει επιθετικός, είτε σχετίζεται με τη συζυγική εξουθένωση είτε όχι, απομακρύνσου αμέσως από την κατάσταση και αναζήτησε ασφάλεια.

https://elle.gr/

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin
Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.