Νοεμβρίου 29, 2020

Ψυχολογία

Αν και τα συναισθήματα δεν μπαίνουν σε κουτάκια, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τα οργανώσουμε με επιτυχία..

Σπάνια τα συναισθήματα βρίσκονται τακτοποιημένα μέσα μας, σε τέλεια απόσταση από τις σκέψεις μας, προκειμένου να μην μας μπερδεύουν. Αντίθετα, όπως συμβαίνει και με την ντουλάπα μας, κρατάμε ένα μείγμα τόσο νέων όσο και ξεπερασμένων ή και πλέον… αχρείαστων συναισθημάτων, που απλά «πιάνουν χώρο» δίχως να μας ωφελούν.

Ωστόσο, ακριβώς όπως μπορείτε να ξεκαθαρίσετε την ντουλάπα σας, έτσι μπορείτε και να οργανώσετε όλα όσα αισθάνεστε, απορρίπτοντας εκείνα που δεν σας εξυπηρετούν ή σας αγχώνουν. Είναι μία διαδικασία σύνθετη αλλά όχι δύσκολη, σίγουρα όμως απαιτεί χρόνο και ειλικρίνεια.

Δείτε επίσης: Το μωρό έχει λόξιγκα; Έτσι θα το ανακουφίσετε
Μερικά ακόμα βήματα για να καταφέρετε να οργανωθείτε συναισθηματικά, περιλαμβάνουν:

*Αναγνωρίστε πώς ακριβώς νιώθετε
Το πρώτο βήμα για την οργάνωση των συναισθημάτων σας είναι να απαριθμήσετε τα προβλήματα ή τις ανησυχίες σας. Αυτό μπορεί να ακούγεται σαν κάτι δύσκολο, ωστόσο δεν είναι ενώ σύμφωνα με επιστημονική μελέτη, η απλή καταγραφή φαίνεται να διευκολύνει την διαχείριση του άγχους.

Η αναγνώριση της υποκείμενης σκέψης ή πεποίθησης, η αξιολόγηση της χρησιμότητάς της και η αλλαγή της, στην περίπτωση που δεν σας εξυπηρετεί, μπορεί να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο.

*Αναγνωρίστε το μοτίβο
Μερικές φορές θα πρέπει να αποφασίσετε αν πρόκειται για ένα απαραίτητο συναίσθημα ή εάν λειτουργεί «αυτόνομα» ως μοτίβο αντίδρασης.

Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι τα συναισθήματα καθοδηγούν την συμπεριφορά μας για αυτό και πρέπει να τα ελέγχουμε συχνά, ώστε να μην «στοιβάζονται» μέσα μας, δημιουργώντας τελικά περιττά εμπόδια στο μονοπάτι των στόχων μας.

*Προσέξτε τον τρόπο σκέψης
Είναι σημαντικό να παρατηρήσετε τον τρόπο που σκέφτεστε και να τον αξιολογήσετε κριτικά, καθώς μπορεί να έχει υιοθετήσει ένα αρνητικό πρότυπο, που θα επιδράσει αρνητικά σε πολλές πτυχές της καθημερινότητάς σας.

Θα ήταν καλό να περιορίσετε τρόπους σκέψης, όπως «όλα ή τίποτα», την συναισθηματική εξήγηση, την συνεχή χρήση του «πρέπει» ή και την επίρριψη ευθυνών.

Ψυχολογία

Ο κόσμος που εμείς οι άνθρωποι έχουμε δημιουργήσει και ζούμε πια είναι απίστευτα πολύπλοκος και αυτό αντανακλάται στον τρόπο που ζούμε.
Αναλογιστείτε πώς ζουν οι περισσότεροι: κάθε μέρα που περνά μάχονται ο ένας εναντίον του άλλου, είναι συνεχώς απασχολημένοι με πράγματα που τελικά μισούν να κάνουν, η προσοχή τους αποσπάται συνεχώς από επιφανειακά ζητήματα και ο νους τους είναι γεμάτος από μια ατελείωτη ροή αντικρουόμενων μεταξύ τους σκέψεων -με λίγα λόγια, η καρδιά και η ψυχή τους παρασύρονται στη δίνη αυτού που αποκαλούμε «σύγχρονος τρόπος ζωής».

Εμείς κατοικώντας στον ίδιο περίπλοκο κόσμο, είναι αδύνατο να μην επηρεαστούμε από αυτόν. Όμως, μέσα από τις σκέψεις, τις πράξεις και τις στάσεις μας, μπορούμε να επιλέξουμε να απλοποιούμε τη ζωή μας και να αποδεσμευτούμε από τους χαοτικούς τρόπους του, όπως επίσης μπορούμε να εμπνεύσουμε τους γύρω μας να κάνουν το ίδιο. Αν θα θέλατε να μάθετε να ζείτε απλούστερα, ώστε να καταφέρετε να βελτιώσετε την ποιότητα ζωής σας, αλλά δεν γνωρίζετε το πώς, οι ακόλουθες συμβουλές μπορεί να σας φανούν ιδιαίτερα χρήσιμες.

Τακτοποιήστε τον εργασιακό και προσωπικό σας χώρο
Μειώστε την ποσότητα των ασήμαντων πραγμάτων, που έχετε συλλέξει όλα αυτά τα χρόνια, και θα δείτε ότι αυτό θα μειώσει τα επίπεδα του στρες σας και θα διατηρήσει τη ζωή σας σε απλά επίπεδα. Ζώντας μέσα σε ένα μινιμαλιστικό περιβάλλον, θα έχετε τη δυνατότητα να συγκεντρωθείτε σε αυτό που είναι πραγματικά σημαντικό για εσάς και δεν θα παρασύρεστε εύκολα από συνεχείς περισπασμούς. Επιπλέον, δεν θα χρειάζεται να ανησυχείτε για όλα εκείνα τα πράγματα, τα οποία ουσιαστικά δεν χρειάζεστε και έτσι τίποτα δεν θα εμποδίζει το δρόμο σας προς την ευτυχία.

Περιορίστε τη χρήση των μέσων επικοινωνίας και ενημέρωσης
Οι περισσότεροι ξοδεύουμε ένα μεγάλο μέρος της μέρας μας χαζεύοντας στο ίντερνετ ή στην τηλεόραση. Ύστερα, παραπονιόμαστε για το ότι η μέρα είναι μικρή, η ζωή σύντομη και αναρωτιόμαστε γιατί δεν μπορούμε να βρούμε σε τίποτα χαρά. Αν και τα μέσα δικτύωσης και ενημέρωσης αποδεικνύονται χρήσιμα αν χρησιμοποιηθούν με μέτρο, μπορεί επίσης να μετατραπούν σε σκληρούς τυράννους, αν εθιστούμε σε αυτά και απομακρυνθούμε από τον πραγματικό κόσμο και τις δυνατότητες που αυτός μας δίνει.

Ξεφορτωθείτε τα περιττά έξοδα
Παγιδευμένοι στα δίχτυα του καταναλωτισμού, επιλέγουμε συχνά να ξοδέψουμε το μισθό μας, αγοράζοντας πράγματα που δεν χρειαζόμαστε και τα οποία μπορούν μόνο να περιπλέξουν κι άλλο τη ζωή μας. Από σήμερα, αποφασίστε να απλοποιήσετε τη ζωή σας, σταματώντας να ξοδεύετε τα χρήματα σας σε πράγματα που τελικά δεν αξίζουν. Χρήσιμη συμβουλή: αποφύγετε όσο μπορείτε οποιαδήποτε μορφή δανείου, που μπορεί να σας δημιουργήσει χρέη.

Εστιάστε σε ό,τι αγαπάτε
Όταν απολαμβάνετε αυτό που κάνετε, η ζωή γίνεται απλή. Ενώ αντίθετα, όταν αντιπαθείτε ή απεχθάνεστε αυτό με το οποίο ασχολείστε, η ζωή γίνεται αγγαρεία. Δυστυχώς, έχουμε μάθει από μικρή ηλικία να εστιάζουμε την προσοχή μας σε πράγματα που απεχθανόμαστε και έτσι δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι υποφέρουμε από αυτό και το αναπαράγουμε. Από σήμερα όμως, κάντε μια συνειδητή επιλογή και διοχετεύστε την ενέργειά σας σε κάτι που αγαπάτε και η ζωή σας θα αλλάξει ολοκληρωτικά.

Φροντίστε σωστά το σώμα σας
Η ζωή γίνεται επίσης περίπλοκη, όταν δεν αγαπάμε και δεν φροντίζουμε τον οργανισμό μας. Η ταλαιπωρία και η δυσφορία που αντιμετωπίζουμε όταν εμφανιστεί μια ασθένεια θα πρέπει να μας υπενθυμίζουν ότι χρειάζεται πάντα να διατηρούμε το σώμα μας υγιές. Και να πώς μπορείτε να το καταφέρετε αυτό: καταναλώστε μια ποικιλία φρέσκων, οργανικών λαχανικών και φρούτων, μείνετε δραστήριοι όλη τη μέρα και ξεκουραστείτε αρκετά, όταν νιώθετε κόπωση.

Επανασυνδεθείτε με τη φύση
Όποτε μπορείτε, κάντε μια βόλτα στη φύση, μακριά από τη βαβούρα της τσιμεντένιας ζούγκλας, στην οποία μάλλον θα μένετε. Ξεκουράστε το πνεύμα σας, ακούγοντας τους ήχους των πουλιών, εξερευνήστε την ομορφιά των δέντρων, των ζώων και της θάλασσας, εισπνεύστε καθαρό αέρα και βρείτε εσωτερική γαλήνη, βυθιζόμενοι στην αρμονία του φυσικού κόσμου.

Αναπτύξτε μια μη-κριτική στάση
Χρησιμοποιούμε πολύ χρόνο και ενέργεια, κρίνοντας τους άλλους και η επικριτική μας αυτή στάση περιπλέκει φοβερά τη ζωή μας: μας απομακρύνει από τους γύρω μας, κάτι που με τη σειρά του δημιουργεί διαπροσωπικές συγκρούσεις και συναισθηματικό πόνο. Μαθαίνοντας να μπαίνουμε στη θέση του άλλου και συμπονώντας τους, μπορούμε να διαμορφώσουμε ποιοτικότερες σχέσεις που θα μας προσφέρουν ηρεμία.

Προσφέρετε τη βοήθειά σας στους άλλους
Το επίπεδο ευεξίας μας εξαρτάται κατά πολύ από την ευεξία των άλλων. Γι’ αυτό, βοηθώντας εκείνους να είναι υγιείς και ευτυχισμένοι, βοηθάμε έμμεσα και τον εαυτό μας, όπως και τον υπόλοιπο κόσμο. Όποτε μπορείτε, δώστε ένα χέρι βοηθείας, για να ανακουφίσετε τον πόνο και τη δυσφορία τους. Φυσικά, προσπαθήστε αυτό να μην γίνεται εις βάρος σας (εκτός, ίσως, από κάποιες σπάνιες περιπτώσεις). Άλλο η βοήθεια και άλλο η θυσία.

Δείξτε καλοσύνη
Ένας σχεδόν αυτονόητος, αλλά αρκετά παραμελημένος τρόπος απλοποίησης της ζωής μας είναι το να είμαστε ευγενικότεροι με τον συνάνθρωπό μας. Έχοντας μεγαλώσει σε μια άκρως ανταγωνιστική κοινωνία, οι περισσότεροι συνεχώς συγκρουόμαστε και ανταγωνιζόμαστε τους άλλους, κάτι που προφανώς και περιπλέκει την καθημερινότητά μας, αποξενώνοντάς μας από τον κόσμο. Αν συμπεριφέρεστε όμως με ευγένεια, μοιράζετε σπόρους καλοσύνης και σύντομα θα δείτε ότι οι γύρω σας θα ανταποδώσουν τον τρόπο συμπεριφοράς σας.

Γκρινιάξτε λιγότερο
Η ζωή είναι γεμάτη εμπόδια που πρέπει να ξεπεράσουμε. Εντούτοις, το να γκρινιάζουμε για την ύπαρξη τους στο δρόμο μας δεν βοηθά σίγουρα την κατάσταση. Αντιθέτως, μας αποσπά από το να μηχανευτούμε τρόπους να τα προσπεράσουμε και έτσι σχεδόν ποτέ δεν καταφέρνουμε να δράσουμε πραγματικά. Αντί να σπαταλάτε το χρόνο και την ενέργειά σας γκρινιάζοντας για τα προβλήματα που αντιμετωπίζετε, επιχειρήστε να ανακαλύψετε τη ρίζα τους και ύστερα βάλτε τα δυνατά σας για να τα ξεπεράσετε.

Εξασκήστε την ενσυνειδητότητα
Ο νους είναι καλός ως υπηρέτης, αλλά κακός ως αφέντης. Όταν είναι γεμάτος από μυριάδες σκέψεις, η ζωή γίνεται αυτόματα πιο πολύπλοκη, προκαλώντας στρες και δυσφορία. Ένας σπουδαίος τρόπος αντιμετώπισης αυτού του χάους είναι η εξάσκηση της ενσυνείδητης επίγνωσης. Ξεκινώντας από σήμερα, ξοδέψτε τουλάχιστον τριάντα λεπτά την ημέρα, εξασκώντας μια τεχνική ενσυνειδητότητας. Θα δείτε πόσο θα αρχίζετε να ανακουφίζεστε από τις αμέτρητες, χαώδεις σκέψεις που σας αποσυντονίζουν.

Καλλιεργείστε την ευγνωμοσύνη
Αν δεν εκτιμήσουμε το δώρο της ζωής που κρατάμε στα χέρια μας, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να βρούμε την ευτυχία και την ολοκλήρωση. Οι περισσότεροι από εμάς κάνουμε έναν συνεχή αγώνα για να αποκτήσουμε και να εκπληρώσουμε όλο και περισσότερα στο μέλλον, ξεχνώντας τη στιγμή και αφήνοντάς τη να περάσει και να φύγει ανεκμετάλλευτη. Αν και είναι υπέροχο να θέτουμε στόχους και να κάνουμε σχέδια, χρειάζεται και να συνειδητοποιήσουμε ότι μόνο το παρόν έχουμε τελικά και μόνο σε αυτό μπορούμε να απολαύσουμε την ύπαρξή μας. Στο εδώ και τώρα.

Χτίστε αυθεντικές φιλίες
Ως κοινωνικά όντα που είμαστε, έχουμε μια βαθιά ανάγκη να συνδεθούμε με τους άλλους. Στη σημερινή κοινωνία όμως νιώθουμε αποσυνδεδεμένοι, απομονωμένοι από τον συνάνθρωπό μας. Οι άνθρωποι φοβούνται όλο και περισσότερο την οικειότητα, τις στενές σχέσεις, από φόβο μήπως πληγωθούν και έτσι επιλέγουν την απομόνωση. Απόρροια αυτού είναι η μοναξιά, η δυσαρέσκεια και η ανασφάλεια. Αν θέλετε να αφήσετε όλα αυτά τα βάρη πίσω σας, μάθετε να ανοίγετε την καρδιά σας και να προσεγγίζετε ανθρώπους. Μέσω μιας αυθεντικής φιλίας, θα έχετε την ευκαιρία του δούναι και λαβείν με τρυφερότητα και αμοιβαιότητα.

Αφουγκραστείτε την εσωτερική σας φωνή
Από τη στιγμή που γεννηθήκαμε, διδαχτήκαμε να μην αποδεχόμαστε τον εαυτό μας έτσι όπως είναι και να παλεύουμε συνεχώς να γίνουμε κάτι άλλο, ώστε να μας αποδεχτεί η κοινωνία. Σιγά σιγά, σταματήσαμε έτσι να εμπιστευόμαστε την εσωτερική μας φωνή και να ακολουθούμε την καρδιά μας. Αντιθέτως, είμαστε προγραμματισμένοι να ακολουθούμε αυτό που κάποια αρχή ορίζει ως σωστό ή λάθος, που αποτελεί έναν σίγουρο δρόμο προς το άγχος και τη δυστυχία. Ίσως λοιπόν, ήρθε η ώρα αυτό να σταματήσει. Αρχίστε να χρησιμοποιείτε την κριτική σας σκέψη και να δίνετε την δέουσα προσοχή στο συναισθηματικό σας κόσμο, οδηγώντας τον εαυτό σας σε μια απλούστερη και καλύτερη ζωή.

Η ζωή μπορεί να γίνει απλή, κι όμως εμείς επιμένουμε να την κάνουμε ολοένα και πιο περίπλοκη. Τώρα που ξέρετε πώς, τι σας κρατά από το να κάνετε την αλλαγή;

https://enallaktikidrasi.com

Ψυχολογία

Δόξα τω Θεό που υπάρχει ο φόβος. Αν δεν υπήρχε, θα ήμαστε όλοι νεκροί. Εδώ, δεν μιλάμε για τον φόβο που μας κρατάει ζωντανούς (π.χ. ο φόβος όταν στεκόμαστε μπροστά από ένα κινούμενο τρένο). Μιλάμε για τον φόβο που μας κρατάει μικρούς και κολλημένους.


Ο φόβος είναι μία από τις πιο παρεξηγημένες λέξεις. Αν δεν τον αμφισβητήσουμε, γίνεται δολοφόνος ονείρων. Καταπνίγει την ψυχή μας. Ο φόβος είναι ο μύστης της μετριότητας. Αν αυτό ήταν το Family feud* και ο Στιβ Χάρβεϊ ρωτούσε «Τι σταματάει εμάς, τους ανθρώπους, από το να πετύχουμε το μέγιστο των δυνατοτήτων μας;» η έρευνα λέει ότι ο φόβος θα έπαιρνε την πρώτη θέση.

Ξέρετε κάτι; Όλοι νιώθουμε φόβο. Κάθε κορυφαίος καλλιτέχνης, αθλητής, συγγραφέας, ηθοποιός, γονιός, επιχειρηματίας, κοινωνικός ακτιβιστής, επιστήμονας και αξιωματικός του στρατού. Από πρωτάρηδες μέχρι είδωλα. Κάθε άτομο που γνωρίζετε και θαυμάζετε. Όλοι βιώνουν τον φόβο σε καθημερινή βάση. Δεν είστε διαλυμένοι ή αδύναμοι αν φοβάστε. Είστε απλώς άνθρωποι.

Αλλά αυτό φέρνει στον νου μια άλλη ερώτηση: Γιατί ο φόβος παραλύει μερικούς ανθρώπους ενώ άλλοι τον προσπερνούν; Αυτή η μία ικανότητα είναι που ξεχωρίζει αυτούς που έχουν φιλοδοξίες από αυτούς που τις υλοποιούν. Σε αυτό το κεφάλαιο, θα γίνετε κι εσείς μέρος της δεύτερης ομάδας.

Ο φόβος, όπως και όλα τα άλλα, έχει τη λύση του. Και πρέπει να βρείτε τη λύση του, γιατί ανεξάρτητα από το τι θέλετε να εξερευνήσετε, να αλλάξετε ή να ξεπεράσετε, ο φόβος θα βγει στην επιφάνεια στη διάρκεια του ταξιδιού σας.

Τα καλά νέα είναι ότι ο φόβος που δεν έχει αμφισβητηθεί είναι σαν χρυσός που δεν έχει εξορυχθεί ακόμα. Περιέχει πλούτη γι’ αυτούς που είναι σοφοί και αρκετά υπομονετικοί ώστε να ψάξουν μέσα στο χώμα. Προφανώς, δεν είναι δυνατόν να γνωρίζω ποιος συγκεκριμένος φόβος σας κρατάει πίσω*. Ακόμα κι αν το γνώριζα, δεν υπάρχει μία γενική προσέγγιση που δουλεύει για όλους σε κάθε δεδομένη περίσταση.

Ο φόβος έρχεται σε πολλές γεύσεις και εντάσεις, από ιδρωμένες παλάμες και κόμπους στο στομάχι μέχρι εφιαλτικά σενάρια στο κεφάλι σας που ξεσπούν σε καθηλωτικές φοβίες. Σε αυτό προσθέστε και ότι όλοι μας έχουμε τα δικά μας ονόματα για τον φόβο – έγνοια, στρες, ανησυχία, πανικός, τρόμος, άγχος στη σκηνή, για να αναφέρουμε μερικά.

Τελικά, ο καθένας μας βάζει τη δική του μοναδική και πολύπλευρη ιστορία στο μείγμα, από παιδικά τραύματα και εφηβικές ταπεινώσεις έως μια ταπισερί συναισθηματικών εμπειριών που έχουν συσσωρευτεί στην ενήλικη ζωή μας. Και όλα αυτά για να πούμε το προφανές: ο φόβος είναι περίπλοκος και πολύπλευρος. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι το μοναδικό σημείο όπου εστιάζουν πολλά αξιόλογα βιβλία, μαθήματα και θεραπείες.


Το να μεταμορφώσετε τον φόβο σας σε κάτι άλλο είναι περισσότερο τέχνη παρά επιστήμη. Διαφορετικές προσεγγίσεις λειτουργούν για διαφορετικούς ανθρώπους. Γι’ αυτό πρέπει να κάνετε δοκιμές, να ανακατεύετε και να πειραματίζεστε με τις παρακάτω προτάσεις. Είναι ένα μείγμα γνωσιακών, συναισθηματικών και σωματικών στρατηγικών που μπορούν να μεταμορφώσουν κάθε φόβο σε παραγωγικό και δημιουργικό καύσιμο.

Τις έχω χρησιμοποιήσει και διδάξει μέσα στα χρόνια, κι έτσι γνωρίζω από πρώτο χέρι ότι όλες λειτουργούν καλή τη πίστει. Ας ξεκινήσουμε με μια σημαντική αλλαγή στη φιλοσοφία μας.

«Υπάρχουν πολύ λίγα τέρατα που δικαιολογούν τον φόβο μας γι’ αυτά» – Αντρέ Ζιντ

Το πρώτο και μεγαλύτερο λάθος μας είναι ότι έχουμε μετατρέψει τον φόβο σε εχθρό. Ένα μεγάλο, εύσωμο, μοχθηρό τέρας που στέκεται ανάμεσα σ’ εμάς και τα όνειρά μας. Τι γίνεται όμως αν αυτή η ιδέα δεν είναι μόνο λανθασμένη, αλλά επιπλέον μας κάνει περισσότερο κακό παρά καλό;

Τι γίνεται αν έχουμε μάθει να πιστεύουμε μια αποκαρδιωτική ιστορία γι’ αυτό το φυσικό συναίσθημα που, στην πραγματικότητα, έχει σχεδιαστεί για να μας υπηρετήσει και όχι για να μας σταματήσει; Ο φόβος είναι εξελικτική αντίδραση που προστάτευσε τους προγόνους μας από το να φαγωθούν από τίγρεις.

Αυτές τις μέρες, το ίδιο ένστικτο μας αποτρέπει από το να περπατήσουμε μέσα στην κίνηση. Είναι τουλάχιστον χρήσιμος. Αλλά ο φόβος είναι πάντα χρήσιμος αν τον κατανοήσουμε απόλυτα. Ο φόβος σας δεν χρειάζεται να «συνθλιβεί» ή να εκμηδενιστεί. Χρειάζεται να τον ακούσετε και να τον εκτιμήσετε για το δώρο που σας προσφέρει.

Σκεφτείτε ένα βρέφος που κλαίει στην κούνια ή έναν σκύλο που γαβγίζει ασταμάτητα. Προσπαθούν όσο καλύτερα μπορούν να επικοινωνήσουν κάτι, απλώς δεν έχουν τη δεξιότητα της γλώσσας για να το αρθρώσουν.

Το ίδιο ισχύει και για τον φόβο. Ο φόβος επικοινωνεί χρησιμοποιώντας το μόνο εργαλείο που έχει: την ικανότητα να σας κάνει να αισθάνεστε. Όταν νιώθετε την παρουσία του, είναι επειδή χτυπάει έναν συναγερμό συμπόνιας. Κάνει το καλύτερο δυνατόν για να σας κάνει να δώσετε προσοχή. Αυτή η ανεπαίσθητη αλλά σημαντική διάκριση θα σας βοηθήσει να ρίξετε τα οχυρά σας και, αντίθετα, να συναντήσετε τον φόβο σας με ανοιχτές αγκάλες και ένα πλατύ χαμόγελο.

Ο φόβος δεν είναι ο εχθρός. Το να περιμένετε να ξεπεράσετε τον φόβο είναι ο εχθρός.

Απόσπασμα από το βιβλίο της Marie Forleo με τίτλο «Για όλα υπάρχει λύση» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα


Πηγή: enallaktikidrasi.com

https://www.thessalonikiartsandculture.gr/

Ψυχολογία

Είτε είναι το ενήλικο παιδί σας που δυσκολεύεται να πάρει αποφάσεις, είτε έχετε έναν συνάδελφο που φοβάται την απόρριψη κάθε είδους, σίγουρα θα βρείτε ανθρώπους στη ζωή σας που χρειάζονται ένα χέρι βοηθείας. Και είναι σκληρό να παρακολουθούμε κάποιον που αγαπάμε να παλεύει με τις σκέψεις και τους φόβους του. Αλλά πώς μπορούμε να βοηθήσουμε κάποιον να χτίσει εκείνη την ψυχική αντοχή που θα τον βοηθήσει να ξεδιπλώσει όλη του τη δυναμική;

Για κάποιους ανθρώπους, είναι δελεαστικό να προσπαθήσουμε υπερβολικά πολύ, τόσο που να χάσουμε τη δική μας ψυχική αντοχή. Για άλλους, αυτή η σχέση που αναπτύσσεται, ξετυλίγεται πιο φυσικά και χωρίς απώλειες. Αυτό που σίγουρα δεν μπορούμε να κάνουμε είναι να τους «επιβάλλουμε» συγκεκριμένες ασκήσεις ψυχικής δύναμης. Υπάρχουν όμως ορισμένα βήματα μέσω των οποίων έχουμε τη δυνατότητα να στηρίξουμε τις προσπάθειές τους – αν εκείνοι είναι πρόθυμοι να προσπαθήσουν.

Τι είναι καλύτερο να μην κάνουμε
Δεν κάνουμε κήρυγμα και δεν του υποδεικνύουμε τι να κάνει. Σίγουρα ο άλλος το γνωρίζει ήδη. Το πιθανότερο είναι να αντιδράσει και αμυντικά σε αυτή την περίπτωση. Οπότε ασχέτως του πόσο νομίζετε ότι ένας άνθρωπος χρειάζεται αλλαγή, αποφύγετε το κήρυγμα.

Μην προσπαθείτε να αλλάξετε το άλλο άτομο. Δεν μπορείτε να το καταφέρετε αν δεν το θέλει ο ίδιος. Επίσης, δεν έχει καμία ουσία η διευκόλυνση. Ο στόχος μας δεν είναι να στρώσουμε με ροδοπέταλα τον δρόμο που έχει να περπατήσει, αλλά να τον βοηθήσουμε να επιλέξει τα κατάλληλα εφόδια για να βγει από την άλλη πλευρά αλώβητος και δυνατός.

Τι μπορούμε να κάνουμε
Ο πρώτος μας στόχος είναι να ακούμε με σεβασμό και να κάνουμε ερωτήσεις. Αντί να βγάλουμε αυθαίρετα συμπεράσματα και να προσφέρουμε γενικές οδηγίες, ας ακούσουμε την προσωπική ιστορία του και ας δείξουμε ενδιαφέρον για τα συναισθήματα που θέλει να μοιραστεί. Ύστερα, μπορούμε να ενδιαφερθούμε να μάθουμε τι σκοπεύει να κάνει. Να ρωτήσουμε «Τι λες να κάνεις γι’ αυτό;» ή «Ποιες είναι οι επιλογές σου;»

Έχουμε επίσης τη δυνατότητα να μοιραστούμε μια δική μας εμπειρία για το τι μας βοήθησε σε αντίστοιχη περίπτωση, χωρίς όμως να πολυλογούμε και να εστιάζουμε σε εμάς. Αυτή η ιστορία μπορεί να του δώσει κάποια στοιχεία, τα οποία να προσαρμόσει στη δική του περίπτωση.

Άλλος ένας στόχος είναι να θέσουμε υγιή όρια. Αν και είναι σημαντικό να ακούμε, δεν χρειάζεται να συμμετέχουμε σε εκφράσεις όπως «Κρίμα» και «Τι σου έτυχε!» Επίσης, αν νιώθετε ότι το παρακάνει με την γκρίνια και τα παράπονα, μπορείτε να θέσετε ευγενικά τα όρια, λέγοντας πως είστε διατεθειμένοι να μιλήσετε για το πρόβλημά του, αλλά μόνο αν κι εκείνος είναι πρόθυμος να προχωρήσει με μια αλλαγή.

Τέλος, άλλος ένας τρόπος είναι να δώσετε εσείς το καλό παράδειγμα, να δείξετε τη δική σας ψυχική αντοχή και δύναμη. Απλά βεβαιωθείτε ότι δείχνετε πραγματικά ψυχική, εσωτερική δύναμη αντί να υποκρίνεστε ότι είστε σκληροί και άτρωτοι. Όταν οι άλλοι δουν ότι προσπαθείτε να αντιμετωπίσετε κι εσείς τους φόβους σας, να μάθετε από τα λάθη σας και να ανακάμψετε από την αποτυχία, τότε κάτι θα ενεργοποιηθεί μέσα τους και θα εμπνευστούν να κάνουν το ίδιο. ΦΩΤΟ https://pixabay.com/

Amy Morin, κοινωνιολόγος

https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Η επιθυμία για κοινωνικές επαφές έχει την ίδια νευροβιολογική βάση με την επιθυμία για τροφή

«Οι άνθρωποι που αναγκάζονται να απομονωθούν λαχταρούν τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις με τον ίδιο τρόπο που ένας πεινασμένος άνθρωπος λαχταρά την τροφή»
Εν μέσω του δεύτερου lockdown, οι περισσότεροι από εμάς έχουν αντιληφθεί τι εστί κοινωνική απομόνωση και μοναξιά. Πώς όμως αντιδρά ο εγκέφαλος σε αυτές τις καταστάσεις;

Νέα μελέτη του ΜΙΤ, ίσως η πρώτη που εξετάζει το θέμα, διαπιστώνει ότι η επιθυμία για κοινωνικές συναναστροφές έχει την ίδια νευροβιολογική βάση με την επιθυμία για φαγητό.

Οι ερευνητές αναφέρουν στην επιθεώρηση Nature ότι η περιοχή του εγκεφάλου που ενεργοποιείται όταν ένας πεινασμένος βλέπει ένα πιάτο μακαρόνια φωτίζεται και όταν βλέπουμε μια παρέα ανθρώπων να διασκεδάζει ενώ εμείς μένουμε απομονωμένοι.

«Οι άνθρωποι που αναγκάζονται να απομονωθούν λαχταρούν τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις με τον ίδιο τρόπο που ένας πεινασμένος άνθρωπος λαχταρά την τροφή» λέει η Ρεμπέκα Σαξ, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

«Τα ευρήματά μας στηρίζουν την ιδέα ότι οι θετικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις είναι βασική ανθρώπινη ανάγκη, και ότι η οξεία μοναξιά είναι μια ανεπιθύμητη κατάσταση που κινητοποιεί τους ανθρώπους να αποκαταστήσουν αυτό που λείπει, όπως συμβαίνει και στην πείνα» εξηγεί η καθηγήτρια Γνωστικών Επιστημών στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης.

Πηγή: Christine Daniloff, MIT

Πείραμα απομόνωσης
Τα δεδομένα της μελέτης συγκεντρώθηκαν τη διετία 2018-19, πολύ πριν εμφανιστεί ο κοροναϊός της πανδημίας. Η εργασία εντάσσεται σε ευρύτερη ερευνητική προσπάθεια που διερευνά το πώς το κοινωνικό στρες επηρεάζει την ανθρώπινη συμπεριφορά.

«Θέλαμε να δούμε αν μπορούσαμε να προκαλέσουμε πειραματικά ένα είδος κοινωνικού στρες. Είναι μια πιο δραστική παρέμβαση από ό,τι είχε επιχειρηθεί ως σήμερα» λέει η δρ Σαξ.

Οι εθελοντές της μελέτης, οι περισσότεροι φοιτητές του ΜΙΤ, κλήθηκαν να μείνουν για δέκα ώρες μέσα σε ένα δωμάτιο χωρίς παράθυρα. Δεν τους επιτρεπόταν να χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο, μόνο να ειδοποιούν τους ερευνητές αν χρειάζονταν κάτι.

Όπως λέει η Σαξ, «έπρεπε να μας ενημερώνουν πότε θα πάνε στην τουαλέτα ώστε να βεβαιωθούμε πρώτα ότι ήταν άδεια. Τους αφήναμε φαγητό στην πόρτα και τους ενημερώναμε με SMS ότι βρισκόταν εκεί για να το πάρουν».

Στον τομογράφο
Στο τέλος της 10ωρης απομόνωσης, οι εθελοντές εξετάστηκαν με τη μέθοδο της λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας (fMRI), η οποία παρακολουθεί την εγκεφαλική δραστηριότητα σε πραγματικό χρόνο. Οι συμμετέχοντες έπρεπε πρώτα να μάθουν να μπαίνουν μόνοι τους στον τομογράφο ώστε να μην απαιτείται η παρουσία γιατρού ή νοσοκόμας.

Πριν ή μετά το πείραμα απομόνωσης, σε διαφορετική όμως ημέρα, όλοι οι εθελοντές υπέμειναν επίσης δέκα ώρες συνεχούς νηστείας. Και σε αυτή την περίπτωση ακολουθούσε εξέταση στον μαγνητικό τομογράφο.

Την ώρα της εξέτασης, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να κοιτάξουν εικόνες φαγητών, εικόνες ανθρώπων σε κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, καθώς και ουδέτερες εικόνες όπως λουλούδια.

Η ανάλυση των δεδομένων αποκάλυψε ότι οι εικόνες φαγητών και οι εικόνες κοινωνικότητας προκαλούσαν παρόμοια ενεργοποίηση της μέλαινας ουσίας, μιας περιοχής του εγκεφάλου που έχει συνδεθεί με την επιθυμία για τροφή και ναρκωτικά.

Επιπλέον, ο βαθμός ενεργοποίησης βρέθηκε να σχετίζεται με την ένταση της επιθυμίας για τροφή ή κοινωνικότητα όπως την βαθμολογούσαν οι εθελοντές.

Σήματα στέρησης
Η ανάλυση έδειξε ακόμα ότι η αντίδραση κάθε εθελοντή στην απομόνωση ή την νηστεία εξαρτάται από τα προηγούμενα αισθήματά του: οι εθελοντές που ανέφεραν ότι έπασχαν από χρόνια απομόνωση αντιδρούσαν λιγότερο έντονα στις εικόνες κοινωνικών αλληλεπιδράσεων.

«Στους ανθρώπους που ανέφεραν ότι η ζωή τους ήταν γεμάτη από ικανοποιητικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, η παρέμβασή μας είχε μεγαλύτερη επίδραση» λέει η Σαξ.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τα μοτίβα ενεργοποίησης των νευρώνων σε άλλες περιοχές του εγκεφάλου, και διαπίστωσαν ότι η πείνα και η απομόνωση ενεργοποιούν με διαφορετικό τρόπο τον εγκεφαλικό φλοιό και το ραβδωτό σώμα. Το συμπέρασμα είναι ότι οι περιοχές αυτές εξειδικεύουν την επιθυμία για τροφή ή κοινωνικότητα, ενώ η μέλαινα ουσία παράγει ένα πιο γενικό σήμα.

Τα ευρήματα, λέει η ερευνητική ομάδα, ανοίγουν το δρόμο για να απαντηθεί μια ποικιλία ερωτημάτων, όπως το πώς η κοινωνική απομόνωση επηρεάζει τη συμπεριφορά και το κατά πόσο οι βιντεοκλήσεις μπορούν να απαλύνουν την αίσθηση κοινωνικής στέρησης.

Οι ερευνητές θα εξετάσουν επίσης το εάν οι εγκεφαλικές αντιδράσεις που καταγράφηκαν στο πείραμα προβλέπουν τις αντιδράσεις των ίδιων εθελοντών στη διάρκεια της καραντίνας.

Όπως φαίνεται, για ορισμένους νευροβιολόγους η πανδημία προσφέρει μια καλή ερευνητική ευκαιρία. φωτογραφία – https://pixabay.com/

https://akappatou.gr/gia-ton-egkefalo-i-koinoniki-apomonos/

https://www.in.gr/

Ψυχολογία

Σαρκασμός και κυνικότητα. Μικρά ξεσπάσματα, φωνές στον δρόμο και εκρήξεις σε φαινομενικά ασήμαντες καταστάσεις που ο καλύτερος οδηγός θα ήταν σαφώς η ψυχραιμία. Καταθλιπτικές συμπεριφορές και συνήθειες, διαταραγμένος ύπνος, ψυχολογική και σωματική κούραση, επαναλαμβανόμενοι εφιάλτες ή όνειρα αρνητικής χροιάς και περιεχομένου. Όταν η εμπιστοσύνη προς τους άλλους φαντάζει κάτι το δύσκολο και η ευχαρίστηση δεν μπορεί να εντοπιστεί με ευκολία σε καμία πτυχή της ζωής, όταν οι διαθέσεις εναλλάσσονται ασταμάτητα και οδηγούν σε ένα χαοτικό συνονθύλευμα συναισθημάτων και η αναβλητικότητα του ατόμου αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ευερέθιστης και νευρικής συμπεριφοράς του, όλα τα στοιχεία υποδεικνύουν πως ένα κρυφό, θαμμένο συναίσθημά έχει αναλάβει στην πραγματικότητα τα ηνία της ζωής του. Και αυτό είναι η οργή.

Όπως είναι φυσικό, ο θυμός δεν έχει μονάχα έναν τρόπο εξωτερίκευσης, όπως άλλωστε συμβαίνει και με κάθε άλλο συναίσθημα. Η εκρηκτική συμπεριφορά, τα απότομα ξεσπάσματα αποτελούν τη μία μόνο πλευρά του νομίσματος και μάλιστα την πιο εύκολα διαχειρίσιμη, καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις η οργή είναι εμφανής κι εύκολα αναγνωρίσιμη και ο καθένας που θέλει να έρθει αντιμέτωπος με τον εαυτό του και τη μαινόμενη πλευρά του, μπορεί σχεδόν με σαφήνεια να καθορίσει τη γραμμή της εκκίνησης. Το θέμα εντοπίζεται στις περιπτώσεις που η οργή υποβόσκει και καλύπτεται από το άτομο ασυνείδητα, είτε ως τρόπος απομάκρυνσης και αποβολής της, είτε λόγω έλλειψης ευθύτητας προς τον ίδιο τον εαυτό και το συναισθηματικό κόσμο του.

Η οργή έχει την ικανότητα να μορφοποιείται και να βρίσκει τρόπο να επιβιώσει εντός του καθενός, εφόσον βρει τον χώρο και τον χρόνο να αναπτυχθεί λόγω έλλειψης αντιμετώπισής της και να μεταλλάσσεται ανάλογα και σύμφωνα με τις άμυνες του εκάστοτε ατόμου. Μια βασική παρατήρηση, την οποία οφείλει να κάνει καθένας που έρχεται αντιμέτωπος με ένα ανάλογο ζήτημα, είναι πως κανένα συναίσθημα δεν είναι αρνητικό ή θετικό. Τα ανθρώπινα συναισθήματα είναι φυσικές αντιδράσεις εμπρός των ποικίλλων και πολύπλοκων καταστάσεων που καλείται να αντιμετωπίσει κανείς στη διάρκεια της ζωής του. Αυτό το οποίο μπορεί να είναι πράγματι αρνητικό ή θετικό ή ακόμα καλύτερα παραγωγικό ή μη στη ζωή του καθενός, είναι ο τρόπος με τον οποίο επιλέγει να διαχειριστεί τα συναισθήματα. Έχοντας αυτό υπόψιν, γίνεται σαφές πως τον θυμό καλό θα ήταν κανείς να τον αναγνωρίσει και να τον διαχειριστεί με ηρεμία και σεβασμό, δίχως ανεξέλεγκτες εκρήξεις, μα ούτε να τον αρνηθεί ολοκληρωτικά και να τον αγνοήσει.

Εξίσου σημαντικό είναι να εντοπιστεί η βαθύτερη αιτία εμφάνισης της οργής. Μόνο έτσι μπορεί πράγματι να ερευνηθεί επαρκώς και να αφοριστεί με υγιές και συνεπή τρόπο. Η απελευθέρωση έρχεται μονάχα μέσω της ουσιαστικής κατανόησης και της μετέπειτα αποδοχής. Καλούμενος κανείς να αντικρίσει εντός του την κρυμμένη του οργή, έρχεται συνήθως αντιμέτωπος με τον φόβο. Ο φόβος αυτός μπορεί να οφείλεται σε πολλά πράγματα, από παιδικά τραύματα, παρελθοντικές αδικίες ή ακόμα και καταστάσεις που το άτομο έχει αντιληφθεί και επεξεργαστεί υπό το φως της δικής του ανασφάλειας, καταλήγοντας σε ακατάλληλα, αρνητικά αποτελέσματα και κρίσεις. Ο φόβος λοιπόν, ως παραλυτικός παράγοντας, παγώνει το άτομο και το καθιστά ανήμπορο, τουλάχιστον εντός του δικού του αντιληπτικού πλαισίου. Και εκεί είναι που καλείται εμπρός και ο θυμός, σαν ταγματάρχης στο πεδίο μίας ήδη χαμένης μάχης, καθώς χρησιμοποιείται για να καλύψει τον φόβο αυτό καθαυτό, ενώ εν συνεχεία καλεί και τους στρατιώτες του με σκοπό τη δικιά του προστασία.

Καταφέρνοντας κανείς να καλύψει και να προστατεύσει επιτυχώς οργή και φόβο, στέφεται νικητής στη μάχη ενάντια στον ίδιο του τον εαυτό. Δημιουργώντας έναν ολοένα κι αυξανόμενο αριθμό επιπέδων απομάκρυνσης από τα πραγματικά του συναισθήματα, υπογράφει και επιβεβαιώνει την τυφλή υποταγή του σε αυτά, καθώς όχι μόνο υπάρχουν και συνεχίζουν να λειτουργούν μέσα του, αλλά έχουν και τη δυνατότητα να το κάνουν πλέον με τόσο συγκαλυμμένους τρόπους, ώστε το άτομο να μην μπορεί να τα δει καν. Η κατάληξη είναι χρόνια δυσχέρειας και απογοήτευσης χωρίς εμφανή λόγο. Η εναλλακτική είναι κάποιος χρόνος επεξεργασίας, ακολουθούμενος από ειλικρινή κι ώριμη δράση, σύμφωνη με την πλεύση του εαυτού που μονάχα σε κάτι αληθινά ομόγνωμο με αυτόν μπορεί να καταλήξει. Υπονόμευση, παραίτηση και αμυντικές τακτικές, έναντι αυτογνωσίας, διαύγειας, άνεσης και ασφάλειας εντός των προσωπικών πεποιθήσεων. Η επιλογή είναι στα χέρια του καθενός.

Συντάκτης: Ξαν Γεωργίου
Επιμέλεια κειμένου: Βασιλική Γουγούλα https://www.pillowfights.gr/

Ψυχολογία

Πώς μπορεί η νευροεπιστήμη να αποδείξει την ύπαρξη της ψυχής; Τα αποδεικτικά στοιχεία βρίσκονται σε όσα ήδη γνωρίζουμε για τον τρόπο που η ανθρώπινη βιολογία – ο εγκέφαλος και ο νους μας – λειτουργεί.

Η ψυχή, στο απλούστερο επίπεδο, είναι μια προέκταση της προσπάθειας του σώματος για συνδεσιμότητα. Χωρίς την ικανότητα της δημιουργίας δεσμών, η ψυχή μένει απόμακρη και εγγενώς άγνωστη, ακόμα και στον ίδιο της τον εαυτό. Η ψυχή αποκαλύπτεται μέσα από τη βούληση και τη δέσμευσή της, μια δέσμευση που αποδέχεται ότι η ζωτικότητα και η έκφρασή της καθορίζονται από τη σχέση της με αυτό που βρίσκεται πέρα από τον εαυτό της.

Δεν πρόκειται για νέο ιδεολόγημα. Κάποιες από τις παλαιότερες θέσεις περί ψυχής δηλώνουν τη σχέση της με το σώμα. Πρώιμοι διανοητές είδαν την ψυχή ως ένα έμβιο πνεύμα, ένα πνεύμα που δίνει ζωή στο σώμα, αλλά δεν είναι απόλυτα «του σώματος».

Οι Έλληνες χρησιμοποίησαν τον όρο ψυχή με τη σημασία της πνοής, της ανάσας που δίνει ζωή (από το ρήμα ψύχω, που σήμαινε «πνέω, φυσώ»). Για τον Θωμά τον Ακινάτη και τον Αριστοτέλη, η ψυχή (anima στα λατινικά) είναι αυτό που δίνει ζωογόνο πνοή στο σώμα, χωρίς όμως να εξαντλείται από αυτό. Ο Ισαάκ Νεύτων είδε την ψυχή ως ενέργεια, αναπνοή και Πνεύμα.

Ο Νεύτων προσέδωσε επιστημονική οξυδέρκεια σε ό,τι αφορά τον τρόπο λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος, η οποία παρείχε τις βάσεις και το ειδικό βάρος στην άποψη ότι η ψυχή είναι η δύναμη της ζωής. Περιέγραψε την ψυχή ως ενέργεια, και αυτή η περιγραφή ακούγεται ακόμα αληθινή.

Η ψυχή είναι η οντότητα που διατηρεί τη ζωτικότητα του ανθρώπινου σώματος⋅ διαχέει ζωή στα όργανα και στα άκρα. Η ψυχή επίσης είναι αυτή που δίνει πνοή σε κάτι που εκείνος ονόμασε «νόηση» και σε αυτό που εμείς θα αποκαλέσουμε «νου» – τη δύναμη και τη βούληση να δημιουργήσουμε, να κατανοήσουμε και να έχουμε σχέσεις.

Ο νους/ η νόηση είναι που μας δίνει την αίσθηση του προσωπικού εαυτού μας και, μέσω αυτής της ατομικότητας, έναν τρόπο να συνδεθούμε και να διατηρήσουμε τη ζωτικότητα πέρα από τα όρια του σώματος. Μια σημείωση πόσον αφορά στους όρους. Χρησιμοποιώ τους όρους νους και ψυχή σχεδόν αδιάκριτα. Όπως ανέφερε παραπάνω, η καίρια διάκριση που θέλω να κάνω είναι μεταξύ του υλικού (σώμα) και του άυλου (ψυχή).

Η ψυχή δεν μπορεί να περιοριστεί στο σώμα, και υπάρχει κάτι περισσότερο από απλώς και μόνο σώμα. Αλλά είτε ονομάσουμε αυτό το κάτι «νου» είτε «νόηση» είτε «ψυχή», είναι λιγότερο σημαντικό, αναφορικά με το συνολικό επιχείρημα, από το να κατανοήσουμε τον τρόπο που ο νους/ η νόηση/ η ψυχή υπερβαίνει τις αμιγώς σωματικές διεργασίες ενώ παραμένει σε σύνδεση με αυτές.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Jay Lombard «Ο νους του Θεού» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πεδίο./Enallaktikidrasi

Ψυχολογία

Να μένεις ο εαυτός σου κόντρα σε ό,τι προσπαθήσει να σε φθείρει.
Σήμερα θα σου πω για ένα μύθο, ο οποίος ακούστηκε χιλιάδες χρόνια πριν, αλλά τελικά κατάφερε να επιβιώσει προσαρμοσμένος στη δική μας πραγματικότητα.

Κάποτε εμφανίστηκε ένα κουτί, μέσα στο οποίο κατ’ άλλους κρύβονται όλα τα δεινά του κόσμου. Άλλοι, πάλι, πίστευαν πώς μέσα του κρύβονται όλα τα δώρα. Σήμερα, αυτό το κουτί επιβιώνοντας, κατάφερε να πολλαπλασιαστεί και απομεινάρια του να έχουν οι περισσότεροι. Σύγχρονες «πανδώρες», όπου μέσα του κουβαλάμε σχέδια και ματαιώσεις.

Μεγαλώνοντας, έχουμε κι εμείς το «κουτί» μας, το οποίο γεμίζουμε με σχέδια, όνειρα, προσδοκίες και το μεταφέρουμε πάντα μαζί μας. Καταλαβαίνετε, πως αυτό το κουτάκι στην πορεία, μπορεί να γίνει ο παράδεισος ή η κόλασή μας. Αναλόγως το πόσο έχουμε παγιδευτεί και στο πώς αντιμετωπίζουμε αυτά τα θέλω μας. Δεν είναι κάτι άγνωστο. Ο άνθρωπος μπορεί να ελέγχεται απ’ τις προσδοκίες του ή μπορεί να τις ελέγχει. Όπως είναι φυσικό, αναλόγως συνθηκών, αυτά τα θέλω μεταβάλλονται ή και παραμένουν ίδια. Μαζί με αυτά είναι πιθανό να αλλάξουμε και εμείς. Να δεχτούμε τη ματαίωσή τους και να προσαρμοστούμε ή εμμονικά να συνεχίσουμε το κυνήγι τους. Και ανοίγουμε πάλι το κουτί και τα κοιτάμε.

Προφανώς και πάντα θα διεκδικούμε όσα έχουμε οραματιστεί για τη ζωή μας. Σίγουρα, τις τελευταίες δεκαετίες, οι συνθήκες, μας έχουν δυσκολέψει στο να μπορέσουμε να τα αποκτήσουμε. Δεν εννοώ μόνο την οικονομική κρίση, που στέκεται για χρόνια ως υπέρτιτλος πάνω απ’ τα κεφάλια μας. Μιλάω περισσότερο για την κρίση αξιών που επιβιώνει κι ενισχύεται. Βλέπετε, σε πολλούς ανθρώπους, το δικό τους «κουτάκι» ενισχύθηκε με απληστία, αδικία κι ασέβεια κι έτσι κάθε φορά που το ανοίγουν απειλούν και τους υπόλοιπους.

Οπότε, εκτός από τα υπόλοιπα εμπόδια, έχουμε να αντιμετωπίσουμε και την ανηθικότητα των άλλων. Όταν πήραν το δικό τους «κουτί», είδαν ότι χωρούσε πολλά. Έτσι, πασχίζουν να το γεμίσουν με κάθε κόστος. Επί της ουσίας, με το κόστος των υπολοίπων. Αυτό βλέπετε είναι η παγίδα του «κουτιού» συνδυαστικά με την προσωπικότητα του καθενός. Είναι ικανό να φθείρει ή ακόμα καλύτερα να διαφθείρει. Οι χαρακτήρες που το κουβαλούν και κατάφερε να γίνει η φυλάκη τους, ξέχασαν πως το ωραίο με τα σχέδια είναι πως αξίζει να τα ζεις για να υλοποιήσεις. Έχασαν τη μαγεία της διαδρομής, αφού το μόνο που κάνουν είναι να ανοίγουν το «κουτί» και να κοιτούν τα «ταριχευμένα» σχέδιά τους. Με αυτό τον τρόπο, για να να κατακτήσουν, είναι ικανοί να στερήσουν απ’ τους άλλους και θα το δικαιολόγησουν πιστεύοντας λανθασμένα, πως όλα επιτρέπονται στην κατάκτηση ονείρων.

Στον αντίποδα, βρίσκονται οι άλλοι που προσπαθούν να υλοποιήσουν τις προσδοκίες τους, αθόρυβα και σταθερά. Θα τους δείτε να δουλεύουν πολύ, να υπομένουν και να διεκδικούν. Θα διακρίνετε και σε αυτούς αλλαγή. Έγιναν σκληροί στην πορεία και παλεύουν ακούραστοι για τη ζωή τους. Η διαφορά τους με τους πρώτους είναι πως το κουτί δεν τους «πουλάει» την ελπίδα, που λέγεται, ότι υπάρχει στο βάθος του. Ξέρουν πολύ καλά από ματαίωση ή καθυστέρηση ονείρων και έτσι δυνάμωσαν. Συνεχίζουν λοιπόν, διεκδικώντας να βρουν μια στροφή. Έχουν καταλάβει πως η ζωή κρύβει διάφορες εκπλήξεις κι έμαθαν να πορεύονται στις εκάστοτε συνθήκες. Οπότε είναι έτοιμοι να αλλάξουν σχέδια, αφού ξέρουν πως τις προδοκίες τις δημιουργούμε εμείς οι ίδιοι και δεν μας ελέγχουν αυτές.

Ίσως, το καλύτερο για όλους είναι να αφήσουμε το «κουτί» στη θέση του και να αρχίσουμε να ζούμε ουσιαστικά τη ζωή μας. Να απολαμβάνουμε τις νίκες μας αλλά και τις ήττες, αφού αυτές θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε ότι αξία έχει να παραμείνουμε ο εαυτός μας μπροστά σε ό,τι βρεθεί, για να προσπαθήσει να μας φθείρει. Και η μεγαλύτερη παγίδα είναι ότι αυτό καμιά φορά κρύβεται στο ίδιο το «κουτί».

Πηγή: mindthetrap.gr

https://www.awakengr.com

Ψυχολογία

Πέντε «γράμματα» από την καραντίνα του πλανήτη
Γεωργία Δρακάκη

Δανία, Ιρλανδία, Τουρκία, Σλοβακία και Αμερική: πώς βιώνουν την νέα πραγματικότητα πέντε κάτοικοι του κόσμου;

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς είναι να βρίσκεται κανείς σε καραντίνα σε μια χώρα με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες ή κάπου, από όπου οι γονείς και οι φίλοι βρίσκονται χιλιόμετρα μακριά; Στην Ελλάδα, λίγο πολύ, γνωρίζουμε πια πώς είναι το lockdown και ενημερωνόμαστε καθημερινά για τους υπόλοιπους νομούς, αλλά και τις γειτονικές μας χώρες, ενίοτε. Πώς έχει επηρεάσει η καραντίνα, λοιπόν, πέντε κατοίκους ξένων χωρών, αναλόγως και με το επάγγελμά τους, την ακριβή τοποθεσία τους και την ηλικία τους; Ο λόγος στους ίδιους και στα δικά τους «γράμματα καραντίνας».

Αλεξάνδρα Τσόλκα, δημοσιογράφος
Βοστώνη, Η.Π.Α

Η δημοσιογραφική και συγγραφική δουλειά της κυρίας Τσόλκα πραγματοποιείται από το γραφείο του σπιτιού της στην Βοστώνη.

Το περασμένο καλοκαίρι διέσχισα την Αμερική απ’ άκρη σ άκρη δυο φορές, οδηγώντας. Στη μέση της αχανούς χώρας, κανείς δε φορούσε μάσκα και έμοιαζαν οι άνθρωποι να μην έχουν πάρει χαμπάρι τι σημαίνει COVID 19.

Στις εσχατιές του Τέξας σε ένα από αυτά τα βενζινάδικα-πολυκαταστήματα, η μάσκα μου αντιμετωπίστηκε ως πολιτική δήλωση και μόνο το σερίφη δεν κάλεσαν να μου δείξει εμένα! Σε Αϊόβα, Νεμπράσκα, Μιζούρι τα ίδια. Η Καλιφόρνια «μασκωμένη» έκλεισε τις παραλίες και τα μαγαζιά της εκ νέου απ τον Αύγουστο.

Η Γιούτα έχει αφήσει στον Θεό, την μορμονική της σωτηρία. Το Νιου Μέξικο ήθελε να προσέξει, αλλά τυφώνες το χτυπούσαν και κοίταζε πρώτα να μην πνιγεί και μετά να μη κολήσει. Πίσω στην Βοστώνη το φθινόπωρο θυμίζει ταινία φαντασίας, με τα δέντρα φλογισμένο κόκκινο και τον κόσμο σε απόσταση, όλοι με μάσκες και αντισηπτικά κρεμασμένα στις τσάντες.

Τα σχολεία δεν άνοιξαν ποτέ. Οι δουλειές που μπορούν να γίνουν απ το σπίτι, λειτουργούν έτσι και μοιάζει να αρέσει αυτό στους Αμερικάνους. Η εργατική τάξη όμως, κυκλοφορεί και προσέχει όσο μπορεί και γίνεται, δηλαδή όχι και πολύ, μιας και ο ιός καλπάζει σε σωθικά αχαλίνωτος.

Το τρεντ είναι δυο μάσκες της μιας χρήσεως φορεμένες μαζί. Στις 9 το βράδυ όλα τα μαγαζιά κλείνουν. Ο χαιρετισμός είναι πια, «stay safe» και οι χειραψίες έχουν αντικατασταθεί με το φευγαλέο σμίξιμο γροθιάς. Ξεχάσαμε πια πώς είναι τα χαμογέλα των ανθρώπων. Μάθαμε όμως να ξεχωρίζουμε διαθέσεις από τα βλέμματα. Ποτέ άλλοτε δεν κοιτάξαμε τόσο κατάματα ο ένας τον άλλον. Και τα μάτια, κάποτε, χαμογελάνε πιο γλυκά, από τα χείλη…

Silvia Bizubova, Event Manager
Μρατισλάβα, Σλοβακία

Ακόμα και πριν την έλευση του ιού σκεφτόμουν να δουλέψω από το σπίτι. Για αρκετά χρόνια εργαζόμουν σε εταιρείες, γραφεία και εξωτερικούς χώρους-κάπου είχα κουραστεί. Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι μέσα σε λίγους μήνες η ευχή μου θα γινόταν πραγματικότητα, ανεξαρτήτως αν το ήθελα, πια, ή όχι!

Από τον Μάρτη του 2020, λοιπόν, εργάζομαι από το σπίτι και αισθάνομαι τυχερή που έχω ακόμα την δουλειά μου. Πλέον, φυσικά, τα events που διοργανώνουμε πραγματοποιούνται διαδικτυακά, όπως επίσης και η εκπαίδευση των νέων συνεργατών. Αρκετές ήταν οι εταιρείες, πάντωςμ που δεν είχαν ούτε έχουν ακόμα την δυνατότητα να μεταφερθούν στο online περιβάλλον.

Αρκετά πράγματα γύρω από την δουλειά μου έχουν αλλάξει, είναι περισσότερο διεκπεραιωτική-διαχειριστική και με δεκάδες ώρες πίσω από μια οθόνη. Ίσως αυτό δεν θα αλλάξει και πολύ στο μέλλον. Είχα να αναμένω κάποια επαγγελματικά ταξίδια, επίσης, που εννοείται πως έχουν αναβληθεί και δεν ξέρουμε πότε και αν θα γίνουν.

Η προσωπική μου ζωή έχει ξεκαθαρίσει αρκετά. Ζω στην Μπρατισλάβα και συναντιέμαι με λίγους ανθρώπους, στενούς φίλους. Κάποιοι άλλοι και η οικογένειά μου ζουν εκτός της πόλης και έτσι, κρατάμε επαφή μέσω skype ή άλλων social media.

Έχω κουραστεί για τα καλά να διαβάζω συνεχώς μηνύματα μίσους και αμφιβολίας στο Internet, όπως ας πούμε θεωρίες συνωμοσίας και τα σχετικά. Έκανα unfollow σε πολλές σελίδες, ακόμα και σε ανθρώπους που νομίζω πως έχουν ξεφύγει ή ήταν ανανέκαθεν κάπως και τώρα απλώς εκδηλώθηκαν.

Κατά καιρούς, εξετάζω το ενδεχόμενο να κλείσω τους λογαριασμούς μου ή να περιορίσω δραστικά την χρήση τους. Δεν περνάω χρόνο στα social media, προτιμώ να διαβάσω κανένα βιβλίο, να πάω μια βόλτα στο δάσος ή να μελετήσω. Υπάρχουν, φυσικά, και άλλα πολλά όμορφα να κάνεις για να γεμίσεις τον χρόνο…

Μία από τις δοκιμασίες και τις προκλήσεις που φέρνει η ζωή είναι και αυτή που βιώνουμε τώρα με τον κορωναϊό. Ευτυχώς, υπάρχουν τόσα ακόμα πράγματα για να νιώθω ευγνώμων και τυχερή: οι συγγενείς μου, οι φίλοι μου που είναι εν ζωή και υγιείς. Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Αποφάσισα να μην ζω μέσα σε έναν συνεχή φόβο και ανησυχία. Ακόμα και αν υπάρχουν πράγματα που εγκατέλειψα ή έχασα, υπάρχουν τόσο άλλα που συνεχίζω και υπάρχουν γύρω μου και μέσα μου. Εύχομαι, ειλικρινά, ό, τι καλύτερο για τον καθένα από εμάς.

Ονούρ Κατσιούνα, air host, φοιτητής
Δουβλίνο, Ιρλανδία

Καραντίνα στο Δουβλίνο σημαίνει… ή μήπως ακόμα δεν έχει αλλάξει τίποτα; Η αλήθεια είναι πως το Δουβλίνο δεν άνοιξε ποτέ ολοκληρωτικά μετά την πρώτη καραντίνα του, παρά μόνο κάποια στιγμή το καλοκαίρι που άνοιξαν τα καταστήματα λιανικής και τα εστιατόρια με κράτηση μόνο.

Οπότε, ας μιλήσουμε για την δεύτερη φάση του ολικού lockdown που είναι σαφώς καλύτερη σε σχέση με τα ελληνικά δεδομένα.

Τα πρωινά μου θα με βρουν στον καναπέ με κουβερλί και νέτφλιξ, ζεστή σοκολάτα και μετά μάθημα μέσω διαδικτύου στα Τούρκικα. Η δασκάλα μου, η Ipek, ζωντανεύει τα πρωινά μου που συνήθως είναι ήσυχα. Δεν είμαι φίλος του καφέ, αλλά θα πιω άφθονο τσάι ολημερίς.

Οι μαγειρικές μου δεξιότητες έχουν γίνει απίθανες και πλέον ο συγκάτοικός μου χαίρεται που δεν μαγειρεύει κάθε μέρα. Η σιέστα είναι καθιερωμένη και το τρέξιμο στην ιρλανδική εξοχή της γειτονιάς μου είναι ακόμα πιο αναζωογονητικό.

Έχω χρόνο με τον εαυτό μου, αρθρογραφώ, παρακολουθώ σεμινάρια και περιποιούμαι τον εαυτό μου. Όταν πλήττω ξέρω πως είμαι μια πόρτα δρόμο από την Εβιλένια, την Έλλη και την Σάντυ, τις γειτόνισσες μας, αλλά και φυσικά τον Γιώργο που είναι η καλύτερη παρέα μου.

Η Παρασκευή είναι η μέρα του γλυκού και το Σάββατο η μέρα του ντελίβερι. Νουντλς αυγού με κοτόπουλο, γαρίδες και σάλτσα σατάι. Το τιπ, αν και δεν είναι υποχρεωτικό, είναι απαραίτητο στον Ασιάτη «φίλο» μας που μας έχει μάθει πια. Η δουλειά μού λείπει και δεν μου λείπει, είναι λογικό άλλωστε, νομίζω…

Αναστάσης Καρβούνης, ιδιωτικός υπάλληλος, youtuber
Κοπεγχάγη, Δανία

Τη σκληρή καραντίνα του Απριλίου την πέρασα στην Ελλάδα. Ακολούθησε το ελληνικό καλοκαίρι (στο περίπου, 2020 γαρ), και επιστροφή στη Δανία στα τέλη Ιούλη. Με το που πάτησε το πόδι μου Σκανδιναβική γη, κατάλαβα ότι εδώ τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά.

Μάσκες έβλεπες αραιά και πού, κάτι που άργησα να συνηθίσω, ειδικά όταν έπαιρνα τα μέσα ή πήγαινα σούπερ μάρκετ. Τα μέτρα εξίσου λιγοστά, τα τεστ όμως δωρεάν και σχετικά άμεσα. Οι Δανοί, συνηθισμένοι να περιμένουν στην ουρά, γέμιζαν καθημερινά μια τέντα που στήθηκε πρόχειρα στο αεροδρόμιο της Κοπεγχάγης, αλλά και σε διάφορα άλλα σημεία της χώρας.

Στις αρχές φθινοπώρου, όταν ο εφιάλτης του δεύτερου κύματος ερχόταν όλο και πιο κοντά, ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού δέχτηκε ένα μέιλ που τους πληροφορούσε ότι έχουν επιλεχθεί να κάνουν το περίφημο τεστ αντισωμάτων, σε μια προσπάθεια να γίνει κατανοητό τι ποσοστό του πληθυσμού έχει “περάσει κορωναϊό”.

Αυτή τη στιγμή η Δανία περνάει μια ελαφριάς μορφής καραντίνα με απαγορευμένες τις συναθροίσεις άνω των 10 ατόμων, κλείσιμο μαγαζιών και απαγόρευση πώλησης αλκοολ μετά τις 10 το βράδυ , αλλά και υποχρεωτική χρήση μάσκας στους κλειστούς χώρους. Προφανώς δεν τίθεται κανένα θέμα σύγκρισης με την κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα, και η αλήθεια είναι ότι νιώθω τυχερος και ασφαλής που είμαι εδώ.

Παρ’όλα αυτά, η σύγκριση με τη γειτονική Σουηδία που υιοθέτησε το μοντέλο «ανοσίας της αγέλης» είναι συχνή αν και απ’ ό, τι φαίνεται ήταν ένα αρκετά αισιόδοξο και σκληρό συνάμα μοντέλο που απέτυχε. Τελευταία, προέκυψε και όλο το θέμα με τα μινκς στην Jutland τα οποία ανιχνεύτηκαν θετικά σε νέα μορφή του ιού και χρειάζεται δυστυχώς να θανατωθούν.

Προσωπικά, αρχικά σοκαρίστηκα με το γεγονός ότι η φιλόζωη, politically correct και εμμονική με το sustainability Δανία έχει μια τέτοια βιομηχανία, και δεέτερον με το γεγονός αυτό καθ’ αυτό, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Πάντως, ακόμη και για τους Δανούς που έχουν γεννήσει τη φιλοσοφία του hygge και της indoor καλοπέρασης, το κλείσιμο στο σπίτι δεν είναι το ιδανικό.

Οι δρόμοι της Κοπεγχάγης έχουν στολιστεί με λαμπάκια και κόκκινες καρδιές σαν να μην έγινε τίποτα, αλλά οι πινακίδες δεξιά και αριστερά γράφουν με κοκκινοπράσινα χριστουγεννιάτικα χρώματα God jul og god afstand – ελληνιστί: Καλά Χριστούγεννα και καλές αποστάσεις…

Alex Can Kaptac, Sales Manager
Κωνσταντινούπολη, Τουρκία

Παρά τα όσα αντίθετα μπορεί να λέγονταν από την κυβέρνηση στην αρχή, η πανδημία φυσικά χτύπησε και την δική μας χώρα. Πάρθηκαν περιορισμοί, αλλά ο αριθμός των ασθενών όλο και αυξάνεται. Λίγο χαλαρώσαμε το καλοκαίρι και η κοσμοπολίτικη Istanbul βρήκε το πάτημά της, λίγο χαλαρώσαμε και κάποιοι από εμάς κάναμε και διακοπές είτε στην πόλη μας, είτε εκτός.

Δυσκολευόμαστε να προσαρμοστούμε στο δεύτερο κύμα, τα συναισθήματά μας είναι εντελώς διαφορετικά από ό, τι στην αρχή.

Προσωπικά, η επαγγελματική μου ζωή δεν επηρεάστηκε, όσο η κοινωνική μου. Τον περασμένο Μάρτη και Απρίλη πήγαινα κανονικά στην δουλειά, όπως και τώρα, όμως έχω περιορίσει αρκετά έως εντελώς την καθημερινή ρουτίνα συναναστροφών μου. Είμαι ένας άνθρωπος που αγαπά το έξω, την διασκέδαση, τις παρέες…

Έθεσα, όμως, ως προτεραιότητα την προστασία της υγείας μου και της οικογένειάς μου, κάποια μέλη της οποίας είναι μεγάλης ηλικίας. Εύχομαι ότι του χρόνου τέτοια εποχή όλα αυτά θα αποτελούν ένα κακό όνειρο.

https://www.in.gr/

Ψυχολογία

Υπάρχει μια (αληθινή) ιστορία για μια γυναίκα που ζούσε κάποτε στην Ινδία την εποχή του Μεσαίωνα και είχε για κατοικίδιο έναν πύθωνα, τον οποίο λάτρευε. Το φίδι είχε τέσσερα μέτρα μήκος και φαινόταν υγιές μέχρι που μία μέρα ξαφνικά σταμάτησε να τρώει.

Η ανορεξία του πύθωνα συνεχίστηκε και τις επόμενες εβδομάδες. Η απελπισμένη γυναίκα έκανε τα πάντα, αλλά τίποτα δεν βοήθησε το φίδι να ξαναβρεί την όρεξη του. Στο τέλος αποφάσισε να το πάει στον κτηνίατρο ως έσχατη λύση. Ο κτηνίατρος άκουσε προσεκτικά όσα του είπε η γυναίκα και μετά τη ρώτησε: «Το φίδι σας κοιμάται μαζί σας τη νύχτα και τυλίγεται γύρω σας;». Η γυναίκα έκπληκτη από την ερώτησή του κτηνιάτρου και κυρίως από το πόσο μέσα είχε πέσει, απάντησε καταφατικά: «Ακριβώς έτσι, γιατρέ μου. Και λυπάμαι πολύ, γιατί δεν μπορώ να το βοηθήσω».

Ο κτηνίατρος τότε απάντησε: «Κυρία μου, το φίδι σας δεν είναι άρρωστο. Ετοιμάζεται να σας φάει. Κάθε φορά που έρχεται δίπλα σας και νομίζετε ότι σας αγκαλιάζει τυλίγοντας το σώμα του γύρω σας, απλά υπολογίζει το μέγεθος σας και προετοιμάζεται για να σας επιτεθεί. Δεν τρώει ώστε να έχει αρκετό χώρο να σας χωνέψει πιο εύκολα».

Το ηθικό δίδαγμα αυτής της ιστορίας; Κάθε άτομο που θεωρείς φίλο μπορεί να έχει άλλες προθέσεις. Μπορεί να έχεις φίλους κοντά σου με τους οποίους μιλάς συχνά και μοιράζεσαι τα πάντα, τους αγαπάς και τους νοιάζεσαι και νομίζεις ότι και εκείνοι το ίδιο κάνουν. Μα εκείνοι σκέφτονται αλλιώς. Είναι φίλοι-φίδια. Γιατί οι καλοσύνες, οι αγκαλιές και τα φιλιά δεν είναι πάντα ειλικρινή. Πρέπει να μάθουμε να ξεχωρίζουμε ποιοι είναι οι φίλοι και ποιοι τα φίδια.

Όλοι όσοι ρωτάνε να μάθουν για μας, δεν το κάνουν γιατί τους ενδιαφέρει πραγματικά, αλλά για κουτσομπολιό ή την ικανοποίηση πως κάποιος άλλος βρίσκεται σε χειρότερη θέση.

Φοβόμαστε να ανοιχτούμε για να μην πληγωθούμε και καταλήγουμε να δίνουμε απλόχερα την καρδιά μας, την ενέργεια και το χρόνο μας σε λάθος ανθρώπους. Άτομα που μπορεί να μας φαίνονται καλοί και αγνοί, μα να υποκρίνονται για να κερδίσουν κάτι από εμάς ή μέσω εμάς.

Καλύτερα να φοβάσαι τους ψεύτικους φίλους που τη μια στιγμή σε αγκαλιάζουν και την άλλη καραδοκούν για να σε «φάνε» και μηχανεύονται το κακό σου. Αυτοί που θεωρείς εχθρούς μπορεί τελικά να μην είναι. Όλοι όσοι σε προδίδουν και σε πληγώνουν είναι αυτοί με τους οποίους μοιράστηκες ένα κομμάτι της ψυχής σου γιατί τους έδωσες τον τρόπο να σε πειράξουν.

Όσο και να μας πονάνε, τέτοιες εμπειρίες μας δίνουν μαθήματα. Μας ανοίγουν τα μάτια και μας διδάσκουν πως δεν είναι όλα τόσο αθώα όσο η αφελή ματιά με τα οποία τα βλέπουμε.

Κρατώντας τον εαυτό μας σε επιφυλακή, μαθαίνουμε να διαβάζουμε καλύτερα τους ανθρώπους γύρω μας και να ζυγίζουμε σε ποιους αξίζει να αφεθούμε.

Όπως είχε πει ο Δανός φιλόσοφος Soren Kierkegaard, «Τη ζωή την κατανοούμε κοιτώντας πίσω, αλλά πρέπει να την βιώνουμε προχωρώντας μπροστά».

Εμείς επιλέγουμε τους ανθρώπους που θα μας συνοδεύουν στο ταξίδι της ύπαρξής μας, και με ποιους θα μοιραζόμαστε τις σημαντικότερες στιγμές μας. Αυτοί που αξίζουν, μας το αποδεικνύουν χωρίς καν να τους ζητηθεί.

https://enallaktikidrasi.com/

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin
Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.