Μαΐου 31, 2020

Ψυχολογία

Σαν εκείνα τα λουλούδια που δεν έχουν μυρωδιά. Που δεν βγάζουν κάτι όμορφο στο πέρασμά τους. Και είναι πάντα μαραμένα. Χωρίς χρώμα, χωρίς ζωή.

Έτσι είναι αυτοί οι άνθρωποι. Τοξικοί και θρασύδειλοι. Γεμάτοι γκρίνια και χωρίς φωνή. Σε υπονομεύουν, σε ζηλεύουν και σε κάνουν συνεχώς να αμφιβάλεις για εσένα Δεν μπορούν να δουν το καλό. Δεν ξέρουν πως να το πλησιάσουν ούτε και να ζήσουν μαζί του.

Δεν μπορούν να δουν την ομορφιά γιατί δεν έχουν μάθει να αγαπούν πρωτίστως τον εαυτό τους. Για αυτό και το μόνο που ξέρουν είναι να κρίνουν και να κατακρίνουν τους άλλους. Και το χειρότερο; Δεν καταλαβαίνουν ότι κάνουν κακό κυρίως στους ίδιους.

Δεν έχουν μάθει να προσπαθούν και ούτε να ελπίζουν. Δεν μπορούν να δουν τα θαύματα γιατί δεν έχουν μάθει να πιστεύουν στην ζωή. Δρουν υπόγεια και πονηρά. Προσπαθούν να κλέψουν το φως από τους άλλους. Διότι, δεν αντέχουν οι άλλοι να λάμπουν. Θέλουν να είναι κυρίαρχοι μόνο αυτοί.

Δεν γνωρίζουν τι θα πει ευγένεια και όμορφος λόγος. Και πάντα τον παρερμηνεύουν, τον μεταποιούν. Είναι εκείνοι οι χαρακτήρες που εκεί που θα δουν χαρά, θα βάλουν λύπη και δυσκολία. Δεν θα επικροτήσουν την προσπάθεια. Αντίθετα, θα την επικρίνουν και θα προσπαθήσουν να σε αποτρέψουν.

Και όλα αυτά επειδή δεν έχουν μάθει να προσπαθούν. Να τολμούν. Και να ονειρεύονται. Ακόμα κι αν σε δουν να χαμογελάς, δεν θα τους αρέσει. Μπορεί και να μην στο ανταποδώσουν καν. Και ξέρεις γιατί; Επειδή είναι κάτι που αυτοί δεν έχουν. Που δεν μπορούν να μιμηθούν.

Όμως, μην τους παρεξηγείς. Και μην στεναχωριέσαι. Να τους λυπάσαι μόνο. Διότι, είναι δυστυχισμένοι και πονεμένοι στην ψυχή. Δεν έχουν άλλο όπλο για να φανούν δυνατοί. Να δείξουν την αξία τους. Και να περάσουν την ισχύ της άποψής τους.

Γι’ αυτό και χρησιμοποιούν μονάχα θυμό και κακία. Νομίζουν πως έτσι θα υποτάξουν τους άλλους και θα τους φοβίσουν. Για να περάσει το δικό τους. Είναι τόσο αδύναμοι και δειλοί που δεν καταλαβαίνουν πως έτσι απομακρύνουν τους άλλους. Και έτσι καταλήγουν μόνοι τους.

Μην τους μισήσεις. Αλλά και να μην τους αγαπάς. Μόνο συγχώρεσέ τους. Για να ελαφρύνεις την ψυχή σου.

Να αδειάσεις το μέσα σου. Και αν το βαστάει η καρδιά σου, προσευχήσου έστω και λίγο. Για να βρουν θεραπεία. Να αγαπήσουν το καλό.

Μην πεις στον πειρασμό ποτέ να τους μοιάσεις. Είναι μεγάλο βάσανο. Ο χειρότερος εφιάλτης. Λένε πως για να ζήσεις σε αυτό τον κόσμο πρέπει να είσαι ή τρελός ή αδιάφορος. Και πίστεψέ με. Έχουν απόλυτο δίκιο.

Αυτό κάνε και εσύ. Γίνε αδιάφορος απέναντί τους. Είναι η καλύτερη απάντησή σου. Και να πιστεύεις πάντα σε εσένα. Μην σε ξεχνάς. Να βάζει στόχους. Και να ανεβαίνεις ψηλά.

Και να θυμάσαι. Δεν φταίνε αυτοί που έγιναν τοξικοί. Φταίει αυτή η κοινωνία που ζούμε. Που μας έχει κάνει να αγαπάμε μόνο το υποχθόνιο και το παράνομο. Δήθεν πως μόνο με αυτό επιβιώνεις. Και έτσι δεν ελκύει την ομορφιά. Αυτή τη δύναμη που μπορεί να δώσει κάθε ψυχή.

Μην την πιστέψεις ποτέ. Εσύ συνέχισε να βαδίζεις. Να δημιουργείς καινούργιους δρόμους. Να πλάθεις καινούργιες στιγμές. Όχι από την τύχη που πολλοί θα πιστέψουν. Αλλά από εκείνη την πίστη που θα σε οδηγήσει στην κορυφή. Διότι, όταν η καλοσύνη συνοδεύεται από δράση, τότε υπάρχει ελπίδα να αλλάξει τον κόσμο.

Νικόλ Παπαδοπούλου

ΦΩΤΟ-https://pixabay.com/

ΠΗΓΗ: enallaktikidrasi.com

https://www.newsitamea.gr/

Ψυχολογία


Ίσως να φοβίζει λίγο η λέξη. Ακούγεται περίπλοκη ως έννοια, μπορεί και λίγο να μας μπερδεύει. Ενδέχεται η εφαρμογή της στην καθημερινότητά μας να απαιτεί θεαματική υπέρβαση των παραμέτρων που συγκροτούν την ύπαρξή μας; Μας προτρέπει να γίνουμε εξαιρετικά καλοί, άψογοι, άσπιλοι; Τίποτα από όλα αυτά.


Η ενσυναίσθηση μας καλεί σε μια μικρή προσπάθεια, ώστε να μπορέσουμε να μπούμε στη θέση του άλλου χωρίς να χάσουμε την ακεραιότητα της δικής μας ύπαρξης. Η ενσυναίσθηση μας παρακινεί να κάνουμε ένα μικρό βήμα, με τεράστια όμως επίδραση στις διαπροσωπικές επαφές μας.

Ενσυναίσθηση είναι η συναισθηματική ταύτιση με ένα άλλο άτομο. Η αναγνώριση και η κατανόηση της θέσης, του συναισθήματος, των σκέψεων ή της κατάστασης κάποιου άλλου. Ένα άτομο που χρησιμοποιεί την ενσυναίσθηση μπορεί να αναγνωρίσει, να αντιληφθεί και να αισθανθεί αυτό που αισθάνεται ένα άλλο άτομο. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να βάλει τον εαυτό του στη θέση του άλλου, να κατανοήσει τη συμπεριφορά του και να αναγνωρίσει τα κίνητρά της. Να δει δηλαδή τον κόσμο μέσα από τα μάτια του. Πρόκειται, εν ολίγοις, για ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο επικοινωνίας. Για μια ικανότητα που, αν και όλοι διαθέτουμε, την αγνοούμε. Γι’ αυτό και παραμένει αναξιοποίητη.

Εργαλείο της επιστήμης
Ακούγοντας με ενσυναίσθηση, ο ακροατής λέει στον συνομιλητή του “Καταλαβαίνω το πρόβλημά σας και πώς αισθάνεστε γι’ αυτό, με ενδιαφέρει αυτό που λέτε και δεν σας κρίνω”.

Η ενσυναίσθηση αρχικά αναπτύχθηκε ως εργαλείο της Ψυχοθεραπείας. Σύντομα όμως οι δυνατότητές της αναγνωρίστηκαν σε όλες τις μορφές των διαπροσωπικών σχέσεων, σε κάθε κατάσταση στην οποία ένας άνθρωπος προσπαθεί να καταλάβει αυτόν που βρίσκεται απέναντί του.

Η έννοια της ενσυναίσθησης αρχίζει με την αντίληψη των συναισθημάτων των άλλων. Θα ήταν πιο εύκολο να αντιληφθούμε τα συναισθήματα των άλλων αν εκείνοι απλά μας τα έλεγαν, αν βέβαια τα γνώριζαν. Επειδή όμως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν το κάνουν, πρέπει εμείς να τους ρωτήσουμε, να καταλάβουμε τα υπονοούμενά τους, να μαντέψουμε και να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε τη μη λεκτική επικοινωνία τους. Οι εκφραστικοί άνθρωποι γίνονται κατανοητοί πιο εύκολα, επειδή τα μάτια και οι εκφράσεις του προσώπου τους μας βοηθούν να καταλάβουμε πώς αισθάνονται.

Πλεονεκτήματα
Η ενσυναίσθηση φέρνει τους ανθρώπους κοντά, τους βοηθά να καταλάβουν ο ένας τον άλλον. Με αυτό τον τρόπο αναπτύσσεται αμοιβαίος σεβασμός. Όταν κάποιος ακούει με ενσυναίσθηση δεν ακούει απλά το συνομιλητή του. Κάνει κάτι περισσότερο: αντιδρά σε αυτόν με τρόπο με τον οποίο αναπτύσσει αμοιβαία κατανόηση και εμπιστοσύνη. Μπορεί έτσι να αντιληφθεί και να ερμηνεύσει το μήνυμα του συνομιλητή του, δίνοντας συνάμα την πιο κατάλληλη απάντηση. Η απάντηση αυτή μπορεί να αποτελέσει βασικό στοιχείο της επικοινωνίας.

Ενεργοποίηση
Ακούγοντας με ενσυναίσθηση, ο ακροατής λέει στο συνομιλητή του «Καταλαβαίνω το πρόβλημά σας και πώς αισθάνεστε γι’ αυτό, με ενδιαφέρει αυτό που λέτε και δεν σας κρίνω». Ο ακροατής μεταφέρει αυτό το μήνυμα μέσω λεκτικής αλλά και μη λεκτικής επικοινωνίας. Με αυτό τον τρόπο ο ακροατής ενθαρρύνει το συνομιλητή του να εκφραστεί ελεύθερα, χωρίς να φοβάται ότι εκείνος θα τον διακόψει, θα τον κρίνει ή θα του υποδείξει τι να κάνει. Δεν είναι ούτε απαραίτητο αλλά, και σε μερικές περιπτώσεις, ούτε και επιθυμητό ο ακροατής να συμφωνεί με το συνομιλητή του. Είναι αρκετό να μεταφερθεί στο συνομιλητή το μήνυμα «Σας καταλαβαίνω και θέλω να σας βοηθήσω να βρείτε λύση στο πρόβλημά σας». Η πρακτική χρήση μιας τόσο σύνθετης έννοιας απαιτεί την ανάλυσή της στα πιο απλά στοιχεία της.

Για να είναι κάποιος καλός ακροατής, πρέπει να αφήνει το συνομιλητή του να καθοδηγεί τη συζήτηση. Να τον ακούει με προσοχή και να μην τον διακόπτει, προσφέροντας παράλληλα λεκτικές και μη λεκτικές ενδείξεις ότι τον παρακολουθεί.


Ο ακροατής πρέπει πρώτα να εντοπίσει τη συναισθηματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο συνομιλητής του. Στη συνέχεια, χρειάζεται να παρατηρεί προσεκτικά τις μικρές αλλαγές της συμπεριφοράς του. Οι πιο προφανείς βρίσκονται στην έκφραση του προσώπου. Όσον αφορά στη λεκτική επικοινωνία, η συναισθηματική κατάσταση φαίνεται όχι μόνο από το περιεχόμενο των λόγων αλλά και από την ένταση της φωνής και τη χρήση συγκεκριμένων λέξεων, ιδίως εκείνων που είναι φορτισμένες συναισθηματικά.

Οι πολλές ερωτήσεις από την πλευρά του ακροατή δεν βοηθούν, καθώς ελλοχεύει ο κίνδυνος η συμπεριφορά αυτή να εκληφθεί σαν ανάκριση από το συνομιλητή του. Οι τυποποιημένες φράσεις επίσης, όπως «δεν πειράζει» ή «όλα θα περάσουν», δεν προάγουν την επικοινωνία. Τελείως άχρηστες επίσης είναι οι αυτοαναφορικές περιγραφές όπως «θυμάμαι που αυτό συνέβη και σ’ εμένα» ή «κάτι παρόμοιο έχει συμβεί σε ένα συγγενή μου», καθώς και η αλλαγή του θέματος.

Για να μην πνιγεί από το συναίσθημα του συνομιλητή του, ο ακροατής πρέπει να απομακρύνεται περιοδικά από το συναισθηματικό επίπεδο της επικοινωνίας. Σαν να μπαίνει μέσα στο νερό, να δοκιμάζει τη θερμοκρασία και μετά να βγαίνει έξω για να μπορέσει να σκεφτεί λογικά. Όλοι χρειαζόμαστε το χρόνο μας. Ο ακροατής μας, εν προκειμένω, οφείλει λίγο χρόνο στον εαυτό του, για να φανταστεί πώς αισθάνεται ο συνομιλητής του.
Είναι χρήσιμο να μεταφέρει ο ακροατής στο συνομιλητή του τα μηνύματα που παίρνει από αυτόν. Πρέπει να αναγνωρίσει τα ισχυρά συναισθήματα που αντιλαμβάνεται, όπως φόβο, θυμό, πένθος, απογοήτευση. Στη συνέχεια, πρέπει να τα μεταφέρει στο συνομιλητή του με ανοιχτές φράσεις όπως «φαντάζομαι ότι είστε…» ή «μου ακούγεται ότι έχετε θυμώσει για…». Με αυτό τον τρόπο μπορεί να βεβαιωθεί ότι δεν έχει παρερμηνεύσει τα μηνύματα που πήρε και παράλληλα εμπνέει εμπιστοσύνη στο συνομιλητή του ως προς το γεγονός ότι έχει γίνει κατανοητός και ότι ο ίδιος (ο ακροατής) καταβάλλει ειλικρινή προσπάθεια να τον κα τανοήσει. Αυτό αυξάνει την εμπιστοσύνη του συνομιλητή προς τον ακροατή του.


Στη συνέχεια, ο ακροατής μπορεί να εξηγήσει το λόγο που δημιουργήθηκε αυτό το συναίσθημα, όπως «αισθάνεστε έτσι επειδή πιστεύετε ότι σας φέρθηκαν χωρίς σεβασμό». Διαπίστωση που δεν συνεπάγεται αναγκαστικά συμφωνία με το συμπέρασμα του συνομιλητή του. Σε αυτό το στάδιο ο ακροατής πρέπει να αποφύγει με κάθε τρόπο να κρίνει το συνομιλητή του. Αν το πιστεύει, μπορεί να προσφέρει την υποστήριξη και τη συνεργασία του.

Οι νευροεπιστήμονες και οι εξελικτικοί ψυχολόγοι υιοθέτησαν την έννοια ”empathy”, η οποία στα ελληνικά αποδίδεται ως ”ενσυναίσθηση”.

Η ενσυναίσθηση παρέχει την ικανή και αναγκαία συνθήκη για:

Δημιουργία εμπιστοσύνης και σεβασμού
Έκφραση συναισθημάτων
Μείωση της έντασης
Εμφάνιση πληροφοριών
Δημιουργία ασφαλούς περιβάλλοντος, που ευνοεί την επίλυση προβλημάτων
Ανάπτυξη της ανεκτικότητας στο διαφορετικό, στις απόψεις των άλλων, έστω κι αν δεν συμπίπτουν με τις δικές μας
Τι δεν είναι η ενσυναίσθηση
Αν και είναι παρεμφερής, η έννοια «συμπάσχω» δεν είναι συνώνυμη της ενσυναίσθησης. Ένα άτομο μπορεί να συμπάσχει βιώνοντας, για παράδειγμα, τον ψυχικό πόνο του άλλου, αλλά μπορεί κάλλιστα να μην αντιλαμβάνεται τα συναισθήματα που προκαλούν αυτόν τον πόνο ή απορρέουν από αυτόν. Αντίθετα, ένα άτομο που διακρίνεται για την ενσυναίσθησή του μπορεί πιο εύκολα και να συμπάσχει την ίδια στιγμή, βιώνοντας όχι μόνο τα συναισθήματα αλλά και την ψυχική οδύνη που σχετίζεται με αυτά.

Η ενσυναίσθηση δεν είναι έκφραση καλοσύνης. Μπορεί κάποιος να δείχνει γενικά καλοσύνη προς τους άλλους, χωρίς όμως να κάνει την προσπάθεια να καταλάβει τα συναισθήματά τους. Η ενσυναίσθηση μπορεί να μας βοηθήσει να αιτιολογήσουμε όχι όμως και να δικαιολογήσουμε τις πράξεις των άλλων. Προσπαθώντας να βιώσουμε τα συναισθήματα του άλλου μπορούμε να καταλάβουμε πώς οδηγήθηκε σε συγκεκριμένες πράξεις. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει να συμφωνήσουμε με αυτές τις πράξεις.

Ας υποθέσουμε ότι βλέπουμε έναν άπορο να κάνει μια βίαιη πράξη για να μπορέσει να τραφεί. Μπορούμε να βιώσουμε την απελπισία του και, κατ’ επέκταση, να καταλάβουμε τα κίνητρά του, αυτό όμως δεν μας εμποδίζει να σκεφτούμε ότι αυτό το άτομο θα μπορούσε να εξετάσει και άλλες, όχι βίαιες, εναλλακτικές λύσεις.

Στην καθημερινή ζωή μας
Ψυχοθεραπεία
Αν και υφίστατο ως φιλοσοφική έννοια, η ενσυναίσθηση αναπτύχθηκε παράλληλα με την επιστήμη της Ψυχοθεραπείας. Σημαντική προσφορά στην κατανόησή της παρείχαν οι H. Kohut, C. Rogers και D. Fairbairn.

Ο H. Kohut ήταν ο πρώτος ψυχοθεραπευτής που εντόπισε τη σημασία της ενσυναίσθησης. Ο C. Rogers περιέγραψε την ενσυναίσθηση ως «την ικανότητα του θεραπευτή να καταλαβαίνει το εσωτερικό πλαίσιο αναφοράς του πελάτη με ακρίβεια και με τα συναισθηματικά και νοητικά στοιχεία που εμπεριέχονται σαν να ήταν ο θεραπευτής το ίδιο το άτομο, αλλά χωρίς ταυτόχρονα αυτός να χάνει την ιδιότητα του». Άλλοι θεραπευτές περιέγραψαν αυτή τη διαδικασία ως μια συνεχή νοητική μετακίνηση του θεραπευτή από τη θέση του σε εκείνη του πελάτη του μέσα σε δευτερόλεπτα. Σε αυτή την περίπτωση ο θεραπευτής δεν παρέχει τις υπηρεσίες του, αλλά είναι μόνο ένας άνθρωπος που συμπάσχει με τον πελάτη του, χωρίς να μπορεί να τον βοηθήσει.


Ο C. Rogers ήταν επίσης ο πρώτος θεραπευτής που εισήγαγε το θεραπευτικό εργαλείο «σαν να», περιγράφοντας ότι ο θεραπευτής πρέπει να βιώσει τα συναισθήματα του πελάτη του «σαν να» ήταν δικά του, διατηρώντας ταυτόχρονα απόσταση από αυτά.

Η ενσυναίσθηση δεν είναι μια απλή αντανάκλαση των λεγομένων του πελάτη κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Απαιτεί συνεχή προσπάθεια από την πλευρά του θεραπευτή στη διαδικασία κατανόησης και βίωσης των συναισθημάτων που συνοδεύουν το υλικό που φέρνει ο πελάτης στη θεραπεία. Πολύ συχνά αυτά τα συναισθήματα δεν έχουν γίνει αντιληπτά σε συνειδητό επίπεδο από τον θεραπευόμενο. Αποτελεί λοιπόν αποστολή του θεραπευτή να τα εντοπίσει και να τα φέρει στην επιφάνεια.

Ιατρική
Στην Ιατρική η σχέση του γιατρού με τον ασθενή του βελτιώνει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Επιτρέπει στον ασθενή να αισθανθεί ότι έχει γίνει κατανοητός, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η εμπιστοσύνη του προς το γιατρό του. Αυτό οδηγεί σε καλύτερη συνεργασία και υπακοή στο θεραπευτικό σχήμα. Ο γιατρός που λειτουργεί με ενσυναίσθηση καταλαβαίνει καλύτερα τον ασθενή του, κάνει τις κατάλληλες ερωτήσεις και μπορεί να πάρει πληρέστερο ιστορικό. Πολλές ιατρικές σχολές στις ΗΠΑ, όπως αυτή του Πανεπιστημίου του Κολοράντο, έχουν προσθέσει στο πρόγραμμα των σπουδών τους σεμινάρια στα οποία διδάσκουν την επικοινωνία με ενσυναίσθηση.

Εκπαίδευση
Στην εκπαίδευση βελτιώνει τη σχέση δασκάλου – μαθητή, με αποτέλεσμα καλύτερες συνθήκες μάθησης. Καταλαβαίνοντας τα συναισθήματα του μαθητή του, ο δάσκαλος μπορεί να τον πλησιάσει καλύτερα, μεταδίδοντάς του γνώση και πετυχαίνοντας μεγαλύτερη συνεργασία μαζί του.

Επικοινωνία & επιχειρήσεις
Οι περισσότεροι ειδικοί στο χώρο της επικοινωνίας και των επιχειρήσεων τονίζουν τη σημασία της ενσυναίσθησης στην κατανόηση της θέσης και των συναισθημάτων των ανθρώπων γύρω τους. Τονίζουν ότι η στιγμιαία απομάκρυνση από τα δικά μας συναισθήματα αποτελεί προϋπόθεση για τη δημιουργία δημιουργικών σχέσεων.

Στο βιβλίο του Προγραμματισμένοι να Νοιάζονται (Wired to Care), ο Dev Patnaik υποστηρίζει ότι η έλλειψη ενσυναίσθησης στις μεγάλες επιχειρήσεις συνιστά μείζον ελάττωμα. Όπως υπογραμμίζει, λόγω έλλειψης ενσυναίσθησης τα υψηλόβαθμα στελέχη παίρνουν αποφάσεις που ουσιαστικά βασίζονται στη διαίσθησή τους. Αυτό συμβαίνει επειδή τα συγκεκριμένα στελέχη στηρίζονται μόνο σε ποσοτικές και όχι σε ποιοτικές έρευνες αγοράς, που δείχνουν καλύτερα αυτό που επιθυμεί η πιθανή πελατεία τους.

Ο Patnaik παρουσιάζει ως παραδείγματα επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν την ενσυναίσθηση στη χάραξη της στρατηγικής τους τη Nike, τη Harley-Davidson και την IBM. Υποστηρίζει ότι αυτές οι συγκεκριμένες, σε αντίθεση με τους ανταγωνιστές τους, εντοπίζουν τις ευκαιρίες πιο εύκολα και προσαρμόζονται πιο γρήγορα σε καινούριες συνθήκες.


scienceillustrated.gr

https://www.awakengr.com/

Ψυχολογία

Όταν κάποιος σας λέει ότι είστε χαζοί, δεν εκφράζει τη γνώμη του, αλλά διαπράττει ψυχολογική επίθεση. Γιατί άλλο πράγμα είναι όταν διαφωνεί ο άλλος μαζί σας και άλλον πράγμα όταν σας προσβάλλει.

Διαφωνία σημαίνει να γνωρίζεις πώς να εκφράσεις τη γνώμη σου με συνετό τρόπο, χωρίς να υποτιμάς τον άλλον, αλλά βοηθώντας τον να μάθει μια άλλη άποψη. Τονίζοντας τα ελαττώματα του άλλου δεν βελτιώνει την κατάστασή του. Παρόλα αυτά υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που θέλουν να προσβάλουν τους γύρω τους και αυτοί είναι οι δυστυχισμένοι άνθρωποι. Ας σκεφτούμε όμως γιατί όσοι νιώθουν δυστυχισμένοι, αισθάνονται την ανάγκη να επιτεθούν στους άλλους και να τους υπογραμμίζουν συνέχει τα λάθη τους;

Και ας σκεφτούμε επίσης γιατί νιώθουμε πιο όμορφα κοντά σε πραγματικά χαρούμενους ανθρώπους; Επειδή οι πραγματικά ευτυχισμένοι άνθρωποι δεν έχουν την ανάγκη να επικρίνουν τους γύρω τους, αλλά είναι πάντα έτοιμοι να διδάξουν τον τρόπο για να γίνουν και οι υπόλοιποι ευτυχισμένοι. Όσο νιώθουν ικανοποιημένοι δεν διαφωνούν με μοναδικό σκοπό να προσβάλουν τους άλλους και πάνω από όλα δεν επιβάλλουν τη γνώμη τους και δεν χειραγωγούν.

Αντ αυτού όσοι θέλουν να μεταφέρουν μια ψεύτικη εικόνα της ευτυχίας τους δεν μπορούν να κρύψουν εντελώς την απογοήτευσή τους, με αποτέλεσμα να επικρίνουν συνέχεια τους συνανθρώπους τους. Τους δυστυχισμένους ανθρώπους τους αναγνωρίζεις αμέσως: είναι εκείνοι που μιλούν συνέχεια για τους άλλους.

Είναι δυνατόν να βελτιωθεί;

Για να μπορέσει κάποιος να νιώσει πραγματικά ευτυχισμένος είναι απαραίτητο να αντιμετωπίζει καθημερινά τα ελαττώματά του. Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρει να ξεφύγει από το σκοτάδι. Η επισήμανση των ελαττωμάτων των άλλων μπορεί να κάνει πολλούς να πιστεύουν πως μπορούν να τους βοηθήσουν, όμως δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, γιατί δεν το κάνουν για να το καλό των άλλων, αλλά για να αντιμετωπίσουν της δικές τους απογοητεύσεις.

Πολλοί άνθρωποι απολαμβάνουν να πιστεύουν πως οι άλλοι είναι χειρότεροι από εκείνους. Όλοι τυγχάνουν να νιώθουν δυσαρεστημένοι, αλλά οι δυστυχισμένοι πιστεύουν ότι η ταπεινωτική κριτική και η προσβολή προσφέρουν αναζωογόνηση στην ψυχή τους.

Αντιθέτως όσοι είναι πραγματικά ευτυχισμένοι δεν απολαμβάνουν το λάθος του άλλου, αλλά προσπαθούν να του δείξουν πιο είναι το σωστό. Ο ευτυχισμένος άνθρωπος δεν έχει χρόνο να επικρίνει τους γύρω του.

https://www.awakengr.com/

Ψυχολογία

Το ξέσπασμα της πανδημίας του κορωνοϊού οδήγησε σε μείωση κατά 74% στο αίσθημα ευεξίας και θετικής συναισθηματικής κατάστασης των ανθρώπων, υποστηρίζει νέα επιστημονική μελέτη – Ποιοι επηρεάστηκαν περισσότερο
Άνθρωποι στην Κίνα που ανέφεραν πως έχουν γνώσεις και είναι ενημερωμένοι γύρω από τον κορωνοϊό κατά την έκρηξη της πανδημίας του COVID-19 ήταν πιο πιθανό να βρίσκονται σε μια πιο θετική συναισθηματική κατάσταση από όσους ανέφεραν πως δεν ήταν καλά πληροφορημένοι, σύμφωνα με μια νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins και δημοσιεύθηκε στο Psychiatry Research.

Συγκεντρώνοντας δεδομένα από δύο εκτενείς εθνικές έρευνες που διεξήχθησαν στην Κίνα περίπου την εποχή που ο κορωνοϊός έκανε την εμφάνισή του, ο καθηγητής Haiyang Yang διαπίστωσε πως η έναρξη της πανδημίας οδήγησε σε πτώση κατά 74% στην αίσθηση ευεξίας και καλής συναισθηματικής κατάστασης των ανθρώπων. Παράγοντες που ενίσχυσαν την τάση αυτή περιελάμβαναν τη διαμονή κοντά στο επίκεντρο της πανδημίας, το να ανήκει κάποιος στις ευπαθείς ομάδες όπως οι ηλικιωμένοι και η αντιμετώπιση προβλημάτων στις ανθρώπινες σχέσεις κατά τη διάρκεια της καραντίνας.

Ωστόσο, ο καθηγητής Yang και ο συνεργάτης του Jingjing Ma από το Πανεπιστήμιο Peking σημειώνουν ότι οι άνθρωποι που θεωρούσαν ότι γνωρίζουν αρκετά πράγματα σχετικά με τον ιό – ανεξάρτητα από τον πραγματικό όγκο των γνώσεών του- βίωναν περισσότερη ευτυχία κατά τη διάρκεια της πανδημίας σε σχέση με εκείνους που δεν πίστευαν ότι είναι καλά ενημερωμένοι για τον COVID-19. Η μεγαλύτερη επίγνωση σχετίστηκε με ισχυρότερο αίσθημα ελέγχου, το οποίο βοήθησε στην προστασία της συναισθηματικής κατάστασης, τονίζουν χαρακτηριστικά οι ερευνητές.

Το σημαντικό, μάλιστα, είναι ότι το συμπέρασμα αυτό παρέμεινε σταθερό σε διάφορες δημογραφικές και οικονομικές ομάδες.

«Οι αντιλήψεις των ανθρώπων για τον εαυτό τους είναι πολλές φορές πιο ισχυρές στην επιρροή της συναισθηματικής τους κατάστασης από ό,τι οι αντίστοιχες αντικειμενικές πτυχές», επισημαίνει ο Δρ. Yanh και καταλήγει λέγοντας πως τα ευρήματα της μελέτης αυτής θα μπορούσαν να ενημερώσουν πολιτικούς και φορείς για την ψυχική υγεία που αναζητούν τρόπους να προστατεύσουν ή να ενισχύσουν την ψυχολογική κατάσταση των ανθρώπων κατά τη διάρκεια μιας δύσκολης περιόδου όπως αυτή που διανύουμε.

«Οι πηγές φροντίδας της ψυχικής υγείας θα πρέπει να γίνουν πιο εύκολα διαθέσιμες σε ανθρώπους που είναι ευάλωτοι ψυχολογικά κατά τη διάρκεια της επιδημίας. Πρέπει να αναπτυχθούν συγκεκριμένες πολιτικές, προγράμματα και παρεμβάσεις που θα συμβάλουν στην προώθηση θετικών οικογενειακών σχέσεων κατά τη διάρκεια μιας παρατεταμένης καραντίνας. Τέλος, προσπάθειες που θα αυξήσουν τις γνώσεις των ανθρώπων σχετικά με την αποτελεσματική πρόληψη της μόλυνσης από κορωνοϊό μπορούν να ενισχύσουν το αίσθημα του ελέγχου γύρω από την κατάσταση», αναφέρει στο καταληκτικό του σχόλιο ο Δρ. Yang.

https://ygeiamou.gr/

Ψυχολογία

Kάντε ένα πείραμα με τον εαυτό σας. Mπορείτε να μιλάτε χωρίς να κάνετε καμία απολύτως χειρονομία; Πώς νιώθετε; Διαβάστε γιατί χειρονομούμε και ποια συναισθήματα αποκαλύπτουν τα χέρια.

Σχεδόν όλοι μας, άλλοι λιγότερο κι άλλοι περισσότερο, συνειδητά ή τις περισσότερες φορές ασυνείδητα, συνοδεύουμε την ομιλία μας με κινήσεις των χεριών. Oι χειρονομίες αυτές δεν τονίζουν απλώς τα λόγια μας, αλλά συχνά τα συμπληρώνουν. Tι «λένε» τα χέρια και γιατί τα χρησιμοποιούμε; Δεν επαρκούν τα λεγόμενά μας από μόνα τους;

Xειρονομίες χωρίς θεατή

Kαθημερινά κάνουμε κάτι που μοιάζει παράδοξο και χωρίς νόημα: καθώς τηλεφωνούμε, χειρονομούμε, παρόλο που ο συνομιλητής μας δεν μπορεί να μας δει. Σαν να είμαστε αφηρημένοι και σαν να μην καταλαβαίνουμε τι κάνουμε, περιγράφουμε, δίνουμε έμφαση ή καθησυχάζουμε με τα χέρια μας. Eίναι σαν κάποιες αρχαϊκές συμπεριφορές που κουβαλάμε από την παιδική ηλικία της ανθρωπότητας να αρνούνται να προσαρμοστούν στα καινούργια μας τεχνολογικά επιτεύγματα. Tι είναι αυτό που είναι τόσο δυνατό μέσα μας και μας κάνει να χειρονομούμε ακόμη κι όταν δεν είναι κανείς εκεί για να μας δει;

Πριν δύο-τρεις δεκαετίες ακόμα, η επιστήμη δεν είχε ασχοληθεί καθόλου με αυτές τις παράπλευρες και φαινομενικά τυχαίες κινήσεις των χεριών μας κατά την ομιλία κι έτσι δεν μπορούσε να τις εξηγήσει. Tις τελευταίες δεκαετίες, όμως, όλο και περισσότεροι ψυχολόγοι, γλωσσολόγοι, ανθρωπολόγοι και νευρολόγοι προσπαθούν να καταλάβουν και να αποκρυπτογραφήσουν τις χειρονομίες μας, κι αυτό που τους έχει γοητεύσει περισσότερο είναι ότι αντανακλούν -πιο άμεσα από τη γλώσσα- τη σκέψη, την αντίληψη και την κουλτούρα μας.

Aκόμα και αυτή η παράδοξη συμπεριφορά μας να χειρονομούμε καθώς μιλάμε στο τηλέφωνο έχει την εξήγησή της. Oι χειρονομίες φαίνεται ότι δεν είναι άχρηστες «φιοριτούρες», με τις οποίες διανθίζουμε τα λεγόμενά μας, αλλά ένα κομμάτι της γλώσσας μας. Στην πραγματικότητα, συνδυάζουμε το 90% περίπου των λεκτικών μας εκφράσεων με μία χειρονομία. Aυτό μπορείτε εύκολα να το καταλάβετε, αν προσπαθήσετε να κουβεντιάσετε κρατώντας τα χέρια σας ευλαβικά δεμένα: Tο πιθανότερο είναι ότι θα νιώσετε σαν να σας έχουν κατά κάποιον τρόπο φιμώσει!

Πριν πούμε κάτι, έχουμε μέσα στο μυαλό μας ένα κουβάρι από λέξεις και εικόνες. Mόνο ο συνδυασμός γλώσσας και κίνησης καθιστά δυνατό το να εκφράσουμε με τον πιο κατάλληλο τρόπο τις σκέψεις και τις ιδέες μας ως οργανωμένο σύνολο, λέει ο αμερικανός ψυχογλωσσολόγος David McNeill. Tα δύο αυτά -οι λέξεις και οι χειρονομίες- είναι δύο αντίθετοι πόλοι που συμπληρώνουν ο ένας τον άλλον. Eνώ η γλώσσα λειτουργεί αναλυτικά με την τακτοποίηση και την οργάνωση λέξεων που έχουν ως επί το πλείστον συγκεκριμένη σημασία, οι χειρονομίες αντίθετα είναι αυθόρμητες, ευρύτερης σημασίας, παραστατικές και ελεύθερες.

Aς πούμε ότι θέλουμε να διηγηθούμε ότι, εκεί που καθόμασταν ένα απόγευμα στο κάμπινγκ, ξαφνικά βρέθηκε μια τεράστια αράχνη πάνω στο τραπέζι μας. Aν προσπαθούσαμε να διηγηθούμε τη σκηνή χωρίς χειρονομίες, θα ήταν κάπως σαν να βλέπαμε ταινία τρόμου χωρίς ήχο. Eνώ οι λέξεις μεταφέρουν το τι συνέβη, οι κινήσεις μας είναι αυτές που κάνουν κατανοητές πολλές λεπτομέρειες, όπως το μέγεθος της αράχνης, τα πόδια της, την απόσταση από εμάς, την κατεύθυνση της κίνησής της, αλλά και τη δική μας συναισθηματική κατάσταση, τον τρόμο, την αηδία, την έκπληξη ή την περιέργεια.

Xωρίς όλες αυτές τις λεπτομέρειες, η αφήγησή μας μπορεί να μη γινόταν απόλυτα κατανοητή, μάλλον θα ξεχνιόταν γρήγορα από τους συνομιλητές μας και σίγουρα θα ήταν πολύ πιο βαρετή. Για όλους αυτούς τους λόγους, χρειαζόμαστε τις χειρονομίες: γιατί μας κάνουν πιο προσιτούς στους άλλους, διευκολύνουν την επικοινωνία, μας βοηθούν δηλαδή να μεταδώσουμε αυτό που νιώθουμε. Aλλά και για έναν ακόμη λόγο: Κάποιες φορές θα θέλαμε ίσως να απαλλαγούμε από αυτές, γιατί είναι πολύ πιο δύσκολο να τις ελέγξουμε και να τις «καμουφλάρουμε» από ό,τι τα λόγια μας.

H θεία Γκρέις νιώθει μοναξιά

Yπάρχει ένα πολύ ωραίο παράδειγμα του πόσο οι κινήσεις των χεριών μάς λένε αυτά που είτε δεν μπορούμε είτε δεν θέλουμε να πούμε, από ένα κλασικό πια βιβλίο, το «Body Language» του Aμερικανού Julius Fast. Eίναι η ιστορία της θείας Γκρέις. H ηλικιωμένη κυρία είχε γίνει το επίκεντρο μιας οικογενειακής συζήτησης, επειδή κάποιοι από τους συγγενείς θεωρούσαν ότι το καλύτερο γι’ αυτήν θα ήταν να μεταφερθεί σε έναν ευπρεπή οίκο ευγηρίας όπου θα υπήρχε προσωπικό να τη φροντίζει, αλλά και άνθρωποι της ηλικίας της για συντροφιά.

Mια άλλη μερίδα συγγενών πίστευε ότι αυτό θα ήταν «ξεφόρτωμα», εφόσον μάλιστα η θεία είχε το εισόδημά της, ένα ωραίο σπίτι να μένει και έστεκε μια χαρά στα μυαλά της και στα πόδια της. H ίδια η θεία Γκρέις δεν συμμετείχε ενεργά στη συζήτηση. Kαθόταν ανάμεσα στα ανίψια της, ένευε πού και πού με το κεφάλι, αλλά τα χέρια της δεν σταμάτησαν στιγμή να «δουλεύουν»: πότε έπιανε ένα μικρό αλαβάστρινο αγαλματάκι και το χάιδευε, μετά περνούσε το χέρι της πάνω από το βελούδο της πολυθρόνας και ψηλάφιζε τα ξύλινα χερούλια και καθώς έλεγε «Ό,τι αποφασίσετε εσείς, εγώ δεν θέλω να γίνω βάρος σε κανέναν», έπιανε ένα-ένα όλα τα αντικείμενα γύρω της και τα χάιδευε αφηρημένα.

H οικογένεια δεν μπορούσε να αποφασίσει και η συζήτηση συνεχιζόταν, ώσπου κάποια στιγμή συνειδητοποίησαν το «μήνυμα» που έστελναν τα χέρια της και θυμήθηκαν ότι η θεία Γκρέις, από τότε που είχε μείνει μόνη της, είχε αποκτήσει τη συνήθεια να αγγίζει και να χαϊδεύει όλα τα αντικείμενα που βρίσκονταν γύρω της. Aυτό το γνώριζε όλη η οικογένεια, αλλά μόνο εκείνη τη στιγμή κατάλαβαν τι σήμαινε αυτό. Mε τη γλώσσα των χεριών της, η θεία τούς έλεγε: «Είμαι μόνη, χρειάζομαι συντροφιά, βοηθήστε με». Aποφασίστηκε να μετακομίσει σε μια ανίψια της, κι από τότε πραγματικά ξανάνιωσε.

Tι σημαίνουν ορισμένες χειρονομίες

Όπως η θεία Γκρέις, όλοι μας στέλνουμε με τα χέρια μας τα μικρά μας μηνύματα στους γύρω μας, όπως «Bοήθησέ με, νιώθω μοναξιά», «Άφησέ με, είμαι θλιμμένος», «Δεν ξέρω τι να πω» και πολλά άλλα που καμιά φορά κι οι ίδιοι δεν συνειδητοποιούμε. Όταν νιώθουμε αμηχανία, τρίβουμε με την άκρη των δαχτύλων τη μύτη μας. Διπλώνουμε τα χέρια μπροστά από το στήθος όταν θέλουμε να προστατευτούμε, να κρατήσουμε απόσταση ή να διαχωρίσουμε τη θέση μας.

Aνασηκώνουμε τους ώμους όταν θέλουμε να δηλώσουμε αδιαφορία («δεν με νοιάζει»), συνετίζουμε ή διδάσκουμε ανεβοκατεβάζοντας το σηκωμένο αντίχειρα, παίζουμε ταμπούρλο με τα δάχτυλα στο τραπέζι όταν είμαστε ανυπόμονοι ή εκνευρισμένοι και βάζουμε το χέρι μπροστά από το στόμα όταν κάτι μας ξαφνιάσει πολύ. Aλλά και αυτόματα κουνάμε κάθετα πάνω-κάτω την παλάμη μας, για να δείξουμε την ευθεία, σηκώνουμε «φράγμα» με τις παλάμες για να δείξουμε «ως εδώ» ή δείχνουμε ικανοποιημένοι με δείκτη και αντίχειρα να σχηματίζουν κύκλο ότι «O.K., όλα καλά».

Yπάρχουν αμέτρητες τέτοιες χειρονομίες? μερικές από αυτές τις κάνουμε συνειδητά ή σχεδόν συνειδητά, οι περισσότερες όμως μένουν συνήθως ασυνείδητες, όπως το τρίψιμο της μύτης ή το σταύρωμα των χεριών, όταν ενστικτωδώς θέλουμε να προστατευτούμε. Tι σημαίνει όμως αυτό; Γιατί είναι ασυνείδητες αυτές οι χειρονομίες, γιατί κάνουμε κάτι χωρίς να το καταλαβαίνουμε, τι μας ωθεί;

Eπικοινωνία «ανάμεσα από τις γραμμές»

Φαίνεται πως οι χειρονομίες μας δεν αποτελούν μόνο έκφραση των δικών μας συναισθημάτων που δεν έχουμε ίσως καν συνειδητοποιήσει, αλλά είναι και αυτόματη απόκριση σε συναισθηματικά μηνύματα που λαμβάνουμε επίσης ασυνείδητα από τους άλλους. Mπορούμε, λοιπόν, να πούμε ότι οι κινήσεις των χεριών είναι η επικοινωνία «ανάμεσα από τις γραμμές». Aπό αυτές μπορούμε να μάθουμε πολλά για τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε με τους άλλους, αλλά και για τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους, ειδικά όταν νιώθουμε ότι δεν είμαστε πολύ άνετοι στις κοινωνικές μας συναναστροφές ή ότι σε ορισμένες σχέσεις δεν είναι ικανοποιητική η επικοινωνία.

Aυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι πρέπει να παρατηρούμε διαρκώς τον εαυτό μας, πώς κινείται, τι χειρονομίες κάνει και να χάσουμε έτσι όλο τον αυθορμητισμό μας. Ένας καλός τρόπος όμως είναι να αναρωτηθούμε, αλλά να ρωτήσουμε και φίλους, αν συμπίπτουν τα λόγια μας με τις κινήσεις και τις χειρονομίες μας. Mπορεί με έκπληξη να διαπιστώσουμε ότι, για παράδειγμα, ενώ αυτό που προσπαθούμε να πούμε στον άλλον είναι πόσο πολύ θέλουμε την αγάπη και τη φροντίδα του, την ίδια στιγμή κουνάμε δασκαλίστικα το δάχτυλο πάνω-κάτω, δίνοντας το μήνυμα «Θα σου πω εγώ με ποιον τρόπο θα μ’ αγαπάς». Δεν είναι περίεργο τότε που δεν εισακουγόμαστε.

Ή, ενώ θέλουμε να φανούμε ικανοί και επαρκείς επαγγελματίες, την ώρα που μιλάμε με τον συνεργάτη μας βάζουμε το χέρι μπροστά από το στόμα, σαν να λέμε «Μην ακούσεις αυτά που λέω, δεν είναι σημαντικά!». Yπάρχουν πολλά που μπορούμε να μάθουμε από τη γλώσσα των χεριών και του σώματός μας, κι ένα εξαιρετικό παιχνίδι για να τη βελτιώσουμε και να την εμπλουτίσουμε είναι η παντομίμα: αντί για βίντεο ή μπιρίμπα, μιμηθείτε ο ένας τον άλλον, αναπαραστήστε ρόλους, συναισθήματα, ταινίες, ακόμα και ζώα. Kάνει καλό!

Eκφράζοντας τα συναισθήματά μας

Tο βέβαιο είναι πως οι χειρονομίες, όπως και η «γλώσσα» ολόκληρου του σώματος, είναι η άμεση και λιγότερο ελεγχόμενη έκφραση του συναισθηματικού μας κόσμου. Kι έτσι, ήδη από τη ρωμαϊκή εποχή άρχισε να διδάσκεται στους μαθητευόμενους ρήτορες η περιορισμένη και συγκρατημένη κίνηση των χεριών ως ένδειξη ευφυΐας και καλλιέργειας, ώστε να ξεχωρίζει κανείς από τους «άξεστους χωρικούς και σκλάβους». Aκόμη και σήμερα, σε σεμινάρια ρητορικής θεωρείται ιδανική η μετριασμένη, ελεγχόμενη χειρονομία που προσδίδει την εντύπωση σοβαρότητας και συγκρότησης και δεν επιτρέπει να εκτεθεί κανείς στους ακροατές του περισσότερο από όσο θέλει.

https://www.vita.gr/

Ψυχολογία

Η αγάπη προς τον εαυτό μας είναι μια συνεχής συνειδητή επιλογή. Όταν άρχισα να βάζω εμένα πάνω από τους άλλους για πρώτη φορά στη ζωή μου, τα πράγματα άλλαξαν ταχύτατα. Τα οφέλη του να αγαπάμε τον εαυτό μας είναι τόσο δελεαστικά που δεν χωρά αμφιβολία πως είναι η καλύτερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε στη ζωή.

1. Αποκτάμε μεγαλύτερο έλεγχο της ζωής μας
Συνειδητοποίησα ότι πάντα είχα επιλογή. Έκανα κακές επιλογές λόγω φόβου, ενοχών και ντροπής και σωστές επιλογές όταν αφουγκραζόμουν τον εαυτό μου και δεν φοβόμουν να είμαι αυθεντική. Σταμάτησα να προσπαθώ συνεχώς να ικανοποιώ τον κόσμο γύρω μου. Όταν αρχίσεις να αγαπάς τον εαυτό σου περισσότερο, σύντομα θα συνειδητοποιήσετε τις επιθυμίες και τις ανάγκες σας και θα έχετε την επιλογή να τις τιμάτε.

2. Θέτουμε αυστηρότερα όρια σε σχέση με τον έρωτα και την αγάπη
Τιμώντας τις ανάγκες μου, άρχισα να νιώθω μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα. Έτσι, σταμάτησα να σπαταλώ χρόνο σε ανθρώπους με τους οποίους δεν ταίριαζα και έκανα πιο «σίγουρες» επιλογές. Όταν ενδυναμώσεις τα όριά σου, έχοντας «κλειδώσει» την αγάπη προς τον εαυτό σου, οι επιλογές σου στην αγάπη και στον έρωτα θα διέπονται από περισσότερη σοφία.

3. Σταματάμε να αναζητάμε αποδοχή
Αυτό ήταν το πιο απελευθερωτικό. Βασιζόμουν πια στη δική μου επιβεβαίωση και όχι στην αποδοχή από τους άλλους. Κι έτσι οι πράξεις μου δεν καθοδηγούνταν από την συνεχή ανάγκη να με προσέξουν. Αυτό απελευθέρωσε χώρο στη ζωή μου για να γίνω πιο αυθεντική, λιγότερο αμυντική. Όταν η επιβεβαίωση πηγάζει από μέσα σου, αρχίζεις να ενδιαφέρεσαι λιγότερο για τις απόψεις των άλλων και μένεις εναρμονισμένος με τις προσωπικές σου αξίες.

4. Παίρνουμε πιο γενναίες και συνειδητές αποφάσεις
Άφησα την εργασία που έκανα επειδή ήθελα να σεβαστώ τον εαυτό μου. Μετακόμισα για να έχω έναν πιο ήρεμο τρόπο ζωής. Ερωτεύθηκα ξανά. Έφερα ένα παιδί στη ζωή. Και προσπαθώ συνεχώς να είμαι σωστή μητέρα γι’ αυτό. Όλες αυτές οι αποφάσεις ήρθαν γαλήνια και ήρεμα, πάρθηκαν με αποφασιστικότητα και θάρρος. Η αγάπη προς τον εαυτό μας δίνει τη δύναμη να ξεφορτωθούμε όλα εκείνα που δεν μας εξυπηρετούν πια.

5. Απολαμβάνουμε την συντροφιά του εαυτού μας
Σταμάτησα να γεμίζω τις μέρες μου με συναντήσεις κάθε είδους, κάτι που έκανα στο παρελθόν για να μη νιώθω μόνη. Δεν έτρεχα πια μακριά από τον εαυτό μου στις αγκαλιές ανθρώπων που τελικά δεν το άξιζαν. Αντιθέτως, άρχισα να κάνω περισσότερα πράγματα μόνη μου: κολύμπι, γιόγκα, γραφή, κινηματογράφο, διαλογισμό. Αρχίζοντας να αγαπάμε τον εαυτό μας, τον βρίσκουμε πλέον πιο συμπαθητικό, συνειδητοποιούμε ότι μας αρέσει να κάνουμε περισσότερη παρέα μαζί του.

6. Χτίζουμε ισχυρότερη σχέση με τον εαυτό μας
Και καθώς περνούσα περισσότερο χρόνο με τον εαυτό μου, εμβάθυνα τη σύνδεση μαζί του. Δεν ήμουν πια απεγνωσμένη για μια σχέση επειδή άρχισα να διασκεδάζω μόνη μου. Έγινα η καλύτερη μου φίλη. Αυτή η βαθύτερη σύνδεση με τον εαυτό σου θα βελτιώσει και τη σύνδεση με τους άλλους.

7. Σταματάμε να αναζητάμε απεγνωσμένα την ευτυχία στις σχέσεις
Αγαπώντας τον εαυτό μου, αντιλήφθηκα ότι δεν χρειάζομαι οπωσδήποτε μια σχέση για να νιώσω ευτυχισμένη. Όλη η αγάπη που χρειαζόμουν βρισκόταν ήδη μέσα μου. Ανέλαβα τον έλεγχο της ευτυχίας μου. Ξέρω ότι μπορώ να είμαι ευτυχισμένη με τον εαυτό μου και ο σωστός άνθρωπος θα εμφανιστεί τη σωστή στιγμή.

Aska Kolton

https://enallaktikidrasi.com/

Ψυχολογία

Είμαι η Αιτία σε συνεχή ροή στο χρόνο.
Ταυτόχρονα γεννάω αποτελέσματα που θα είναι αιτίες για κάτι άλλο. Όπως είμαι και Αποτέλεσμα προηγούμενων αιτιών. Είναι μαθηματικά. Ο καθένας μπορεί να κατανοήσει πως λειτουργεί το αξίωμα της δράσης και αντίδρασης, της αιτίας και του αποτελέσματος ή αλλιώς του Νόμου του Κάρμα στην Ανατολική φιλοσοφία. Πρέπει να κατανοήσουμε ωστόσο, πως η όποια μεταστροφή επιχειρηθεί εκ μέρους μας για να δημιουργήσουμε προϋποθέσεις αλλαγής στην νοοτροπία και στο σύστημα αξιών μας, τα αποτελέσματα δεν θα αφορούν εμάς αλλά τα παιδιά μας και τις επερχόμενες γενιές. Κάτι που απαιτεί γενναιοδωρία, αυταπάρνηση και ανυστεροβουλία. Τα προσόντα του αγαθού πολίτη που επικαλούμαστε δηλαδή.

Τούτο μεταφράζεται ως μέριμνα αυτοβελτίωσης, ακολουθώντας την φυγόκεντρο δύναμη˙ από μέσα προς τα έξω. Κατ’ επέκταση, ο αγαθός άνθρωπος είναι σε θέση να πράξει το άριστον πρώτα για τον οίκο του και μετά για την κοινωνία. Πρώτα όμως για τον οίκο του, καθώς οίκος και πόλη έχουν μια σχέση οργάνου – σώματος. Αν το επιμέρους όργανο δεν λειτουργεί σωστά, τότε το σώμα νοσεί και πονά. Κατά συνέπεια προκύπτει και η σχέση του Εγώ με τον οίκο, το κύτταρο δηλαδή με το όργανο.

«Κάθε αλλαγή στην κοινωνία επέρχεται με την αλλαγή του εαυτού μου»,
διατείνονταν και ο Κομφούκιος. Γίνε Εσύ λοιπόν η αλλαγή που επιθυμείς να δεις στους άλλους. Γίνε το παράδειγμα με το οποίο θα επηρεάσεις τους άλλους μέσω των επιλογών σου και των αποτελεσμάτων τους, ακολουθώντας το δρόμο προς την ευδαιμονία. Ευθύνη και υποχρέωση κάθε ατόμου είναι να εγκαταστήσει την αρμονία και την αρετή στο σπίτι του. Κι αν περισσότεροι από εμάς αντιλαμβάνονταν αυτή την αλήθεια, ίσως τότε να επέρχονταν μια μαζικότερη αλλαγή και στη νοσούσα κοινωνία. Εύλογα θα με ρωτήσεις: Και τι σχέση έχουν όλα αυτά με τις αιτίες και τα αποτελέσματα; Λέγω, πως τα πάντα έχουν να κάνουν με αυτά. «Ουδέν ατέκμαρτον, ουδέν τυφλόν» που έλεγε και ο Πλούταρχος. Ομοίως γράφει και ο Ερμής ο Τρισμέγιστος:

«Κάθε αιτία έχει το αποτέλεσμά της. Κάθε αποτέλεσμα έχει την αιτία του. Όλα συμβαίνουν σύμφωνα με το Νόμο. Τύχη δεν είναι παρά ένα όνομα που δίνεται στον μη αναγνωρισμένο Νόμο. Υπάρχουν πολλά επίπεδα αιτιότητας, αλλά τίποτε δεν ξεφεύγει από το Νόμο».

Πάμε να δούμε όμως ένα κοινωνικό παράδειγμα λειτουργίας της δράσης και αντίδρασης με έναν πιο δυσερμήνευτο τρόπο για την καθημερινή μας αντίληψη. Έστω πως ένας γονιός πηγαίνει το βλαστάρι του στον παιδικό σταθμό. Για ορισμένα παιδιά ο αποχωρισμός απ’ τους γονείς τους έχει τη μορφή ενός σοκ, καθώς μιλάμε για διαφορετικές ιδιοσυγκρασίες, διαφορετικό οικογενειακό περιβάλλον και λοιπούς παράγοντες. Μέσα στον φόβο τους, την τάση για απομόνωση και την ανασφάλεια έρχεται και μια παιδαγωγός η οποία είναι απότομη και σκληρή με μια ευαίσθητη ψυχή που βρίσκεται ήδη σε πανικό, βγάζοντας τα απωθημένα της και θέτοντας σε κίνδυνο αυτό που θα έπρεπε να διαφυλάξει περισσότερο απ’ όλα˙ την ακεραιότητα και την αθωότητα του παιδιού.

Όλα αυτά τα συναισθήματα και οι εμπειρίες του παιδιού αποτυπώνονται στο υποσυνείδητό του για μια ζωή.
Φανταστείτε επιπλέον και το οικογενειακό του περιβάλλον να μην είναι καλύτερο αλλά να του ασκεί βία σε διάφορα επίπεδα. Είναι φανερό πως αυτό το παιδί θα φέρει τραύματα για μια ζωή. Παίρνει όλα εκείνα τα ¨εφόδια¨ για να διαπρέψει στο μέλλον ως ακόμη ένας κοινωνικά απροσάρμοστος˙ ένας εγκληματίας όπως θα λέγαμε. Ας υποθέσουμε πως μετά από 15 χρόνια η παιδαγωγός Κα. Αγάθη επιστρέφει στο σπίτι της το βράδυ μετά από τον εσπερινό της εκκλησίας, καθαγιασμένη και με τη συνείδηση άσπιλη. Στο δρόμο ένας άγνωστος νεαρός της επιτίθεται για να της αφαιρέσει χρήματα και από κάποια κακή συγκυρία την σκοτώνει.

Η κοινή γνώμη σοκαρισμένη από το γεγονός, δεν παραλείπει να τονίζει διαρκώς τις αρετές και την καλοκαγαθία της εν λόγω, καθώς και το γεγονός πως δεν πείραξε ποτέ κανέναν. Αντίθετα, ξερνάει φωτιές και πίσσα κατά του θύτη με την απαίτηση να καεί πάραυτα. Αυτό που αγνοεί τόσο η κοινή γνώμη όσο και οι εμπλεκόμενοι, είναι πως το ¨απόβρασμα¨ αυτό ήταν το μικρό παιδί που πριν 15 χρόνια είχε ως παιδαγωγό το θύμα. Σου φαίνεται απίθανο φίλε αναγνώστη; Όσο κυνικό κι αν ακούγεται, η Κα. Αγάθη θέρισε αυτό που κάποτε έσπειρε. Διότι συνέβαλε στο χτίσιμο μιας μελλοντικής εγκληματικής προσωπικότητας. Κατά παρόμοιο τρόπο πράττουμε σε καθημερινή βάση όλοι μας, όταν με τα τούβλα της αδιαφορίας και της ασυνειδησίας μας, χτίζουμε το κοινωνικό μας οικοδόμημα εναντίον του οποίου καταφερόμαστε με τόσο μένος αλλά και με μια τόσο αρρωστημένη στοργή. Διότι μεταξύ βόλεψης και ευθύνης… ας κερδίσει ο καλύτερος.

Λέγεται πως στην ιστορία των πολιτισμών υπάρχουν τριών ειδών άνθρωποι:
Αυτοί που χτίζουν ακροπόλεις, αυτοί που τις γκρεμίζουν και αυτοί που στέκουν ως θεατές σε αμφότερες τις περιπτώσεις. Ας είμαστε ρεαλιστές, δεν πρόκειται να χτίσουμε καμιά ακρόπολη. Είναι δείγμα ασυνέπειας και ανευθυνότητας όμως να στεκόμαστε αδρανείς απέναντι στην ίδια μας τη ζωή, ιδίως όταν αυτή απειλείται με καταστροφή. Ο καθένας από εμάς μπορεί να χτίσει και να συντηρήσει τη δική του ακρόπολη, τη δική του πόλη, τον δικό του οίκο. Και έτσι να επιτελέσουμε το έργο που μας έχει ανατεθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Την ¨τελείωσις¨ κατά Αριστοτέλη. Αν μη τι άλλο αυτό θα επιτευχθεί εφόσον μεταμορφωθούμε σε κινητήρια δύναμη, σε πρώτη αιτία με πλήρη συνείδηση. Έπειτα, θα φανερωθούν και τα αποτελέσματα, σαφώς ώριμα και μεστωμένα, καθώς σαν τον επιμελή γεωργό θα εξετάζουμε και εμείς την διαδρομή των καρπών μας, παρέχοντας την δέουσα προσοχή και φροντίδα, για να ευφραίνεται η ψυχή μας όταν θα τους γευόμαστε. Και μην ξεχνάς αυτό που είπε ο Δημόκριτος:

«Και ο καλός κυβερνήτης κάποτε ναυαγεί και ο σπουδαίος άνθρωπος αποτυγχάνει».

Συγγραφέας: Νίκος Κομπογιάννης

https://philosophyreturns.gr/

Ψυχολογία

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα που πρέπει να προσέξεις | Πόσα επικίνδυνα είναι;

Άρτεμις Σκούφου

Συχνά θα έχεις ακούσει ότι το έντονο και χρόνιο άγχος επιδρά και στο σώμα. Όμως, ποια τα ψυχοσωματικά συμπτώματα του άγχους που πρέπει να προσέξεις;

Άγχος, ένα συχνό πρόβλημα της εποχής. Οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής και οι υπερβολικές απαιτήσεις, κοινωνικές, οικονομικές, επαγγελματικές κι αρκετές ακόμα, οδηγούν πολλούς ανθρώπους καθημερινά στο άγχος κι αρκετές φορές και στην κατάθλιψη. Και φυσικά δεν είναι λίγες οι φορές που το άγχος μετατρέπεται σε σωματικό πόνο, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται και η υγεία.

Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα του άγχους
Πονοκέφαλος
Ενοχλήσεις στο στομάχι και το έντερο
Πόνος στην καρδιά και ταχυκαρδία
Αϋπνία
Απώλεια μαλλιών
Πόνοι στην σπονδυλική στήλη
Αύξηση βάρους
Αλλαγή του εμμηνορροϊκού κύκλου της γυναίκας
Στυτική ανικανότητα στους άνδρες
Σωματικά συμπτώματα που συνδέονται με το άγχος και την κατάθλιψη.

Φυσικά, το έντονο άγχος μπορεί να προκαλέσει απώλεια μαλλιών, προβλήματα στην καρδιά, ενώ “ρίχνει” και το ανοσοποιητικό σου σύστημα. Κι εσύ τι κάνεις για όλα αυτά; Αγχώνεσαι ακόμη περισσότερο;

Πόσο επικίνδυνο είναι;
Σύμφωνα με τους ειδικούς, το στιγμιαίο στρες μπορεί να αποβεί ωφέλιμο και δημιουργικό. Σε αυτή, λοιπόν, την περίπτωση δεν είναι κακό.

Μιλώντας, όμως, για το χρόνιο και συνεχές στρες, που δημιουργεί και τα παραπάνω ψυχοσωματικά συμπτώματα, τα πράγματα αλλάζουν. Φυσικά και το άγχος σε αυτή την περίπτωση μόνο καλό δεν είναι, αφού αποτελεί απειλή για την υγεία, τόσο τη σωματική, όσο και την ψυχική.

Πώς επιδρά το άγχος στον εγκέφαλο;

Πώς θα διώξεις το άγχος από τη ζωή σου;
Κάνε διαλογισμό κάθε μέρα.
Επισκέψου έναν ψυχολόγο, δεν είναι κακό, μόνο καλό θα σου κάνει.
Κάνε κάθε μέρα πράγματα που σε κάνουν να γελάς και να περνάς καλά.
Κάνε γυμναστική ή οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα.
Βρες έστω και λίγο χρόνο για τον εαυτό σου.
Βάλε τάξη στο σπίτι και το μυαλό σου.
Σταμάτα να υπερφορτώνεις το πρόγραμμά σου.
Κάνε yoga.
Άκου χαλαρωτική μουσική καθώς κάνεις κάποιες δουλειές.
Φάε υγιεινά και απόφυγε τη ζάχαρη και τα έτοιμα φαγητά που επιδρούν αρνητικά στην ψυχολογία σου.
Πες ευχαριστώ.
Αγάπα τον εαυτό σου!
Μην κρατάς το άγχος μέσα σου! Εξωτερίκευσέ το, μίλα σε κάποιον και αν είναι χρόνιο απευθύνσου σ’ έναν ειδικό. Είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να σε βοηθήσει και μόνο καλό μπορεί να σου κάνει. Γιατί η ψυχική σου υγεία είναι το ίδιο σημαντική με τη σωματική… Μην την αμελείς!

https://ipop.gr/

Ψυχολογία

Η ιαπωνική φράση που θα σε βοηθήσει να διορθώνεις εγκαίρως τα λάθη σου –και να συμφιλιώνεσαι με αυτά
Δύο «μαγικές» λέξεις μάς προστατεύουν από τις ενοχές αλλά και από τις συνέπειες των καθημερινών σφαλμάτων μας.

Αναΐς Παρίση

Και ποιος από εμάς δεν κάνει λάθη σε καθημερινή βάση, ιδιαίτερα σε περιόδους που βομβαρδιζόμαστε από πληροφορίες, υποχρεώσεις, στρες – δηλαδή, σχεδόν όλο το χρόνο; Υπάρχει, ωστόσο μια ιαπωνική φράση η οποία υπόσχεται να μας προστατέψει τόσο από τις τύψεις που μας κατακλύζουν μετά από ένα λάθος όσο και από τις σοβαρότερες συνέπειές του.

Poka-yoke σημαίνει σε ελεύθερη μετάφραση «προστασία από λάθη» και πρόκειται για έναν όρο που διαδόθηκε από τον μηχανικό της Toyota Shigeo Shingo τη δεκαετία του '60, αρχικά για να διασφαλίσει ότι δεν θα γίνονταν λάθη από τους εργάτες στη γραμμή παραγωγής αυτοκινήτων τα οποία θα μπορούσαν να υπονομεύσουν το τελικό αποτέλεσμα. Ουσιαστικά, υπαγόρευε τουλάχιστον μία δικλείδα ασφαλείας, μια πολιτική που έχει υιοθετηθεί σήμερα από όλους τους τομείς της αγοράς, από τις εντολές που έχουν εισαγάγει τα Windows, που μας ρωτούν αν «είμαστε σίγουροι ότι θέλουμε να κλείσουμε αυτό το παράθυρο χωρίς αποθήκευση» μέχρι τα αεροπλάνα που πετούν πάντα με δύο πιλότους.

Πώς μεταφράζεται όμως αυτή η πολιτική στην καθημερινή ζωή μας; Ας πούμε ότι ξεχνάμε συνέχεια να ταχυδρομήσουμε ένα πακέτο. Πρώτον αναγνωρίζουμε το λάθος, δεύτερον τοποθετούμε τα κλειδιά του αυτοκινήτου (χωρίς τα οποία δεν μπορούμε να φύγουμε από το σπίτι) πάνω στο πακέτο, από το προηγούμενο βράδυ, για να είμαστε σίγουροι ότι δεν θα το ξεχάσουμε την επόμενη μέρα. Αν, πάλι, κάνουμε συχνά το λάθος να στέλνουμε από κεκτημένη ταχύτητα μέιλ για τα οποία γρήγορα μετανιώνουμε, μπορούμε να ενεργοποιήσουμε τη λειτουργία «undo send», για να πάρουμε πίσω το λάθος μας προτού φτάσει το ακατάλληλο μήνυμα στον παραλήπτη.

Εν ολίγοις, η ιαπωνική φράση poka-yoke συνοψίζεται σε δύο βήματα: να συνειδητοποιούμε τα λάθη μας (πράγμα που προϋποθέτει να είμαστε ειλικρινείς και επιεικείς με τον εαυτό μας) και να έχουμε προνοήσει για μια δικλείδα ασφαλείας ώστε να αποφύγουμε τις χειρότερες συνέπειές τους.

Δες στο παρακάτω βίντεο την επιστημονική εξήγηση πίσω από τα λάθη που επαναλαμβάνουμε ξανά και ξανά:-

https://www.womantoc.gr/

Ψυχολογία

Η προσδοκία για κάτι – όπως διακοπές ή μία οικογενειακή συγκέντρωση – μπορεί συχνά να είναι τόσο ευχάριστη όσο το πραγματικό γεγονός

Η σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, αλλά ακόμα δεν γνωρίζουμε πότε η ζωή θα επιστρέψει στους φυσιολογικούς ρυθμούς της προ πανδημίας εποχής. Ως εκ τούτου, τα σχέδια μας μοιάζουν από δύσκολα έως αδύνατα. Οι διακοπές, ένας γάμος ακόμα και τα πολυπρόσωπα οικογενειακά τραπέζια, έχουν μια γεύση αβεβαιότητας. Το μόνο που έχουμε αυτή την στιγμή είναι το σήμερα, με αποτέλεσμα να ζούμε σε ένα ατελείωτο παρόν, κάτι σαν την «μέρα της μαρμότας».

Η δημοσιογράφος Χέλεν Ρόσνερ, ανέβασε στο λογαριασμό της στο Twitter το θέμα που συζήτησε η ομάδα της στην συνεδρία της ψυχοθεραπείας που συμμετέχει.

Το «ατελείωτο παρόν», εξήγησε η ψυχοθεραπεύτρια της, συμβαίνει καθώς «δεν μπορούμε να κάνουμε σχέδια για το μέλλον, δεν αδημονούμε να ταξιδέψουμε, να πάμε σε παραστάσεις και γιορτές. Είναι ένα ατελείωτο σήμερα χωρίς να υπάρχει το αύριο στην σκέψη μας».

«Έτσι αισθάνομαι κυριολεκτικά συνέχεια, αλλά δεν ήξερα πώς να το περιγράψω», σχολίασε ένα άτομο. «Αισθάνομαι ένοχος αν προσβλέπω στο μέλλον και λέω στον εαυτό μου να σταματήσω να το σκέφτομαι», έγραψε ένας άλλος, αποτυπώνοντας την ψυχολογική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο κόσμος τους τελευταίους μήνες.
«Είναι απολύτως φυσιολογικό να νιώθουμε εντελώς άδειοι μέσα μας αφού δεν μπορούμε να κάνουμε σχέδια για το μέλλον», λέει η ψυχοθεραπεύτρια Λούσι Μπέρεσφορντ για το «ατελείωτο παρόν» που κυριαρχεί στην ζωή μας αυτό το διάστημα.

Το να προσβλέπουμε στο μέλλον, δημιουργεί ενθουσιασμό και μας δίνει κίνητρο στην καθημερινότητα μας, οπότε είναι κατανοητό για μερικούς από εμάς, αυτός ο νέος τρόπος ζωής, να είναι εντελώς ξένος και να μην ξέρουμε πως να τον διαχειριστούμε.

«Χωρίς αυτή την κινητήρια ενέργεια -το μέλλον- αρχίζουμε να αισθανόμαστε πως η ζωή μας δεν έχει νόημα. Η επανάληψη μπορεί να μας οδηγήσει σε απώλεια ενδιαφέροντος για ζωή, καθώς ο εγκέφαλος μας αρέσκεται να εξερευνεί νέα πράγματα», σημειώνει η Λούσι Μπέρσφορντ.

Ακούμε συχνά ότι εστιάζοντας στο παρόν μέσα από την εξάσκηση της ενσυνειδητότητας, είναι ένας καλός τρόπος για να καταπολεμήσουμε το άγχος. Το ερώτημα ωστόσο είναι πώς η ενσυνειδητότητα μπορεί να είναι ακόμα χρήσιμη, εάν το παρόν, έχει αρχίσει να γίνεται απελπιστικά βαρετό;

Το να ζούμε το παρόν είναι σημαντικό καθώς ανησυχώντας για πράγματα που δεν έχουν συμβεί ακόμα μπορεί να μας δημιουργήσει άγχος», υποστηρίζει η Λούσι Μπέρεσφορντ.

«Το να βρισκόμαστε στο σήμερα είναι καλό, απλά δεν πρέπει να γίνεται συνέχεια, καθώς έτσι κινδυνεύουμε να χάσουμε τις χαρές, που μας προσφέρουν οι έννοιες του προβληματισμού και της προσδοκίας».

Όπως συμβαίνει σε όλα τα πράγματα της ζωής, η ισορροπία είναι το ιδεατό. Μπορεί να μην έχουμε την δυνατότητα να κάνουμε πολλά σχέδια για το μέλλον, αλλά μπορούμε να επωφεληθούμε από την ευχαρίστηση της πρόβλεψης, η οποία περιλαμβάνει τη σκέψη όλων εκείνων που θα μας δώσουν χαρά όταν μπορούμε να τα βιώσουμε και πάλι.

Η προσδοκία για κάτι -όπως οι διακοπές ή μία οικογενειακή συγκέντρωση- μπορεί συχνά να είναι τόσο ευχάριστη, όσο το πραγματικό γεγονός, προσθέτει η Λούσι Μπέρεσφορντ.

«Μπορούμε να βρούμε χαρά ακόμα και τώρα, με αυτά τα ασυνήθιστα μέτρα, σκεπτόμενοι πιο μικρά, πιο απλά, πιο καθημερινά πράγματα. Όπως για παράδειγμα ένα παγωτό, το σεξ, ο πρωινός καφές, το αγαπημένο μας φαγητό».

Μπορούμε να απολαύσουμε τις όποιες σκέψεις κάνουμε για το μέλλον διατηρώντας ημερολόγιο, ώστε η ζωή να μην φαίνεται με ατέρμονη, διαρκής επανάληψη.

Θέτουμε λοιπόν μικρούς και βραχυπρόθεσμους στόχους, προτείνει η Λούσι Μπέρεσφορντ, «κοιτώντας την ζωή από μέσα προς τα έξω και σχεδιάζοντας τι μπορούμε να κάνουμε για τους άλλους».

Πηγή: HuffPost UK

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin
Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.
Περισσότερα Αποδοχή